V SA/Wa 3878/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odrzucić skargę. [...] (zwana dalej: "Skarżącą") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której przedmiotem uczyniła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej: "ZUS") z dnia 14 maja 2021 r. nr 450000/71/94028/2021/RDZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na decyzję ZUS z dnia 14 maja 2021 r. jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.) Zasadą jest więc, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Tym samym kiedy stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jest przedwczesne i jako takie musi być uznane za niedopuszczalne. Nie dotyczy to jednak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku tego środka zaskarżenia strona może zdecydować, czy skorzysta z tego środka zaskarżenia, a zatem czy wniesie ona wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ, czy też od razu – nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia – wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wynikająca z treści przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej. Decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu I instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Skarżąca sporządziła w dniu 26 maja 2021 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, który nadała u operatora pocztowego w dniu 28 maja 2021 r., a który wpłynął do organu w dniu 1 czerwca 2021 r. (vide: k. 23-31 akt adm.). Wniosek ten zainicjował ponowne rozpatrywanie sprawy przez organ i tym samym zamknięta została droga do zaskarżenia decyzji ZUS z dnia 14 maja 2021 r. do sądu administracyjnego. Co więcej, z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek ten został rozpatrzony i organ wydał w dniu 15 czerwca 2021 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia 14 maja 2021 r., która to decyzja ostateczna została doręczona Skarżącej dopiero w dniu 25 czerwca 2021 r., zatem już po złożeniu skargi z dnia 17 czerwca 2021 r. (nadanej w tym samym dniu u operatora pocztowego). Mając to na uwadze, w szczególności zaś, że decyzja z dnia 15 czerwca 2021 r. weszła do obrotu prawnego i związała organ dopiero od dnia jej doręczenia Skarżącej, Sąd nie mógł przyjąć, że przedmiotem skargi z dnia 17 czerwca 2021 r. była w istocie decyzja ostateczna z dnia 15 czerwca 2021 r. (która weszła do obrotu prawnego już po złożeniu skargi), a tym samym nie mógł również zwrócić się do Skarżącej o złożenie oświadczenia woli w tym zakresie. Końcowo należy jednak wskazać, że odrzucenie skargi na decyzję ZUS z dnia 14 maja 2021 r. nie oznacza, że Skarżąca została pozbawiona prawa do sądu, bowiem służyła jej skarga na ostateczna decyzję ZUS z dnia 15 czerwca 2021 r., o czym została ona pouczona przez organ. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.