V SA/Wa 39/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-06
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Marek Krawczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot skupujący mleko, działający jako płatnik w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, ponosi odpowiedzialność za niepobranie lub pobranie i niewpłacenie opłaty wyrównawczej od producentów mleka, nawet jeśli nie jest w stanie skutecznie wyegzekwować tej opłaty od dostawców hurtowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot skupujący, działając jako płatnik, ponosi odpowiedzialność za niepobranie lub pobranie i niewpłacenie opłaty wyrównawczej. Podkreślono, że podmiot skupujący ma uprawnienia do egzekwowania należnej opłaty w drodze postępowania egzekucyjnego, a fakt, że dostawca hurtowy nie uiścił opłaty, nie zwalnia płatnika z odpowiedzialności. Odpowiedzialność płatnika wyłącza jedynie wina podatnika, co w tym przypadku nie miało miejsca, gdyż płatnik posiadał instrumenty do wykrycia danych służących ustaleniu podstawy opodatkowania i do przymusowego wykonania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o odpowiedzialności płatnika (podmiotu skupującego mleko) w związku z uchybieniem obowiązkowi wniesienia III raty opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwot produkcji mleka w roku kwotowym 2014/2015. Skarżąca spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, argumentując, że nie jest płatnikiem w rozumieniu przepisów, a także że nie mogła skutecznie wyegzekwować opłaty od dostawców hurtowych. Organy administracji uznały spółkę za płatnika i obciążyły ją należnością główną wraz z odsetkami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z [...] listopada 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor OT KOWR w Warszawie wydał decyzję nr
[...] o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi
określonemu w ustawie, na mocy której ustalił w stosunku do strony należność
główną w wysokości 56 300,10 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które winny zostać
naliczone przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu
płatności do dnia zapłaty.
Strona jako podmiot skupujący, a zarazem płatnik uczestniczący w realizacji
mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepis § 9 rozporządzenia
Rady Ministrów z 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego
zadania polegającego na rozkładania na raty opłaty należnej od producentów mleka
za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz.U. z 2015 r.
poz. 1105 ze zm.) była zobowiązana do wniesienia IIl raty opłaty na rachunek
bankowy OT ARR, a od 1 września 2017 r. Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa,
w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004, tj. do dnia 30
września 2017 r. Płatnik uchybił temu obowiązkowi ponieważ nie przekazał opłaty w
tym terminie.
Dyrektor Oddziału Terenowego KOWR w Warszawie wskazał, że zgodnie z
art. 15 ust 2 rozporządzenia 595/2004, w przypadku niewywiązania się z terminu
płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi,
w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień
1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt
procentowy. Ponieważ płatnik uchybił terminowi płatności wydanie decyzji stało się
konieczne.
Strona wniosła odwołanie od opisanej decyzji. Po rozpatrzeniu sprawy
Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z [...] listopada
2018 r. utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu zauważono, że Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia
Rolnictwa jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania zgodnie z art. 54
ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym
Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 624 ze zm.), z którego wynika, iż
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem
produkcji mleka i z przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku
kwotowym 2014/2015.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w
sprawie i wyjaśnił m.in., że akapit drugi art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004
wskazuje, że bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu
Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej
kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu 1 kwietnia
2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach.
Podkreślił, że pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3
łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30
września 2016 r, wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej
kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia 30 września 2017 r.
W sprawie Skarżąca (płatnik), jako podmiot skupujący uczestniczący w
realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka w oparciu o przepis § 9
rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty ustalonej w drodze
decyzji administracyjnych na rachunek bankowy Oddziału Terenowego KOWR
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedziby dostawcy hurtowego
w terminie do 2 października 2017 r. Skarżąca nie przekazała części wpłaty w
wysokości 73 247,80 zł.
Organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10
lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych
rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419), do
postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji
mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz do rozliczenia przez Agencję Rynku
Rolnego roku kwotowego 2014/2015, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast
zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku
mleka i przetworów mlecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1037, ze zm., dalej: "ustawa
o organizacji rynku mleka"), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat
stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja
podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., dalej: "O.p."), z wyłączeniem
przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania
na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia 595/2004. Uprawnienia organu
podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja).
Podkreślił, że Stronę na podstawie art. 8 O.p. należy uznać za płatnika. Podniósł, że
płatnik, który nie wykonał obowiązków, określonych w art. 8 O.p. odpowiada za
podatek niepobrany lub podatek pobrany, a niewpłacony (art. 30 § 1 O.p.). Terminem
płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami prawa
podatkowego, powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku (art. 47 § 4 O.p.).
Ponadto zgodnie z art. 53 § 1 i 4 O.p. od zaległości podatkowych naliczane są
odsetki za zwłokę. W jego ocenie organ I instancji prawidłowo ustalił
odpowiedzialność płatnika na warunkach i zasadach określonych w art. 30 § 4 i art.
47 § 4 O.p.
W dalszej części decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów
odwołania, uznając je w całości za niezasadne.
Na decyzję organu II instancji Strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie
zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego KOWR oraz o zasądzenie kosztów
postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
a) art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych,
stosowanego w brzmieniu dotychczasowym na podstawie art. 18 ustęp 1 i 2 ustawy z
dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji
niektórych rynków rolnych oraz niektórych ustaw oraz § 9 rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 29 lipca 2015 roku w sprawie realizacji przez Agencję Rynku
Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od
producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym
2014/2015, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że
podmiot skupujący (a w tym przypadku Skarżąca) jest obowiązana do wniesienia na
rachunek bankowy Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w
Warszawie, w terminie określonym w naruszonym przepisie, opłaty o której mowa w
art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i
przetworów mlecznych również w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie w
ustawowym terminie tej opłaty na rzecz podmiotu skupującego, a nadto gdy nie jest
możliwe skuteczne wyegzekwowanie tej opłaty od dostawcy hurtowego przez
podmiot skupujący podczas gdy z wykładni językowej naruszonych przepisów wynika
wprost, że podmiot skupujący zobowiązany jest jedynie do "przekazania", a zatem do
dokonania transferu, opłaty wniesionej uprzednio przez dostawcę hurtowego na
rzecz podmiotu skupującego, a nie do zapłaty ww. opłaty z góry oraz z własnych
środków, bez względu na fakt czy dostawca hurtowy uprzednio wniesie tę opłatę na
rzecz podmiotu skupującego lub egzekucja ww. opłaty od dostawcy hurtowego
będzie skuteczna;
b) art. 8 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie,
że Skarżąca jest płatnikiem w rozumieniu naruszonego przepisu, podczas gdy z
definicji płatnika zawartej w naruszonym przepisie wynika wprost, że jest nim tylko
taki podmiot, który jest równocześnie obowiązany na podstawie przepisów prawa
podatkowego, m.in. do obliczania i pobrania od podatnika podatku, a Skarżąca nie
jest ani obowiązana ani uprawniona do obliczania wysokości opłaty, o której mowa w
art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i
przetworów mlecznych, bowiem zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt 2 tej ustawy to
właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego (obecnie
Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa) ustala wysokość należnej opłaty w drodze
decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art.
35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a zatem Skarżąca nie wypełnia swoimi właściwościami
(naturą prawną) nie budzących wątpliwości znamion płatnika, określonych w
naruszonym przepisie;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik
sprawy, tj.:
a) art. 30 § 4, art. 47 § 4 oraz art. 53 § 4 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
i błędne uznanie, że Skarżąca uchybiła jakiemukolwiek ustawowemu terminowi
płatności, a w konsekwencji stwierdzenie odpowiedzialności podatkowej Skarżącej,
zobowiązanie jej do wniesienia III raty opłaty, o której mowa w art. 36 ustęp 2 ustawy
z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w
wysokości 56.300,10 zł oraz obciążenie odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia
następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty wg wzoru
wskazanego w decyzji organu I instancji, podczas gdy nie wystąpił po stronie
Skarżącej jakikolwiek obowiązek przekazania na rachunek bankowy Oddziału
Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie dodatkowej
należności (tj. ww. opłaty), a w tym tej w wysokości 56.300,10 zł, bowiem poza już
przekazaną przez Skarżącą (lub częściowo wpłaconą bezpośrednio przez
dostawców hurtowych) kwotą 1.087.746,88 zł, a następne kwotami o łącznej wartości
116.483,53 zł (płatnymi w tożsamy sposób) żaden z pozostałych dostawców
hurtowych, z którymi współpracuje lub współpracowała Spółka nie wniósł
jakiejkolwiek innej należność na rzecz Skarżącej, a nadto podejmowane przez
Spółkę działania zmierzające do wyegzekwowania ww. opłaty od poszczególnych
dostawców hurtowych nie przyniosły żadnych rezultatów, a zatem fizycznie
niemożliwe jest "przekazanie" - o którym mowa wprost, m.in. w treści art. 36 ust. 3
ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - na rachunek bankowy
Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie
jakiejkolwiek należności ponad uprzednio przekazane kwoty;
b) art. 30 § 5 O.p., poprzez całkowicie nieuzasadnione odstąpienie przez Dyrektora
Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa - pomimo początkowego
podjęcia działań w tym kierunku - weryfikacji winy podatnika (w rozumieniu
naruszonego przepisu), tj. poszczególnych dostawców hurtowych w zakresie braku
pobrania przez Spółkę opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o organizacji
rynku mleka i przetworów mlecznych, a następnie jej przekazania na rachunek
bankowy Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w
Warszawie, podczas gdy art. 30 § 5 O.p., stanowi wyraźnie, że przepisów o
odpowiedzialności podatkowej płatnika nie stosuje się w przypadku, gdy podatek (w
tym przypadku opłata) nie został pobrany z winy podatnika (dostawcy hurtowego), a
z wykładni naruszonego przepisu oraz treści dostępnego orzecznictwa
sądowoadministracyjnego wynika, że organ I i II instancji był zobowiązany z urzędu
do zweryfikowania kwestii zawinienia danego dostawcy hurtowego w zakresie braku
pobrania przez Spółkę ww. opłaty, a następnie jej przekazania na rachunek bankowy
Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie;
c) art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 136 ustęp 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku
kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018, poz. 2096), dalej – k.p.a.
poprzez nieuzasadnione odstąpienie – pomimo początkowego podjęcia działań w
tym kierunku – od prowadzenia dodatkowego postępowania w celu niezbędnego
uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a następnie formalne zawiadomienie
– pismem z dnia 24 października 2018 roku – o zakończeniu postępowania
wszczętego na skutek wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji nr
[...] Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2018 roku, jeszcze przed rzeczywistym
rozpatrzeniem – a nawet fizycznym zapoznaniem się – przez Dyrektora Generalnego
Ośrodka Wsparcia Rolnictwa pisma Skarżącej z dnia 22 października 2018 roku
(które zostało doręczone Organowi w dniu 26 października 2018 roku) zawierającego
wyjaśnienia Spółki, złożone w zakreślonym przez ten Organ terminie i na skutek
uprzedniego wezwania sformułowanego przez Dyrektora Generalnego Ośrodka
Wsparcia Rolnictwa pismem z dnia 10 października 2018 roku, a nadto wniosków
Spółki o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań dziesięciu świadków -
dostawców hurtowych, którzy nie wnieśli na rzecz Skarżącej III raty opłaty, o której
mowa w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka
i przetworów mlecznych, podczas gdy Dyrektor Generalny Ośrodka Wsparcia
Rolnictwa winien był najpierw wstrzymać się z formalnym zakończeniem
postępowania przynajmniej do czasu odnotowania wpływu pisemnych wyjaśnień
Spółki – stanowiących odpowiedź na wezwanie sformułowane przez Organ II
instancji – lub uznania, że termin na wniesienie takich wyjaśnień bezpowrotnie
upłynął, następnie – po odnotowaniu wpływu pisma – dogłębnie (merytorycznie)
zapoznać się z treścią pisemnych wyjaśnień złożonych przez Skarżącą (a w tym
zgłoszonymi wnioskami dowodowymi), których sam zażądał, następnie rozważyć
ewentualne dalsze możliwe kierunki rozwoju prowadzonego przez siebie
postępowania administracyjnego, a w szczególności przysługujące mu dalsze środki
zmierzające do rzeczywistego i wyczerpującego ustalenia pełnego stanu faktycznego
sprawy, później skorzystać z tych środków, przeprowadzić niezbędne postępowanie
dowodowe, a w tym zgodne z wnioskami Skarżącej i dokonać kluczowych z punktu
widzenia niniejszego postępowania ustaleń, a wreszcie zakończyć prowadzone
postępowanie administracyjne oraz zawiadomić o tym fakcie Skarżącą, umożliwiając
mu przy tym czynny udział w postępowaniu oraz stwarzając możliwość
wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań
jeszcze przed wydaniem decyzji;
- przy czym powyższe naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 a-c) skutkują
uznaniem, że postępowanie administracyjne było prowadzone przez Dyrektora
Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z oczywistym naruszeniem
treści art. 7 oraz art. 8 k.p.a. i ujętych w nich zasadach: prawdy obiektywnej (tj. stania
na straży praworządności, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na
względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz zasady pogłębienia
zaufania (tj. prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników
postępowania do władzy publicznej).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty
zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 24 maja 2019 r. Skarżąca ponownie wskazała na
okoliczności przedstawione już uprzednio w skardze.
Organ ustosunkował się do powyższego pisma i odniósł się do kwestii
rozumienia podmiotu skupującego jako płatnika i związanego z tym zakresu
odpowiedzialności takiego podmiotu za określone działania, momentu badania winy
producenta związanej z postępowaniem o stwierdzenie odpowiedzialności płatnika z
tytułu uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty naliczonej w związku z
przekroczeniem kwoty mlecznej w kontekście przepisów O.p. (pismo organu złożone
na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25
lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107
ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów,
wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.. dalej:
"p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium
zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt
wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w
nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na
wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ
na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia
postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu
dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie
będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą
prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i
obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu
administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze
podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną
w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś
wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz
całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią
zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami
wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi
zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane
prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca
2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków
rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419) do postepowań w
sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka,
rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku
kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa Krajowy Ośrodek Wsparcia
Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem produkcji mleka i z
przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku kwotowym 2014/2015.
Art. 8 ust. 1 ustawy o KOWR wskazuje, że, Dyrektor Generalny i dyrektorzy
oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka wydają decyzje administracyjne w
zakresie określonym w odrębnych przepisach. W postępowaniu administracyjnym
organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do: 1) dyrektorów
oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka - jest Dyrektor Generalny; 2) Dyrektora
Generalnego - jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE
595/2004 przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające i, w
przypadku sprzedaży bezpośredniej, producenci odpowiedzialni za opłaty
wyrównawcze wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami
ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są
odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych
przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie
z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia.
Z tego przepisu wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za
pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów.
Przepis ten znalazł swoje odbicie także w ustawodawstwie krajowym – z art.
36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka wynika, że iż podmiot skupujący, jest
obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego
w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004, tj. przed 1
października każdego roku; podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze
wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez
Państwo Członkowskie.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku
niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają
obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom
referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z
załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.
Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, w
sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy
działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów
dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z
zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE 595/2004.
Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania
decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub
pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał
obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika.
Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym
podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3
O.p.) i wpłacenia ich bez wezwania.
Zasadnie organ przyjął, że do podmiotu skupującego muszą znaleźć
zastosowanie przepisy dotyczące płatnika (art. 8 O.p.). Zgodnie z art. 8 O.p.
płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca
osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do
obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie
organowi podatkowemu.
Zgodnie z art. 30 § 1 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych
w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony.
Należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z cytowanym art. 40 ust. 1 ustawy o
organizacji rynku mleka przepisy ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio a nie
wprost, co w realiach sprawy niniejszej oznacza, że należy zbadać jakie zadania i
uprawnienia ma podmiot skupujący i porównać je do praw i obowiązków płatnika.
W ocenie Sądu, decydujące ma znaczenie fakt, iż zgodnie z art. 36 ust. 6
ustawy o organizacji rynku mleka wyłącznie uprawnionym do żądania wykonania, w
drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa
w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji.
Analizując treść art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka należy
stwierdzić, że skoro tylko podmiot skupujący ma uprawnienie do egzekwowania
opłaty ustalonej w decyzji dyrektora oddziału regionalnego agencji, to winny mieć do
niego zastosowanie przepisy dotyczące płatnika, gdyż tylko płatnik odpowiada za
podatek niepobrany. To podmiot skupujący ma określone przepisami prawa
uprawnienia polegające, m.in. na możliwości dochodzenia należnej opłaty w drodze
egzekucji administracyjnej i to on został upoważniony do żądania wykonania
obowiązku wynikającego z decyzji o ustaleniu należnej opłaty skierowanej do
dostawcy hurtowego, w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w
stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Uprawnień tych nie posiadały organy ARR,
ani obecnie organy KOWR. Nadanie podmiotowi skupującemu przymiotu płatnika
miało na celu usprawnienie poboru opłat i zapobieżenie możliwości uchylania się od
ich płacenia przez dostawców hurtowych. Kluczowe znaczenie w tym względzie mają
cytowane art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 oraz art. 36 ust. 6 ustawy o
organizacji rynku mleka. Wobec powyższego strona zobowiązana była do pobrania
od dostawców hurtowych opłat tytułem III raty należnej opłaty, ustalonych przez
Dyrektora OT ARR w Warszawie na postawie art. 36 ww. ustawy oraz § 9
rozporządzenia przed dniem 3 października 2017 r.
Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania
decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub
pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał
obowiązków wynikających z art. 8 O.p.
Pozbawione podstaw prawnych i faktycznych jest twierdzenie strony, że
płatnik nie wykonał swoich obowiązków z powodu zawinienia samego dostawcy
hurtowego (podatnika). Strona w tym zakresie powołuje się na art. 30 § 5 O.p., który
stanowi, że przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej
albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ
podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność
podatnika można orzec w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Zasadnie w zaskarżonej decyzji Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka
Wsparcia Rolnictwa stwierdził, iż płatnik nie ponosi odpowiedzialności tylko wówczas,
gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika. Za pobranie podatku odpowiada
tylko płatnik. Odpowiedzialność płatnika wyłącza jedynie wina podatnika. W doktrynie
przyjmuje się, że działanie zawinione przez podatnika, którego skutkiem jest
niepobranie podatku przez płatnika, to np. sfałszowanie lub ukrycie danych
faktycznych rzutujących na wysokość podstawy opodatkowania albo stawki
podatkowej (por. Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr
Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski,
Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V). Tym samym o winie samego podatnika
będzie mowa tylko wówczas, gdy płatnik nie miał żadnych instrumentów aby wykryć
dane, które służyłyby do ustalenia podstawy naliczenia należnej opłaty. A więc będą
to okoliczności zupełnie niezależne od płatnika. W sprawie natomiast niewątpliwie
płatnik, jako podmiot skupujący bierze czynny udział w realizacji mechanizmu
kwotowania produkcji mleka. Na podstawie cyt. powyżej art. 36 ustawy o organizacji
rynku mleka posiada dane zbiorcze dotyczące należnych opłat i ma instrumenty do
przymusowego wykonania decyzji nakładających należne opłaty. To, że dostawca
hurtowy nie uiścił płatnikowi stosownej opłaty nie zwalnia płatnika z ponoszenia
odpowiedzialności. Jest to jedynie okoliczność faktyczna, równoznaczna z
niepobraniem należnej opłaty, która to okoliczność w światle art. 30 ust. 4 O.p.
obliguje organ do wydania decyzji stwierdzającej odpowiedzialność płatnika.
Należy podkreślić, że ustalenie, czy podatnicy, od których płatnik miał pobrać
podatek, zapłacili ten podatek jest istotne dopiero na etapie wykonania decyzji o
odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania o niej. To strona ma
odpowiednie instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty i w ten sposób
odpowiada za swoje działania, a raczej za brak działań. Skarżąca bowiem po
otrzymaniu informacji wskazującej wysokość należnej opłaty (decyzja w tym zakresie
jest natychmiast wykonalna - art. 36 ust. 1 pkt 3 i art. 36 ust. 5 ustawy o organizacji
rynku mleka) winna wystąpić o przymusowe wykonanie tej decyzji w drodze
egzekucji administracyjnej.
Wobec powyższego za bezzasadny należało uznać zarzut braku ustalenia
dlaczego producenci mleka zobowiązani do wniesienia należnej opłaty na rzecz
Skarżącej nie wnieśli tej opłaty. Ustalenie, czy podatnicy (producenci mleka) wnieśli
na rzecz Skarżącej należną opłatę jest istotne – co już wyżej podkreślono – dopiero
na etapie wykonania decyzji o odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania
o niej. Dlatego też zarzut Strony dotyczący zaniechania ustalenia przez organ
przyczyn niewniesienia należnej opłaty przez producentów mleka, należy uznać za
bezpodstawny. W świetle powyższego, w sprawie nie ma także znaczenia
przedstawiona przez pełnomocnika Strony argumentacja, że prowadzona wobec
niektórych dostawców egzekucja sądowa z innych tytułów nie przynosi żadnych
efektów. Powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na opłaty należne od
producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym
2014/2015. Nadal bowiem za ten okres kwotowy, Skarżąca ma uprawnienia do
egzekwowania należnej opłaty.
Podsumowując Skarżąca jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji
mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o cyt. powyżej § 9
rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty (w tym określonej w
drodze decyzji względem dostawców hurtowych), na rachunek bankowy do dnia 30
września 2017 r. Płatnik uchybił temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazał części
opłaty we wskazanym powyżej terminie.
Mając powyższe na względzie bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia
przepisów prawa materialnego, gdyż wbrew twierdzeniom Strony skarżącej podmiot
skupujący odpowiedzialny jest nie tylko za "przekazanie" opłaty. System procesu
poboru należności ustanowił go bowiem płatnikiem.
Sąd nie podziela również stanowiska zawartego w powoływanym przez Stronę
nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7
marca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 71/19, który został wydany w innej sprawie i
nie wiąże w sposób określony w art. 153 p.p.s.a.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1
oraz art. 136 k.p.a., tj. zakończenia postępowania wyjaśniającego przed
rzeczywistym rozpatrzeniem, a nawet fizycznym zapoznaniem się przez Dyrektora
Generalnego KOWR z pismem Skarżącej z 22 października 2018 r., zwierającego
wyjaśnienia Strony, należy wskazać, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika,
iż organ dokładanie przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego w
przedmiotowej sprawie oraz zapoznał się z treścią pisma wyjaśniającego
przesłanego przez Stronę uznając, iż złożone przez Stronę wyjaśnienia nie
wymagają dalszego uzupełnienia i prowadzenia dodatkowego postępowania
wyjaśniającego, a zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczająca do
wydania rozstrzygnięcia.
Organy w sprawie działały na podstawie i w granicach prawa powszechnie
obowiązującego w dniu wydania decyzji. Nie zaniechały również obowiązku
prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy oraz
podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu
faktycznego i załatwienia sprawy. Organy zebrały i w sposób wyczerpujący
rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny
w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w
uzasadnieniu decyzji. W szczególności organ odwoławczy wyczerpująco opisał w
uzasadnieniu stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz w sposób
szczegółowy wskazał na motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu
rozstrzygnięcia. To, że rozstrzygnięcie nie zadowala stronę nie oznacza, że w
sprawie zostały naruszone powołane w skardze przepisy procedury administracyjnej.
W powyższym kontekście w ocenie Sądu organy nie dopuściły się również w
prowadzonym postępowaniu obrazy zasad ogólnych postępowania
administracyjnego, w tym wskazanych w skardze art. 8 i art. 9 k.p.a.
W związku z powyższym – w ocenie Sądu, a wbrew zarzutom skargi - organy
prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej
zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść
cyt. przepisów ustawy. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału
dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające
odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i
dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa
materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych
przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być
naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny
wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja
odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151
p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło