V SA/Wa 39/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi O.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi z dnia 27.11.2009r., wniesionej przez O.K. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].08.2009r nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...].08.2009r. nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: O. K., obywatelka U., złożyła w dniu [...] lipca 2009r. wniosek do Wojewody M. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając złożony wniosek wskazała ,,Chciałabym bardzo zamieszkać, pracować i założyć rodzinę, tak jak moja mama, która wyszła za mąż za Polaka. Na U. nie mam pracy, nie mam domu i rodziny"". W pkt. III Wniosku wskazała, że na terytorium Polski zamieszkują następujący członkowie jej rodziny: G. K. – matka, L. K. – ojczym, L. K. – siostra, I. K. – siostrzeniec. Wojewoda M., powyższy wniosek zakwalifikował jako złożony w trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, i decyzją z dnia [...] sierpnia odmówił Wnioskodawczyni wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W uzasadnieniu podkreślił, że Aplikująca ostatnio legitymowała się wizą pobytową Nr [...] o symbolu [...] ważną w okresie od dnia [...].03.2009r. do dnia [...].03. 2010r., określająca czas pobytu na 90 dni. Pomimo upływu ważności wizy nie opuściła terytorium Polski. Ponadto organ wskazał, że nie spełnia ona przesłanek wymaganych przez przepis art. 53a ust.2 ustawy o cudzoziemcach, a poza tym ustawodawca w tym przepisie użył sformułowania ,,można udzielić’’, więc decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że uprawniony organ nie ma obowiązku, a jedynie może udzielić zezwolenia, przy czym wybór rozstrzygnięcia i ocenia jego celowości pozostawiona jest ocenie i uznaniu organu administracyjnego. W dniu [...].08.2009r Cudzoziemka wniosła odwołanie od powyższej decyzji w którym podnosi, że została wprowadzona w błąd przez urzędniczkę z Konsulatu we L., a przekraczając granicę polsko-[...] w dniu [...].07.2009r była przekonana, że posiada wizę ważną na kilka miesięcy. Całe nieporozumienie wyszło na jaw przy próbie zameldowania jej przez ojczyma Polaka. Wówczas udała się do Urzędu Wojewódzkiego i tam poinformowano ją , że w tej sytuacji powinna wystąpić z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podniosła, że w sytuacji w której się znalazła, nie może przebywać z rodziną w Polsce, ani nie może przekroczyć granicy, gdyż prawdopodobnie grozi jej deportacja. Decyzją z dnia [...].09.2009r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art.53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium RP nielegalnie, jeżeli: 1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz.Urz. WE L 203 z 01.08.2002r., str 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.19,t.6, str. 52). Organ podkreślił, że ustawa o cudzoziemcach przewiduje możliwość udzielenia w/w zezwolenia tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski. Wskazano, że zezwolenie udzielane w trybie art. 53a ust. 2 służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi, a w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taka sytuacją. Szef Urzędu podkreślił, że nielegalny pobyt na terytorium RP jest jedną z przesłanek wydalenia (art. 88 ust 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) i nie może być uznany za wyjątkową okoliczność uzasadniającą udzielenie pani O. K. wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto organ podzielił argumenty dotyczące instytucji ,,uznania administracyjnego’’, zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wydanego przez Wojewodę M. W dniu 7 .12.2009r O. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego tj.art. 53a ust 2 pkt. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że nie spełnia wymogów udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. a. art. 7, 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego; b. art. 80 k.p.a. określającego obowiązek swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów przez organy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art.. 1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, pamiętając, że zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawa prawna, uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na początku sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r o cudzoziemcach (t.j. Dz.U.z 2006r nr 234 poz. 1694 z póżn. zm.), do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z przepisem art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz.U.Nr 30, poz. 168 z póżn. zm.), dalej: k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Tak więc żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (vide: wyrok NSA z dnia 11.06. 1990r. I SA 367/90). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji odnoszą się do żądania z art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który, jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu decyzji, służy do legalizowania wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców , którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. .Prawidłowo organ ocenił, że w przypadku O. K. taka sytuacja nie zachodzi. Jednakże Wnioskodawczyni w sprawie administracyjnej nigdy nie wnosiła o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z powodów wskazanych w wyżej wskazanym przepisie. Wyraźnie we wniosku z dnia [...].07. 2009r. jako powód jego złożenia wskazała chęć połączenia się z rodziną przebywającą na terenie Polski, to jest z matką, ojczymem ,siostrą i siostrzeńcem. W pkt. E I. Wniosku napisała ,, Chciałabym bardzo zamieszkać, pracować i założyć rodzinę, tak jak moja mama, która wyszła za mąż za Polaka .Na U. nie mam pracy, nie mam domu i rodziny"". W świetle tego oświadczenia, obie decyzje odnoszą się do sytuacji przewidzianej w przepisie art. 53a ust o cudzoziemcach, o co nigdy Skarżąca nie wnosiła, a zatem przedmiot sprawy organ określił w sposób dowolny. Jeżeli, mimo jasnego, zdaniem sądu orzekającego, sprecyzowania żądania we wniosku, organ miał wątpliwości, to powinien to wyjaśnić w drodze doprecyzowania przez stronę , a nie ją zastępować i samodzielnie określać przedmiot postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wykazuje naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu żądania Skarżącej , nie przesądzając o jego wyniku, należy rozważyć istnienie lub brak przesłanek z art. 54 ustawy o cudzoziemcach. Z tych wszystkich przyczyn WSA na zasadzie art.145 § 1 1) c) p.p.s.a.orzekł jak w sentencji wyroku i uchylił decyzje organów II i I instancji celem przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sposób nie kolidujący z przepisami prawa.