V SA/Wa 388/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... grudnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż osiąga niskie dochody miesięczne, utrzymuje się wraz z żoną z rent inwalidzkich ... w łącznej wysokości ...zł. Komornik potrąca mu z renty ... na wierzytelności. Większą cześć dochodów przeznaczają na lekarstwa i wizyty u lekarzy, nie korzystają z pomocy społecznej. Nieruchomość rolną o pow. ... ha skarżący wydzierżawia i z tego tytułu nie otrzymuje żadnych przychodów. Skarżący posiada dom o pow. ... m ², nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Syn posiada ... ha i sam utrzymuje się z produkcji roślinnej, ma córkę na którą płaci alimenty w kwocie ... zł miesięcznie. W dodatkowych oświadczeniach złożonych na wezwanie skarżący wskazał m.in., iż wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i żony wynoszą około ... zł (wyżywienie, ubranie i leczenie). Skarżący opłaca jeszcze ubezpieczenie OC samochodu (... zł), którego jest współwłaścicielem, ... zł miesięcznie za opał oraz ... zł na niezbędne remonty domu. Rachunki za prąd opłaca syn. Skarżący nie uzyskuje dopłat do gruntów rolnych i nie posiada rachunku bankowego. Skarżący nadesłał m.in. wyciąg z rachunku bankowego małżonki za okres od stycznia do 22 czerwca 2010 r. z saldem końcowym na dzień 17 czerwca 2010 r. w kwocie ... zł, zaświadczenie o niekorzystaniu z pomocy społecznej, nieuzyskiwaniu dopłat do gruntów, kopie umowy dzierżawy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Analiza złożonych przez skarżącego oświadczeń oraz nadesłanych dokumentów uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych tj. od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 1303 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wskazane dochody skarżącego i jego małżonki ze świadczeń rentowych wystarczają na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Nie uzyskują oni innych dochodów, jak również nie posiadają przedmiotów wartościowych oraz zgromadzonych oszczędności pieniężnych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.