V SA/Wa 3867/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-21

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Mirosława Pindelska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Minister Finansów błędnie ocenił przesłanki umorzenia należności, nadmiernie koncentrując się na interesie budżetu państwa i nieprawidłowo ważąc go z ważnym interesem dłużnika. Sąd uznał, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, w tym jego niepełnosprawność i ograniczone możliwości zarobkowe, powinny zostać wnikliwiej rozważone w kontekście przesłanki ważnego interesu dłużnika, a także że organ nie wykazał należytej staranności w informowaniu strony o wymaganych dowodach.
Stan faktyczny
Skarżący R. Ś. wnioskował o umorzenie grzywny nałożonej mandatem karnym, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wojewoda i Minister Finansów odmówili umorzenia, uznając, że skarżący posiada wystarczające dochody i majątek (zatrudnienie, renta, samochód) oraz nie wykazał wystarczająco swojej niepełnosprawności i związanych z nią ograniczeń zarobkowych. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra Finansów, przedstawiając dodatkowe dokumenty potwierdzające jego niepełnosprawność i prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi R. S. (dalej: strona lub skarżący) była decyzja Ministra Finansów (dalej: Minister lub organ) z [...] lipca 2015r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015r., nr [...], odmawiającą umorzenia należności w kwocie [...] zł wynikającej z grzywny nałożonej w dniu [...] marca 2015r. w drodze mandatu karnego kredytowanego [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. R. S. poprzez przyjęcie mandatu karnego został zobowiązany do zapłaty nałożonej nim grzywny bowiem zgodnie z art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395 ze zm.), mandat ten stał się prawomocny w dniu pokwitowania odbioru. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. zobowiązany zwrócił o umorzenie wyżej wskazanej należności. We wniosku podniósł trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...], odmówił udzielania wnioskowanej ulgi. R. S. od powyższej decyzji wniósł odwołanie, w którym powołał się na trudną sytuację finansową. Minister Finansów pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., wezwał skarżącego do przesłania dowodów pozwalających ustalić aktualną sytuację majątkową. Skarżący przesłał oświadczenie majątkowe , wskazując na dochody w postaci wynagrodzenia za pracę i renty oraz wydatki związane z leczeniem, zakupem paliwa, utrzymaniem telefonu oraz świadczeniem alimentacyjnym. Minister Finansów ustalił, iż R. S. jest zatrudniony, na umowę o pracę na czas nieoznaczony, w [...], otrzymując z tego tytułu wynagrodzenie w miesięcznej wysokości [...] zł (zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2015 r.). Dochodem skarżącego jest także renta w wysokości [...] zł. Posiada samochód [...], o wartości ok. [...] zł (oświadczenie majątkowe z dnia [...] czerwca 2015 r.) Zobowiązany zamieszkuje wraz z bratem w domu rodzinnym. Nieruchomość stanowi własność brata, który ponosi wszystkie koszty związane z utrzymaniem domu. R. S., według oświadczenia, nie ponosi żadnych wydatków mieszkaniowych. Ponosi natomiast opłaty miesięczne za telefon – [...] zł, leki i leczenie – [...] zł, koszty zakupu paliwa – [...] zł oraz alimenty płacone na rzecz małoletniego syna, zgodnie z zawartą w dniu [...] maja 2015 r. ugodą mediacyjną – [...] zł. Organ podkreślił, że R.S. wskazuje, iż zmaga się z [...], ponosząc z tego tytułu wysokie koszty leczenia ale nie przedstawił dokumentów potwierdzających deklarowane schorzenia, a także dowodów wskazujących na ograniczone możliwości zarobkowe z powodu choroby. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm., dalej u.f.p.) właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg (m. in. umorzyć w całości zobowiązanie) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 przywoływanej ustawy. Przesłanki umorzenia w całości zobowiązania są określone w art. 56 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 cytowanej ustawy, który stanowi, że należności osób fizycznych mogą być umarzane w całości, jeżeli: 1. osoba zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6000 zł; 2. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 3. zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Organ podkreślił uznaniowy charakter decyzji i wskazał, że użyte przez ustawodawcę określenia interes publiczny i ważny interes dłużnika są pojęciami ogólnymi. Przyjmuje się, że pod pojęciem interesu publicznego zakłada się ujęcie go w postaci co najmniej jednej z sześciu wartości: bezpieczeństwa prawnego, porządku publicznego, ochrony środowiska, ochrony zdrowia publicznego, ochrony moralności publicznej, wolności i praw innych osób. W przedmiotowej sprawie najistotniejsze są, zdaniem organu, aż trzy wartości: bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny oraz ochrona moralności publicznej. Pojęcie "interesu publicznego" w analizowanym przypadku wiąże się ponadto z ochroną autorytetu państwa. Organ wskazał, że przez ważny interes dłużnika należy rozumieć sytuacje nadzwyczajne, losowe przypadki, gdy dłużnik nie jest w stanie uregulować zaległości, a także normalną sytuację ekonomiczną, gdy uzyskiwane przez stronę dochody nie pozwalają na pokrycie koniecznych wydatków. Dalej organ wyjaśnił, że odniesieniu do należności wynikających z kar w szerokim sensie, a więc również grzywien nakładanych za popełnienie wykroczeń, należy mieć na względzie szczególną okoliczność, iż do jej istoty należy to, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa na pierwszy plan wysuwa się funkcja sankcyjna. Dłużnik jest zobowiązany do poniesienia określonego wydatku i celem tego wydatku jest odczucie straty po stronie dłużnika. Umorzenie należności wynikających z grzywien co do zasady obciążone jest wyraźnie negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego. Wynika to również z faktu, że umorzenie należności Skarbu Państwa nie leży w interesie publicznym, ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty i zmniejsza dochody publiczne. Organ ocenił, że skarżący nie znajduje w sytuacji uzasadniającej stwierdzenie istnienia ważnego interesu dłużnika. Mieszka w domu rodzinnym wraz z bratem (brak informacji co do innych członków wspólnego gospodarstwa domowego). Jego dochód stanowi wynagrodzenie za pracę ([...] zł) oraz renta ([...] zł). Ponosi wydatki w łącznej wysokości ok. [...] zł (telefon, leki i leczenie, zakup paliwa, świadczenie alimentacyjne). Nie ponosi żadnych kosztów związanych z zamieszkiwaniem. Jego wydatki są typowe, związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb, zaś deklarowane dochody są wystarczające w stosunku do wykazywanych wydatków. Poza tym, skarżący jest właścicielem samochodu oraz ponosi miesięczny koszt zakupu paliwa w wysokości [...] zł, a zatem jego stan majątkowy pozwala na użytkowanie pojazdu. Biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe oraz sytuację skarżącego, nieuzasadnionym byłoby, zdaniem organu, stwierdzenie iż, osiągając miesięczny dochód w wysokości ok. [...]zł oraz nie ponosząc żadnych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, znajduje się on w szczególnej i wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej i bytowej. W kwestii deklarowanych problemów zdrowotnych organ podkreślił, iż wskazana choroba zawodowa nie spełnia przesłanki ważnego interesu dłużnika. Zobowiązany jest osobą zdolną do pracy, zaś przedstawione dowody w sprawie nie potwierdzają deklarowanych schorzeń ani nie wskazują, aby problemy zdrowotne w jakikolwiek sposób ograniczały jego możliwości zarobkowania. Nawet jeśli aktualna sytuacja skarżącego nie pozwala na uregulowanie przedmiotowego zobowiązania ([...] zł) jednorazowo, to ulga w postaci umorzenia jest najdalej idącym rozwiązaniem w katalogu dostępnych ulg w spłacie należności. Możliwe są inne rodzaje ulg, jak rozłożenie na raty bądź odroczenie terminu zapłaty należności, które umożliwiają spłatę zaległości w bardziej dogodnej formie. R. S. zaskarżył powyższą decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2015r wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że podtrzymuje twierdzenie o bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Podkreślił, iż przedłożył organowi I instancji dokumenty w postaci przyznania renty z tytułu [...] ze wskazaniem ograniczonego wymiaru pracy. Obecnie otrzymał kolejne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Podkreślił, że poza [...]. Wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy. Do skargi załączył kserokopie orzeczeń Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] kwietnia 2015r. i [...] maja 2011r. oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] maja 2012r., sygn. akt [...] przyznającego mu prawo do stałej renty z tytułu częściowej niepełnosprawności do pracy w związku z [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem wniosku rozpoznawanego przez organ była prośba skarżącego o umorzenie mu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego. Nie ulega wątpliwości, że grzywna nałożona w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia jest niepodatkowaną należnością budżetową o charakterze publiczno-prawnym, do której stosuje się przepisy art. 60 , 55 i 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Oznacza to istnienie prawa do wnioskowania o jej umorzenie w całości na warunkach opisanych w tych przepisach. Przesłanki jakimi należy kierować się przy rozstrzyganiu wniosku zostały wymienione w art. 56 u.f.p. Zgodnie z brzmieniem ust.1 tego przepisu należności, o których mowa w art. 55, mogą być umarzane w całości, jeżeli: 1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł; 2) osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; 5) zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. W przedmiotowej sprawie tylko okoliczność z art. 56 ust.1 pkt. 5 mogła być podstawą ustaleń i rozważań organu, czyli czy zachodzi w sprawie ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Obie przesłanki są równoważne i obie wymagają analizy. Szczegółowe przeanalizowanie ważnego interesu dłużnika jest obowiązkiem organu, zwłaszcza gdy strona wnioskująca o zastosowanie ulgi w postaci umorzenie przedstawia dokumenty świadczące o jej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, wpływającej na ocenę możliwości zarobkowania a także możliwości radzenia sobie w życiu w odniesieniu do warunków bytowych. W tym miejscu wskazać należy, że skarżący, zarówno przed organem I instancji, jak i przed organem odwoławczym, składał oświadczenie o stanie majątkowym. Wyszczególniał w nich, pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, dochody i wydatki miesięczne oraz wskazywał na chorobę zawodową. Do oświadczeń majątkowych dołączał stosowne, aktualne zaświadczenia pracodawcy o wynagrodzeniu za pracę oraz pokwitowania przelewów świadczenia rentowego. Analiza akt wykazuje, że dokumenty składane przez skarżącego były odpowiedzią na wezwania organów. Wezwania te nie precyzowały dokumentów koniecznych do złożenia w celu wykazania sytuacji majątkowej skarżącego. Nie odnosiły się też wprost do wykazania [...]. Zatem zarzucanie skarżącemu, że nie wykazał [...] jest nieuzasadnione. Zwłaszcza, że wezwania były połączone z pouczeniami udzielanymi skarżącemu w trybie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016r. poz. 23 j.t., dalej k.p.a.). Wymieniony przepis ma zastosowanie w sprawie w myśl art. 67 u.f.p. Przypomnieć należy, że przepis art. 9 k.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skoro nie wezwano skarżącego do złożenie dowodów na okoliczność [...] i nie pouczono go o potrzebie wykazania ograniczonych możliwości świadczenia pracy, to nie może to stanowić podstawy do negatywnej oceny oświadczenia skarżącego złożonego w tym zakresie. Zwłaszcza, że skarżący w załączonych do skargi dokumentach wykazuje, iż ma [...] i przyznaną z tego tytułu stałą rentę z powodu częściowej niezdolności do pracy. Wykazuje również w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności okoliczność obniżonej zdolności do wykonywania pracy oraz wymagania dotyczące [...]. Dalej wskazać należy, że organ nienależycie przyjął, w ustaleniach faktycznych sprawy, iż wydatki skarżącego sprowadzają się tylko do kwoty [...]zł, na którą składają się opłata za telefon, - [...] zł, leki i leczenie – [...] zł, koszty zakupu paliwa – [...] zł, alimenty płacone na rzecz małoletniego syna, urodzonego [...] kwietnia 2015r (wg. treści ugody mediacyjnej) - [...]zł oraz uznał, że pozostałe kwoty związane z jego utrzymaniem pokrywane są przez brata skarżącego. Takie ustalenie nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Skarżący składając w dniu [...]czerwca 2016r. oświadczenie majątkowe wyraźnie wskazał, że mieszka w domu należącym do brata oraz że brat pokrywa koszty związane z domem. Nie ma w tym oświadczeniu wskazania, ze skarżący pozostaje na utrzymaniu brata. Koszty utrzymania mieszkania, domu, są czym innym niż koszt wyżywienia domowników, tak jak przyjął to organ. Zatem w sprawie doszło do nieprawidłowej oceny materiału dowodowego. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżący w swoim podaniu skierowanym do organu upatrywał zasadność zgłoszonego wniosku przede wszystkim zestawiając swoją bardzo trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Wskazywał zatem na przesłankę określoną w przepisie art. 56 ust.1 pkt.5 u.f.p., czyli ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Odnosząc się do zasadniczego motywu skargi oraz argumentacji prezentowanej w toku postępowania administracyjnego dokonać należy, wykładni pojęcia "ważny interes dłużnika" oraz "interes publiczny", o których mowa w treści powoływanego przepisu. Na wstępie rozważań w tym zakresie wskazać trzeba, że są to pojęcie nieostre, jednakże stanowiące już wielokrotnie przedmiot rozważań sądów administracyjnych. Zgodnie więc z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych o istnieniu ważnego interesu dłużnika nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Na pojęcie "interesu publicznego" składa się natomiast zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnieść do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanej wyżej wartości. Wskazać tutaj również trzeba, iż jakkolwiek decyzje administracyjne dotyczące przedmiotowego umarzania należności pieniężnych, tak jak powoływał organ, mają charakter uznaniowy, to jednak pamiętać też należy, że decyzje wydane w tym trybie nie mogą być zupełnie dowolne. Przykładowo o źle rozumianej realizacji cechy uznaniowości rozstrzygnięcia organu świadczyć może przedstawienie stanu faktycznego sprawy przy jednoczesnym oświadczeniu o braku podstaw do uwzględnienia wniosku. Należy zatem mieć tutaj na uwadze, iż zwłaszcza negatywne rozstrzygniecie dotyczące umorzenia należności pieniężnej powinno być szczególnie przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów i co do prawa, ale także co do wyjaśniania motywów podjętej decyzji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygniecie jest ich logiczną konsekwencją. Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące istotnych elementów oceny rozpoznawania wniosku o umorzenie należności Skarbu Państwa, stwierdzić należy, iż orzekający w sprawie organ administracyjny nie sprostał powyższym wymaganiom. W kontekście oceny interesu publicznego prezentowane stanowisko organu jest nieprawidłowe. Przez interes publiczny rozumieć należy , na co słusznie zwrócił uwagę organ wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie badania przesłanek interesu publicznego oparte zostało na błędnej argumentacji, gdzie pomimo przytoczenia treści przepisów prawa oraz ich zasadniczej wykładni organ powołał twierdzenia na podstawie których wysnuł nieprawidłowe wnioski (tj. utożsamienie interesu publicznego z wpływami do budżetu Skarbu Państwa). Odnosząc się zatem do twierdzenia organu, że umorzenie należności doprowadzi do uszczuplenia wpływu do budżetu Państwa podnieść należy, że stanowisko to jest nieuzasadnione. Podobnie jak nie znajdujące umocowania w stanie faktycznym sprawy stanowisko, iż umorzenie zobowiązania powodowałoby uchylenie istotnych skutków orzeczonej kary. Karnoprawny charakter należności objętej wnioskiem strony skarżącej (wynikający z istoty ukarania karą grzywny) nie może skutecznie uzasadniać odmowy umorzenia tej należności, gdyż w przeciwnym razie - co do zasady - wyłączałby stosowanie omawianej regulacji względem grzywien nakładanych mandatami karnymi. Bezpodstawne są także rozważania organu w zakresie oceny ważnego interesu dłużnika. Organ uznając, iż faktycznie sytuacja finansowa skarżącego jest bardzo trudna uznał, iż okoliczności te nie mają wystarczającego znaczenia dla uwzględnienia wniosku. Proste zestawienie ustalonych okoliczności faktycznych w zakresie dochodów skarżącego z ponoszonymi przez niego wydatkami na utrzymanie i leczenie skonstatować należy twierdzeniem, iż realnie brak jest jakichkolwiek możliwości zapłaty przez skarżącego wymierzonej jej kary. Bez wątpienia skarżący jest niewypłacalna w ustalonym zakresie. Zasadniczo zgodzić należy się z powoływanym tutaj twierdzeniem organu, że trudna sytuacja majątkowa nie przesądza automatycznie o przyznaniu ulgi, jednak pamiętać trzeba, iż nie uprawniona jest także "automatyczna" odmowa przez organ udzielenia ulgi w sytuacji stwierdzenia trudnej sytuacji finansowej. Reasumując powyższe, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przeciwko umorzeniu skarżącemu kary pieniężnej przemawia interes publiczny, rozumiany w kategoriach interesu budżetu państwa, natomiast podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymagało, by interes publiczny i ważny interes dłużnika zostały należycie wyważone. Jakkolwiek w interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa, to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczanie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną. Nie może bowiem powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Nie byłoby to zgodne z interesem tego obywatela, jednocześnie nie byłoby to również zgodne z interesem publicznym. Czyniąc powyższe pozostające poza sporem ustalenia organy winny mieć na uwadze także i kwotę o umorzenie której chodzi. Nie powinno być bowiem tak, że postępowanie, które kwoty tej dotyczy może generować kwoty, które ją przewyższają. Zdaniem sądu instytucja uznania administracyjnego właśnie w takich sytuacjach jak sytuacja skarżącego winna pozwolić na rozważenie rezygnacji z opresyjności wobec obywatela i odstąpienie, przynajmniej w części od realizacji funkcji fiskalnych państwa. Dbanie o budżet państwa (jego dochody) nie może zatem przesłaniać interesu strony, jej potrzeb, oraz rzeczywistej sytuacji materialnej i zdrowotnej. W ocenie sądu organ przekroczył w sprawie niniejszej granice uznania administracyjnego. Rozpoznając ją ponownie uwzględni powyższe oraz rozważy potrzebę uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie przez niego wskazanym. Pamiętać tu należy, iż możliwość skorzystania z ulgi w postaci umorzenia nie może być iluzoryczna. Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło