V SA/Wa 393/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu kary pieniężnej postanawia: – odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata; W dniu 25 lutego 2008 r. skarżący uzupełnił na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy zawarty w skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej w wysokości [...] złotych, żona nie pracuje. Zaznaczył, iż jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, oraz że nie posiada żadnego innego majątku, w tym oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 3 marca 2008 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 25 marca 2008 r. (data nadania) skarżący wskazał, iż mieszka w altance w gospodarstwie rolnym i pilnuje tam kóz, żona nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów poza gospodarstwem rolnym. Oświadczył, iż uzyskał dopłaty rolne w wysokości [...] złotych (mimo wezwania nie nadesłał orzeczenia potwierdzającego powyższe), nie otrzymuje żadnej pomocy, żona nie posiada rachunków bankowych, oszczędności, lokat pieniężnych. Wyjaśnił także, iż jest właścicielem dwunastoletniego samochodu ciężarowego i w związku z tym ponosi wydatki na ubezpieczenie, podatek drogowy, winiety w łącznej wysokości [...] złotych. Wskazał, iż spełnienie wszystkich punktów wskazanych w wezwaniu do złożenia dodatkowego oświadczenia byłoby zbyt kosztowne i czasochłonne. W uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazał również jak kształtują się jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy procesowej). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 powołanej wyżej ustawy, ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Zażądano od wnioskodawcy stosownych dokumentów, których uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością i to zarówno finansową jak i czasową. Zaznaczyć trzeba, iż większość dokumentów (za wyjątkiem zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa rolnego) znajduje się w posiadaniu skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący nie złożył dodatkowych wyjaśnień w żądanym zakresie. Nie przedstawił przede wszystkim jak kształtują się jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem. Nie nadesłał również żądanych dokumentów uzasadniając to zbyt dużymi kosztami wiążącymi się z ich uzyskaniem. Zdaniem Sądu nie sposób uznać, iż skarżący dąży do wyjaśnienia w sposób rzetelny swojej sytuacji majątkowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.