V SA/Wa 392/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 12/1999-05/2001 Oddala skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...].07.2006 r. - stosownie do treści art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3 a w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) - odmówił R. A. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za osobę ubezpieczoną będącą jednocześnie płatnikiem składek za okres grudzień 1999 - maj 2001 r. w łącznej kwocie 3 118,40 zł (składki i odsetki). W motywach zwrócono uwagę, że ww. posiada stały miesięczny dochód z tytułu świadczenia rentowego w wysokości 1 230,55 zł, a nadto jego żona pobiera świadczenie przedemerytalne w wysokości 642,62 zł. Małżonkowie nie posiadają innych osób na utrzymaniu i zajmują mieszkanie spółdzielcze o pow. 72 m2, z którego utrzymaniem wiążą się wydatki ok. 670 zł miesięcznie. Aktualnie ww. spłaca zadłużenie czynszowe wobec spółdzielni mieszkaniowej w ratach po 300 zł miesięcznie. R. A. posiada też zobowiązania kredytowe, na ich spłatę przeznacza (wraz z żoną) 603,11 zł miesięcznie. Państwo A. przeznaczają miesięcznie od 180-270 zł na rehabilitację i zakup niezbędnych lekarstw. Analizując powyższe okoliczności wskazano, iż w świetle powołanych wyżej przepisów brak jest podstaw do umorzenia należności. Zwrócono uwagę na to, że ww. posiada stały miesięczny dochód, z którego można dochodzić spłaty należności (skuteczna jest między innymi egzekucja komornicza). Podniesiono też, że ww. dokonuje spłat kredytu w Banku [...] traktując to zobowiązanie priorytetowo w stosunku do należności składkowych. Powyższy akt administracyjny został utrzymany w mocy decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2006 r. - stosownie do treści art. 83 ust. 4 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W motywach - po analizie przepisów regulujących kwestię umorzenia należności - przytoczono treść wyżej poczynionych ustaleń (z tej racji ich ponowne omawianie wydaje się zbyteczne). Analizując okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (a także załączoną dokumentację) wskazano, iż pomimo rosnących wydatków posiadane dochody (Pana i żony) pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz na przystąpienie do spłat zadłużenia. Zwrócono też uwagę, że skuteczna jest egzekucja komornicza, a nadto dostrzeżono, że spłacanie zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów świadczy o priorytetowym traktowaniu zobowiązań względem innych wierzycieli w stosunku do należności składkowych ZUS. Zdaniem Organu sytuacja finansowa rodziny ulegnie poprawie w związku z zakończeniem spłaty zobowiązań czynszowych wobec SM "[...]". W skardze - żądającej umorzenia składek - zwrócono uwagę na stan zdrowia R. A., a także konieczność rezygnacji z działalności gospodarczej. Zwrócono też uwagę, że ze względu na istniejące zaległości wobec ZUS komornik potrąca 467,30 zł miesięcznie. W dalszym toku skargi skarżący przedstawił zestawienie wydatków w skali miesięcznej, a także opisał swój aktualny stan zdrowia wiążąc to z określonymi wydatkami na leczenie. Podniesiono także, że żona przebywa na zasiłku przedemerytalnym, zaś skarżący pobiera rentę inwalidzką II grupy bez prawa do pracy. W odpowiedzi na skargę - żądając jej oddalenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W powyższym kontekście stwierdzić należy, że wskazane wyżej decyzje nie naruszają prawa, albowiem udokumentowane dochody małżonków A. (a także wydatki) pozwalają przyjąć, iż dłużnicy mogą swobodnie uregulować należności przypadające na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, iż małżonkowie w sposób uprzywilejowany traktowali należności wynikające z tytułu zaciągniętego kredytu (w Banku [...]) oraz ciążące na nich zaległości czynszowe w SM "[...]" w D. Te ostatnie - jak wynika to z decyzji drugoinstancyjnej - wydają się być uregulowane (ostatnia rata została uiszczona w grudniu 2006 r.). Również - zdaniem Sądu - należy tak zarządzać posiadanymi środkami finansowymi, aby traktować wszystkich wierzycieli identycznie. Nie bez znaczenia jest również i to, że tocząca się egzekucja komornicza przynosi pożądane efekty. Z treści skargi wynika, iż "komornik potrąca nam przez ZUS kwotę 467,30 zł/m-c (R. - 307,64, G. - 160,66 zł) o czym w decyzji pisze ZUS. Według wyliczenia komorników pozostaje nam do spłacenia 2400 zł plus rosnące odsetki". Trudno zatem przyjąć, iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności składek. Tej konstatacji nie podważają załączone do akt sprawy sądowej dokumenty świadczące o rosnących kosztach utrzymania. Mając na uwadze to, że wydane w sprawie decyzje prawa nie naruszają, zaś małżonkowie A. posiadają dochody umożliwiające im uregulowanie należności na rzecz ZUS-u (czego dowodzi skuteczna egzekucja komornicza) przeto należało - stosownie do treści art. 151 Pr. o p.p.s.a. - orzec jak w sentencji wyroku.