V SA/Wa 389/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-11
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Irena Jakubiec – Kudiura, Krystyna Madalińska - Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest uzasadnione, jeśli wątpliwości dotyczące własności gospodarstwa nie zostały jednoznacznie wyjaśnione w postępowaniu pierwotnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję o stwierdzeniu nieważności, uznając, że brak jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego własności gospodarstwa nie stanowi podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie służy rozstrzyganiu o meritum sprawy ani wyjaśnianiu wątpliwości dowodowych.Stan faktyczny
Skarżący C. P. otrzymał decyzją z lutego 2006 r. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji zostało wszczęte z uwagi na wątpliwości dotyczące własności gospodarstwa, które według organów nie należało do skarżącego, lecz do jego rodziców. Skarżący podnosił, że jest spadkobiercą właścicieli i od ich śmierci prowadzi gospodarstwo wraz z żoną. Organy obu instancji stwierdziły nieważność decyzji przyznającej płatność, uznając, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując prawidłowość decyzji o stwierdzeniu nieważności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2009 r. nr ... w przedmiocie: stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... kwietnia 2008, nr ..., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną decyzją z ... stycznia 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... kwietnia 2008 r. nr ... r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa w W. z ... lutego 2006 r. przyznającej C. P. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego.
Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym:
... lutego 2005 r. C. P. złożył wniosek do Powiatowego Biura Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa w W. o przyznanie mu pomocy finansowej na działanie - wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Do wniosku dołączył załączniki dotyczące własności gospodarstwa położonego we wsi S. gmina G. którego dotyczył wniosek oraz plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Pismem z 24 stycznia 2006 r. Kierownik Biura ARiMR w W. wezwał C. P. do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku występujących w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w tabeli 5 i 8. Wnioskodawca zastosował się do wezwania i usunął wskazane w wezwaniu braki.
Decyzją z ... lutego 2006 r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał C. P. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie ... zł., zaznaczając, że płatność będzie wypłacana przez 5 kolejnych lat w warunkach określonych w pkt 1 i 2 decyzji. Ponieważ decyzja uwzględniała wniosek na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. nie została uzasadniona.
Pismem z 8 kwietnia 2008 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował C. P. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z ... lutego 2006 r. a następnie decyzją z ... kwietnia 2008 r. nr ... na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy k.p.a. stwierdził jej nieważność.
Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w wyniku ponownej weryfikacji dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie płatności do gospodarstw niskotowarowych ustalono, że w dniu składania wniosku o płatność wnioskodawca nie był uprawniony do jej otrzymania ponieważ nie spełniał jednego z podstawowych warunków do jej otrzymania, to jest nie był właścicielem ponieważ własność przysługiwała S. i S. P. Tym samym wnioskodawca nie spełniał wymogu wynikającego z treści § 3 pkt 1 ust. 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). Wspomniany przepis stanowi bowiem, że "płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka albo przedmiot ich współwłasności". W tej sytuacji Dyrektor uznał, że decyzja z ... lutego 2006 r. rażąco narusza prawo co stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności.
Od decyzji tej C. P. złożył odwołanie, w którym zakwestionował jej prawidłowość. W odwołaniu stwierdził, że organ przed wydaniem decyzji miał dostatecznie dużo czasu ażeby zweryfikować wniosek. Wskazał, że jest synem małżonków P. i od ... r. po ich śmierci jako spadkobierca prowadzi wraz z żoną przedmiotowe gospodarstwo rolne. Powołując się na treść art. 922 i 931 § 1 Kodeksu Cywilnego podniósł, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców, co powoduje, że decyzja dotycząca przyznania mu dopłat jest prawidłowa.
Decyzją z ... stycznia 2009 r. Prezes Agencji Modernizacji i Rozwoju Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Prezes przytoczył treść § 3 ust. 1 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i wskazał, że rozporządzenie to wymienia enumeratywnie warunki, w których możliwe jest przyznanie pomocy. Rolnik ubiegający się o pomoc do gospodarstwa niskotowarowego obowiązany jest do złożenia przy wniosku dokumentu potwierdzającego, że on sam jest właścicielem lub współwłaścicielem z żoną takiego gospodarstwa albo, że właścicielką jest jego żona. Okoliczności takiej wnioskodawca nie wykazał i nie złożył takiego dowodu przy odwołaniu. W takich okolicznościach należy uznać stanowisko organu I instancji za trafne.
Od decyzji tej skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze C. P. ponownie powołał się na argumenty podniesione uprzednio w odwołaniu podkreślając, że jest spadkobiercą byłych właścicieli, i że gospodarstwo prowadzi wyłącznie z żoną od ich śmierci. Podkreślił, że organ miał wystarczająco dużo czasu ażeby dokonać sprawdzenia wniosku pod względem prawidłowości złożonych przez niego dokumentów. Weryfikowanie wniosku po tak długim czasie w oparciu o dotychczas niekwestionowane dokumenty odbiera jako krzywdę ze strony ARiMR.
Prezes Agencji w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skargę należy uznać za uzasadnioną. Stwierdzenie nieważności decyzji dokonywane jest w trybie nadzwyczajnym i w toku tego postępowania nie ma możliwości rozstrzygania o meritum sprawy, zatem nie ma możliwości prowadzenia postępowania w zakresie rozstrzygnięcia o złożonym wniosku jak również nie ma możliwości dokonywania wyjaśnień w zakresie złożonych wraz z wnioskiem załączników. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydana została na podstawie treści art. 156 § 1 pkt 2 ustawy k.p.a. czyli na podstawie uznania, że wydana decyzja rażąco narusza prawo. W tym wypadku jak wskazał organ zarówno I jak i II instancji Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w W. w decyzji z ... lutego 2006 r. naruszył treść § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Naruszenie to zdaniem organów polegało na tym, że wnioskodawcy przyznano wspomnianą decyzją płatność do gospodarstwa niskotowarowego, mimo, że nie był on właścicielem gospodarstwa we wsi S. ponieważ własność przysługiwała S. i S. P.. Okoliczność ta została ustalona w oparciu o te same dokumenty dotyczące tytułu własności, na podstawie których wcześniej uznano, że prawo to służy wnioskodawcy. Dokumenty, w oparciu o które wydano kwestionowaną decyzję z ... lutego 2006 r., były to kserokopie ... aktów własności ziemi wystawionych na małżonków P., wypisy z rejestru gruntów dotyczące również wspomnianych osób oraz zaświadczenie Wójta Gminy G. z ... lutego 2005 r., z którego wynika, że C. P. prowadzi gospodarstwo od ... r. jako spadkobierca, zaś gospodarstwo jest zapisane na spadkobierców. Spadkobiercy ci nie zostali w żaden sposób określeni i okoliczność istnienia spadkobierców nie została wskazana w żadnym innym złożonym dokumencie. Z zaświadczenia tego wynika jednak niewątpliwie, że co najmniej od ... r. tj. od śmierci małżonków P., skarżący prowadzi gospodarstwo rolne którego dotyczy wniosek. Kwestia własności wspomnianego gospodarstwa nie służy zatem wskazywanym przez organa osobom a ich spadkobiercom lub jak twierdzi skarżący - spadkobiercy w jego osobie. Okoliczność własności gospodarstwa w świetle złożonych przy wniosku o pomoc finansową dokumentów budziła wątpliwości, lecz nie została wyjaśniona w sposób należyty, co w chwili obecnej w toku postępowania związanego ze stwierdzeniem nieważności decyzji nie jest możliwe. Tym niemniej, gdyby w toku postępowania o udzielenie pomocy do gospodarstwa niskotowarowego fakt ten został wyjaśniony mogłoby się również okazać, że właścicielem na skutek spadkobrania czy też np. zasiedzenia jest skarżący. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy toczy się zgodnie z k.p.a a pełnia tych reguł została w pewien sposób ograniczona dopiero ustawą z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 64, poz. 427) czego dowodzi treść art. 21 ustawy. Wbrew twierdzeniom organu okoliczność dotycząca tego kto jest właścicielem gospodarstwa, nie jest bezsporna i oczywista, zatem brak jest podstaw ażeby stwierdzać nieważność decyzji z ... lutego 2006 r. Istotą stwierdzenia nieważności jest bowiem tylko takie naruszenie prawa, które jest rażące, nie może ono natomiast polegać na braku właściwego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. W przypadku naruszenia normy prawa naruszenie musi być niewątpliwe i nie podlegające żadnej interpretacji. W rozważanej sprawie nie ma to miejsca, ponieważ nie można stwierdzić bezspornie, że właścicielem gospodarstwa nie jest skarżący a co za tym idzie, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w swojej decyzji popełnił błąd polegający na rażącym naruszeniu prawa. Tak więc mimo tego, że kwestionowana decyzja z ... lutego 2006 r. została wydana w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy a sprawa nie została wszechstronnie wyjaśniona, nie może to być podstawą do stwierdzenia jej nieważności. W tym stanie rzeczy mając na uwadze podniesione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy o p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, zaś na podstawie art. 152 orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło