V SA/Wa 390/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... listopada 2012 r. nr ... w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Po rozpatrzeniu zażalenia A. Sp. z o.o. w likwidacji, na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia ...09.2012., nr ..., w sprawie uznania za bezzasadne zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia ....11.2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec A. Sp. z o. o., na podstawie wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. tytułów wykonawczych nr ... oraz od nr ... do nr ... z dnia ...08.2012 r., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy ... w łącznej kwocie ... zł. Wystawienie powyższych tytułów wykonawczych poprzedzone zostało przesłaniem upomnień wzywających do wykonania w/w obowiązków. W celu realizacji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, sporządził w dniu ...08.2012 r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, które skierował do Banku ... S.A. w G. Powyższe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono na adres Spółki w dniu 23.08.2012 r. W związku z otrzymaniem tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, pełnomocnik Spółki pismem z dnia ...08.2012 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wykonanie egzekwowanego obowiązku oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w dniu ...09.2012 r., postanowił uznać za bezzasadne zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. W postanowieniu stwierdzono, że wbrew argumentom Strony, na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, kwota zadłużenia wskazana w w/w tytułach wykonawczych była prawidłowa. Uznając trafność powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył w pierwszej kolejności treść przepisów art. 26 § 1, 29 § 1, 33 i 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przypomniał, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem oraz organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot – Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. i że w takiej sytuacji niecelowe jest wydanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela, a postanowienie w sprawie zarzutów wyraża się w postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 4 w/w ustawy (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.06.2007 r. sygn. akt I FPS 4/06). Podkreślił, że reprezentujący A. Sp. z o. o. w likwidacji pełnomocnik w piśmie z dnia ...08.2012 r., podniósł zarzut oparty na przesłance wskazanej w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na zapłatę większości zobowiązań składkowych, egzekwowanych na podstawie tytułów wykonawczych, w związku z czym nie było podstawy do ich wystawienia. Jako dowód twierdzeń zawartych w piśmie, załączono kserokopie deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres ... oraz dokumentów potwierdzających dokonanie przelewów bankowych z konta Spółki na poczet: składek na ubezpieczenia społeczne za okres ..., składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres ... składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ... Ponadto Strona stwierdziła, że organ egzekucyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego w należytym zakresie, w szczególności pobieżnie badając przedstawione dokumenty, przez co naruszył normy wynikające z art. 7 i art. 70 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W związku z powyższym w postępowaniu odwoławczym strona dostrzegła konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości, na okoliczność uiszczenia przez Spółkę dochodzonych należności oraz ustalenia wysokości istniejących zobowiązań Strony wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że: 1. Składka na ubezpieczenie społeczne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego obowiązania w dniu ... r., tj. po terminie płatności. Wpłatę rozliczono na należność główną oraz odsetki za zwłokę. W złożonej w dniu ... r., korekcie deklaracji ZUS DRA za 03/2011, określono kwotę składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości ... zł. W wyniku powyższego do zapłaty pozostało ... zł należności głównej oraz odsetki liczone od powyższej kwoty, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wyniosły ... zł. Ponadto w wyniku nadpłaty składki na FP i FGŚP za ..., kwota w wysokości ... zł została zaliczona na poczet powyższego zobowiązania. 2. Składka na ubezpieczenie społeczne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po terminie płatności. Wpłatę rozliczono na należność główną oraz odsetki za zwłokę. W wyniku powyższego do zapłaty pozostało ... zł należności głównej oraz odsetki od powyższej kwoty, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wyniosły ... zł. 3. Składka na ubezpieczenie społeczne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., czyli przed upływem terminu płatności. Różnica pomiędzy kwotą należną a kwotą wpłaconą egzekwowana jest na podstawie tytułu wykonawczego nr ..., wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień wystawienia w/w tytułu wykonawczego wyniosły ... zł. 4. Składka na ubezpieczenie społeczne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za .. r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po terminie płatności. Wpłatę rozliczono na należność główną oraz odsetki za zwłokę. W wyniku powyższego do zapłaty pozostało ... zł należności głównej oraz odsetki liczone od powyższej kwoty, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wyniosły ... zł. 5. Składka na ubezpieczenie społeczne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po terminie płatności. Wpłatę rozliczono na należność główną oraz odsetki za zwłokę. W wyniku powyższego do zapłaty pozostało ... zł należności głównej oraz odsetki liczone od powyższej kwoty, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wynosiły ... zł. 6. Składka na fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po terminie płatności. W wyniku powyższego do zapłaty pozostało ... zł należności głównej oraz odsetki liczone od powyższej kwoty, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wyniosły ... zł. 7. Składka na ubezpieczenie społeczne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po terminie płatności. W wyniku powyższego do zapłaty pozostało ... zł należności głównej oraz odsetki liczone od powyższej kwoty, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wyniosły ... zł. 8. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po terminie płatności. W wyniku powyższego do zapłaty pozostało ... zł należności głównej oraz odsetki liczone od powyższej kwoty, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wyniosły ... zł. 9. Składka na ubezpieczenie społeczne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Zobowiązanie to było wymagalne na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wraz z odsetkami za zwłokę, które w dniu ... r., wynosiły ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po wystawieniu tytułu wykonawczego. 10. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynikająca z deklaracji ZUS DRA za ... r., wynosiła ... zł. Zobowiązanie to było wymagalne na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr ..., wraz z odsetkami za zwłokę, które w dniu ... r., wynosiły ... zł. Wpłata w kwocie ... zł, została dokonana na poczet powyższego zobowiązania w dniu ... r., po wystawieniu tytułu wykonawczego. Nadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepis ten jednak nie daje podstaw do stosowania w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych całego Rozdziału 6 Działu II Ordynacji podatkowej. Dlatego do wpłat zaliczanych na poczet zaległości składkowych stosuje się art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa zaległości podatkowej wraz odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29.12.2011 r. sygn. akt I SA/Bd 791/11). Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że z chwilą zapłaty należności składkowych po upływie terminu płatności, na Spółce ciąży nie tylko obowiązek uregulowania składek wykazanych w deklaracji ZUS, ale także obowiązek uiszczenia odsetek za zwłokę. Tym samym wpłaty w kwocie pokrywającej wyłącznie należność główną, nie stanowią wykonania całości zobowiązania. Ponadto w sytuacji gdy zobowiązanie zostanie spełnione w terminie jednak tylko częściowo, pozostałe niewykonane w terminie zobowiązanie staje się zaległością od której naliczane są odsetki za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej stanął również na stanowisku, że dokumenty przedstawione przez pełnomocnika Spółki w postępowaniu zażaleniowym, a także dokumenty oraz informacje przekazane przez wierzyciela tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. stanowiły wystarczające materiały dowodowe do zbadania poprawności kwot wskazanych w przedmiotowych tytułach wykonawczych i wydania stosowanego rozstrzygnięcia. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych nr ... oraz od nr ... do nr .... w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego były wymagalne, dlatego tez zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, podnoszony przez Stronę nie znajduje uzasadnienia. Poza tym w zaskarżonym postanowieniu, zawarto także informacje dotyczące nadpłat istniejących na koncie Płatnika, oraz przedstawiono sposób ich rozliczenia. Wynika z nich, że jedyną zaległością egzekwowaną na podstawie tytułów wykonawczych, pokrytą częściowo z istniejących nadpłat była składka na ubezpieczenia społeczne za ... Co istotne okoliczność istnienia nadpłaty, która mogłaby pokryć zaległości egzekwowane wydanymi tytułami wykonawczymi nie była podnoszona przez Stronę w składanych pismach. Postanowienie organu odwoławczego zaskarżyła A. Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W., zarzucając jej: Naruszenie przepisów postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., 78 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych oraz brakami w uzasadnieniu faktycznym postanowienia. Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o: a) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora ZUS z ...09.2012 r. jako naruszających prawo; b) zasądzenie na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że Skarżący dołączył odpis deklaracji ZUS P DRA za grudzień 2011 r. oraz dowody uiszczenia na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwot objętych tą deklaracją. Tymczasem Dyrektor Izby dokonując stosownych obliczeń przy ustalaniu wysokości należności Skarżącego względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wziął pod uwagę wysokości zobowiązań Skarżącego wynikających z powyższych deklaracji ani nie uwzględnił wpłat dokonanych przez Skarżącego w dniu ...02.2012 r. Wówczas Skarżący wpłacił na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę ...zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, kwotę ... zł tytułem składek na ubezpieczenia zdrowotne oraz kwotę ... zł z tytułu składek na fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nieprzeprowadzenie przez Dyrektora Izby dowodów z odpisu deklaracji ZUS P DRA za grudzień 2011 r. oraz dowodów uiszczenia na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwot objętych tą deklaracją doprowadziło do ustalenia przez Dyrektora Izby błędnego stanu faktycznego. Nadto Dyrektor Izby nie wskazał z jakiego powodu nie przeprowadził dowodów z powyższych dokumentów. Poza tym odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości wskazując, iż Dyrektor ZUS wyczerpująco wyjaśnił, że wysokość zobowiązań wskazanych w tytułach egzekucyjnych została określona prawidłowo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zauważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie przypomnieć należy, iż skarżąca zarzuca organowi naruszenie wskazanych przepisów k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), które miałoby polegać na tym, że w sposób niewłaściwy przeprowadzono postępowanie dowodowe, co z kolei skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych oraz brakami w uzasadnieniu faktycznym postanowienia. Skarżąca jest bowiem zdania, że organy rozpoznające sprawę w obu instancjach nie wzięły po uwagę treści deklaracji ZUS DRA dotyczącej miesiąca grudnia 2011 r. oraz dowodów uiszczenia na rzecz ZUS kwot objętych tą deklaracji. Taki stan wiedzy doprowadził – zdaniem skarżącej – do ustalenia błędnego stanu faktycznego. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż postępowanie, którego dotyczy skarga ma charakter postępowania egzekucyjnego, a podjęcie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało szeregiem czynności, które skarżąca zignorowała. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych przez ZUS tytułów wykonawczych (co nie jest sporne) zostało poprzedzone wysłaniem stosownych upomnień wzywających do uiszczenia obciążających skarżącą należności. Brak należytej reakcji na te upomnienia skutkował sporządzeniem zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego (skarżącego) z rachunku bankowego, które zostały skierowane do ... S.A. w G. Poza sporem jest również to, że dłużnik zajętej wierzytelności (skarżący) odebrał zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych, oraz że wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wykonanie (jego zdaniem) egzekwowanego obowiązku co znalazło odzwierciedlenie w złożonych przez niego rachunkach. W ocenie sądu argumentacja organów obu instancji odnosząca się do tychże zarzutów jest uzasadniona. Organy te wykazały bowiem, że na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego kwota zadłużenia wykazana w wystawionych tytułach wykonawczych była prawidłowa. W przypadku postanowienia organu I instancji ilustrują to przedstawione tabele stanowiące integralną część uzasadnienia tego postanowienia. Wskazano w nich: - miesiące, których dotyczyły deklaracje - ustawowe terminy płatności - kwoty wynikające z deklaracji - kwoty wpłat deklarowane przez płatnika - daty wpłat, oraz - uwagi dotyczące wysokości wpłat, oraz terminów ich dokonania. Nie budzi zastrzeżeń także rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy. Także i ten organ dokonał szczegółowego porównania wysokości zobowiązań wynikających ze wszystkich deklaracji rozliczeniowych będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych oraz wysokości wpłat dokonanych przez spółkę za okres od miesiąca marca 2011 r. do miesiąca lutego 2012 r. Stosowna analiza i ocena organu II instancji w tym zakresie znajduje się na stronach 5-7 uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu skarżący w sposób skuteczny jej nie podważa. Najistotniejsze jest bowiem to, że tytuły wykonawcze, które zostały wystawione w przedmiotowej sprawie dotyczyły zaległości składkowych strony skarżącej za miesiące: marzec, maj, czerwiec, październik i listopad 2011 r., oraz styczeń i luty 2012 r., co oznacza, iż uiszczenie zaległości za inne miesiące nie miało znaczenia w sprawie dotyczyło bowiem innego okresu. Co nie mnie istotne wpłaty skarżącej, które dokonane zostały w dniu 1 lutego 2012 r., i które jej zdaniem miały decydujące znaczenie w sprawie nie zostały dokonane na poczet składek, które egzekwowano sporządzonymi tytułami wykonawczymi. Wpłaty te mogłyby mieć takie znaczenie ale wyłącznie wtedy gdyby na koncie rozliczeniowym dotyczącym skarżącej powstała nadpłata. Podkreślania jednak wymaga, że także co do tej kwestii wypowiedział się organ (I instancji). Z uzasadnienia jego postanowienia wynika, że jedyną zaległością egzekwowaną na podstawie sporządzonych tytułów wykonawczych pokrytą częściowo z nadpłaty dokonanej w dniu ... lutego 2012 r. była składka na ubezpieczenie społeczne za miesiąc marzec 2011 r. Z kolei w toku postępowania przed organem II instancji tenże organ uzyskał informację, że należność, o której wyżej mowa została pokryta częściowo z nadpłaconej składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (w kwocie 34,19 zł). W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie było uzasadnionych podstaw przemawiających za koniecznością dopuszczenia przez organ dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości (na okoliczności wskazane w skardze) bowiem ich wyjaśnienie nie wymagało posiadania wiadomości specjalnych. Poza tym zostały one wyjaśnione należycie przez organy obu instancji. Powyższe przemawia także za tym, iż zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. nie były trafne. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.