V SA/Wa 394/05

WyrokWSA w Warszawie2005-04-19

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Jolanta Bożek, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, jednocześnie zmieniając jej podstawę prawną i dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie wartości celnej towaru?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może utrzymać w mocy decyzji organu I instancji, jeśli jednocześnie zmienia jej podstawę prawną i dokonuje merytorycznego rozstrzygnięcia. W takim przypadku powinien uchylić decyzję i wydać nowe rozstrzygnięcie. Ponadto, ustalenie wartości celnej towaru powinno być dokonane zgodnie z właściwą metodą przewidzianą w Kodeksie celnym, a zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych wymaga porównania towarów sprowadzanych w tym samym lub zbliżonym czasie.
Stan faktyczny
W dniu 5 kwietnia 2000 r. Agencja Celna G.P. i J.S., działając jako przedstawiciel bezpośredni T.J., zgłosiła do procedury celnej samochód marki Toyota Lexus. Organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, ustalając ją na kwotę znacznie wyższą niż wskazana w fakturze dołączonej do zgłoszenia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji, zmieniając jednak podstawę prawną rozstrzygnięcia. Skarżący kwestionowali prawidłowość decyzji, zarzucając m.in. błędne uznanie ich za dłużników oraz naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z maja 2003 r., zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G.P. i J.S. kwotę 4676,90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - referendarz sądowy Joanna Gierak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G.P., J.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz G.P. i J.S. solidarnie kwotę 4676,90 zł (cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt sześć złotych i 90/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku. W dniu 05.04.2000r. Agencja Celna [...] G. P., J. S., legitymując się upoważnieniem do działania jako przedstawiciel bezpośredni T.J. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego [...] towar w postaci samochodu osobowego m-ki Toyota Lexus [...], nr podwozia [...], rok produkcji 2000. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę handlową z dnia [...].08.1999r. na kwotę 5 505,00 CAD wystawioną dla kupującego T.J. przez D. z K. oraz ocenę techniczną Nr [...] z [...].04.2000r. wystawioną przez Rzeczoznawcę Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddz. w B. J. J.. Z ww. oceny wynikało, że samochód jest w stanie uszkodzonym (przez powódź) i zużycie pojazdu wynosi 65%. Decyzją z [...] stycznia 2003r. Nr [...] - wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262, art. 13 § 1, art. 21, art. 23 §1, art. 35 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. b, art. 83, art. 85 § 2 i art. 209 Kodeksu celnego - Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej ustalając tę wartość na kwotę 60 916,65 CAD i orzekł, że kwota cła wynosi 59.193,10 zł. Przedmiotowa decyzja została skierowana do Agencji Celnej [...] G.P. , J.S., która - w ocenie organu - zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego jako zgłaszający jest dłużnikiem. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] maja 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 262, art. 13 § 1, art. 21, art. 35 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. b w zw. z art. 23 § 7, art. 25 § 1, art. 85 § 1 i art. 209 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie przyjęta przez organ l instancji metoda ustalania wartości celnej importowanego pojazdu (metoda wartości transakcyjnej określona w art. 23 § 1 Kodeksu celnego) jest niewłaściwa. Jednakże mając na uwadze, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź postępowania administracyjnego, wad prawnych decyzji organu I instancji polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, Dyrektor Izby Celnej w W. powołał w swojej decyzji właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawarł uzasadnienie prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie zaś do art. 23 § 1 tego kodeksu wartością celną jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy. Z kolei art. 23 § 7 Kodeksu celnego stanowi, iż wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określania wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W przedmiotowej sprawie ustalono, że samochód marki Tayota Lexus nr [...] został wyprodukowany w grudniu 1999 r. z przeznaczeniem na rynek kanadyjski (pismo Toyota [...] z dnia [...].08.2002 r. ). Natomiast z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego wynika, że został zakupiony przez Pana T.J. [...].08.1999 r. (a więc zanim jeszcze został wyprodukowany). W trakcie dochodzenia przeprowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W. ustalono, że T. J. nigdy nie był za granicą a podpis złożony na dokumencie "UPOWAŻNIENIE" dla Agencji Celnej [...] do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego nie jest autentycznym podpisem T. J.. Ponadto, w dniu [...].07.2000 r. powołano biegłego sądowego w zakresie Techniki i Eksploatacji Pojazdów Samochodowych, który w opinii technicznej z [...].07.2000 r. nie stwierdził zniszczenia powłoki lakierowanej pojazdu, oraz zniszczeń i braków elementów osprzętu nadwozia i silnika wskazanych w [...] nr [...] z [...].04.2000 r. załączonej do zgłoszenia celnego. Biegły sądowy nie stwierdził też śladów mogących świadczyć o zatopieniu pojazdu podczas powodzi, śladów dokonywania napraw blacharskich nadwozia oraz lakierowania całości lub poszczególnych jego elementów. Z informacji uzyskanych od Kanadyjskiej Królewskiej Policji Konnej wynika, że przedstawiona do zgłoszenia celnego faktura b/n z [...].08.1999 r. jest fałszywa. Kanadyjska Policja ustaliła, że pojazd marki Tayota Lexus nr [...] objęty zgłoszeniem celnym nr [...] z [...].04.2000 r. został sprzedany w dniu [...].01.2000 r. przez K. firmie E. za sumę 60.916,65 CAD. Potwierdzeniem transakcji zawartej przez ww. firmy jest umowa sprzedaży. Porównując oba dokumenty tj. umowę sprzedaży z [...].01.2000 r. oraz fakturę z [...].08.1999 r. nie ma wątpliwości, że dotyczą tego samego pojazdu TOYOTA LEXUS nr [...]. Rzeczywista wartość importowanego samochodu była inna niż to wynika z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Faktura wystawiona została przez firmę D. w dniu [...].08.1999 r. a więc jeszcze przed wyprodukowaniem pojazdu. Ocena techniczna nr [...] z [...].04.2000 r. załączona do zgłoszenia celnego określająca stopień uszkodzeń pojazdu nie jest wiarygodnym dokumentem w świetle ujawnionej w drodze weryfikacji faktury oraz ustaleń dokonanych podczas postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z treścią oceny technicznej nr [...] przedmiotowy samochód był uszkodzony w 65%. Twierdzenie to należy poddać w wątpliwość w kontekście innych okoliczności tj. przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego sądowego w zakresie Techniki i Eksploatacji Pojazdów Samochodowych (który w opinii technicznej z [...].07.2000 r. nie stwierdził zniszczenia powłoki lakierowanej pojazdu, oraz zniszczeń i braków elementów osprzętu nadwozia i silnika, nie stwierdził też śladów mogących świadczyć o zatopieniu pojazdu podczas powodzi, śladów dokonywania napraw blacharskich nadwozia oraz lakierowania całości lub poszczególnych jego elementów), faktu, iż w dniu [...].04.2000 r. przedmiotowy pojazd został sprzedany za pośrednictwem komisu [...] A. K. z K. (umowa sprzedaży nr [...] z dnia [...].04.2000 r.) za kwotę 219.300,- zł W niniejszej sprawie, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., wartość celną samochodu należało ustalić na podstawie art. 25 § 1 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, iż uzyskana w drodze pomocy prawnej umowa sprzedaży z [...].01.2000 r. jest dokumentem potwierdzającym cenę samochodu osobowego marki TOYOTA LEXUS nr [...], który następnie został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu [...].04.2000 r. przez Agencję Celną [...] G.P., J.S.. Kwota wyszczególniona na ww. umowie sprzedaży (60 196,65 CAD) powinna więc zostać przyjęta za wartość celną przedmiotowego samochodu. Ze względu na fakt, iż oba dokumenty dotyczą tego samego samochodu (TOYOTA LEXUS nr [...]) należało zastosować przepis art. 25 Kodeksu celnego, zgodnie z którym za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną identycznego towaru. Odnosząc się do zarzutu strony, że zaskarżona decyzja została skierowana do Agencji Celnej [...] G.P., J.S. jako do niewłaściwej strony, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 209 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. § 3 ww. przepisu stanowi, że dłużnikiem jest zgłaszający. Stosownie zaś do postanowień art. 3 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. Strona nie kwestionuje, że była w niniejszej sprawie zgłaszającym. Taki status podmiotowy nakłada na taką osobę określony obowiązek - w przypadku powstania długu celnego uiszczenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dokonując w dniu [...].04.2000r. zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu m-ki Lexus do procedury dopuszczenia do obrotu, Agencja Celna [...] G.P., J.S. przedłożyła upoważnienie podpisane przez Pana T.J. do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego. Jednakże postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową W. wykazało, że T.J. nigdy nie sprowadzał z zagranicy żadnego samochodu, a podpis na upoważnieniu dla Agencji Celnej [...] z dnia [...].04.2000r. nie jest podpisem T.J., którego danymi osobistymi posłużono się przy przywozie samochodu do Polski. Wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa postanowieniem z dnia [...].06.2002r. sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa W. umorzyła śledztwo. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że ww. agencja celna działała jako przedstawiciel bezpośredni, a więc w imieniu i na rzecz T.J.. W myśl zaś art. 255 Kodeksu celnego osobę, która dokonuje czynności bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, albo osobę, która dokonuje czynności w imieniu lub na rzecz innej osoby bez upoważnienia do jej reprezentowania, uważa się za działającą we własnym imieniu i na swoją rzecz. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismem procesowym z 12.01.2004 r., Agencja Celna [...] G. P., J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła: 1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 255 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), polegającą na dowolnym uznaniu, iż agencja celna dokonująca czynności w oparciu o udzielone jej upoważnienie do reprezentowania Pana T. J., które okazało się następnie sfałszowane przez nieustaloną osobę, może być uznana za działającą we własnym imieniu i na swoją rzecz, 2) rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.), polegającą na utrzymaniu przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji z jednoczesnym dokonaniem de facto jej zmiany przez powołanie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zawarcie uzasadnienia prawnego decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.] wyrokiem z 4 czerwca 2004 r., sygn. akt V SA 2654/03 oddalił skargę uznając zawarte w niej zarzuty za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził, aby organy celne naruszyły prawo w stopniu określonym w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm]. Uznał, iż nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa, które powinny być wskazane w decyzji organu I instancji, nie powoduje samo przez się takiej wady, która skutkuje uchyleniem decyzji. Organ II instancji jest organem powołanym do merytorycznego rozpoznania sprawy i wskazane wyżej uchybienie organu I instancji może naprawić przywołując właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza bowiem utrzymanie jej podstawowego elementu jakim jest rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie dotyczyło uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego, i podstawą materialnoprawną tego rozstrzygnięcia wskazaną przez organy obu instancji jest przepis art. 64 § 4 pkt. 2 lit. b Kodeksu celnego. Organ II instancji właściwie powołał się natomiast na przepis art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej oraz przepisy prawa materialnego – ustawy Kodeks celny. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy celne dokonały trafnego rozstrzygnięcia. Prawidłowo przyjęto, iż rzeczywista wartość importowanego samochodu była inna niż to wynika z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Dokonanie takiej oceny mieściło się w granicach uprawnień orzekających w sprawie organów celnych. W zaskarżonej decyzji w sposób przekonujący wykazano niewiarygodność przedstawionej przez skarżącego faktury. W ocenie Sądu stanowisko to nie wykraczało poza granice swobodnej oceny dowodów. Sąd podzielił również stanowisko organów celnych, że w przedmiotowej sprawie dłużnikiem, w rozumieniu art. 209 Kodeksu celnego, jest Agencja Celna [...] G.P., J.S.. W dniu 1 września 2004 r. G.P. i J.S. zaskarżyli w całości powyższy wyrok skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono obrazę art. 145 § 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającą na nieuwzględnieniu, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] maja 2003 r. wydana została: • z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 133 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 255 i art. 3 § 1 pkt 23 oraz art. 209 ustawy – Kodeks celny poprzez dowolne uznanie, iż agencja celna dokonująca czynności w oparciu o udzielone jej upoważnienie do reprezentowanie T.J., które okazało się następnie sfałszowane przez nieustaloną osobę, może być uznana za działającą we własnym imieniu i na swoją rzecz, a co za tym idzie stronę postępowania, - art. 25 ustawy - Kodeks celny poprzez dowolne uznanie, iż za wartość celną przyjąć można wartość transakcyjną identycznego samochodu, który nie został wprowadzony na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co samochód, dla którego ustalana jest wartość celna; • z rażącą obrazą przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, polegającą na utrzymaniu przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji z jednoczesnym dokonaniem de facto jej zmiany przez powołanie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zawarcie właściwego uzasadnienia prawnego decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GSK 1136/04 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Zauważył, iż w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji mimo, że w swoim rozstrzygnięciu przytoczył inną podstawę prawną. W decyzji I instancji jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy wskazano art. 23 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, natomiast w orzeczeniu organu odwoławczego powołano art. 25 § 1 ww. ustawy. Powołane przepisy, jak zaznaczył Sąd, regulują dwie różne metody obliczania wartości celnej towaru. Dlatego też NSA zgodził się z zarzutami skargi kasacyjnej, że zaskarżony wyrok został wydany z obrazą przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającą na utrzymaniu przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji, mimo jej zmiany przez powołanie innej podstawy jej rozstrzygnięcia. NSA podzielił również zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia przez Sąd I instancji art. 25 § 1 ustawy – Kodeks celny, który został wskazany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej NSA nie podzielił poglądu, że zaskarżony wyrok został wydany z obrazą art. 209 i 255 ustawy - Kodeks celny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strony skarżące pozostały przy dotychczasowym stanowisku w sprawie. W piśmie procesowym z 11 kwietnia 2005 r. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] stycznia 2003 r. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269] sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.] sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GSK 1136/04 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej G.P. i J.S. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga - z uwagi na naruszenie przez organy celne przepisów postępowania oraz przepisów celnego prawa materialnego - zasługuje na uwzględnienie. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samochodu osobowego marki Toyota Lexus [...] i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie rzeczywistej wartości celnej i wymiaru cła zaimportowanego tegoż pojazdu, decyzją z [...].01.2003 r. uznał zgłoszenie celne z [...].04.2000 r. za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej i orzekł w tym zakresie, powołując w podstawie prawnej orzeczenia art. 23 § 1 ustawy – Kodeks celny. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] maja 2003 r., po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, powołując w podstawie prawnej art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 23 § 7 i art. 25 § 1 ustawy – Kodeks celny, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, iż przyjęta przez organ I instancji metoda ustalania wartości celnej importowanego pojazdu, tj. metoda wartości transakcyjnej wynikająca z art. 23 § 1 ustawy – Kodeks celny, jest niewłaściwa. Jednakże, mając na uwadze kompetencje organu odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, iż poprzez powołanie właściwych przepisów prawa celnego materialnego, a w konsekwencji zastosowanie prawidłowej metody do ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru, (art. 23 § 7 i art. 25 § 1 ustawy – Kodeks celny), oraz zawierając stosowne uzasadnienie prawne, dokonał skorygowania wad decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż organ celny II instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa z uwagi na niezgodność z przepisami prawa materialnego. Dokonując takiej oceny utrzymał w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie, czym naruszył przepis art. 233 ustawy – Ordynacja podatkowa. Art. 233 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, określa sposoby zakończenia postępowania odwoławczego w przypadku stwierdzenia, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione w terminie. Organ odwoławczy może zatem utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję albo uchylić tę decyzję i bądź merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, bądź wydać jedno z dwóch rozstrzygnięć procesowych – umorzyć postępowanie I instancji lub przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Nie jest dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w sposób inny niż wskazany w komentowanym przepisie. Tym samym nie jest możliwe utrzymanie w mocy w całości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego i jednoczesne "orzekanie" w przedmiocie merytorycznym sprawy. Organ odwoławczy zmieniając zaskarżoną decyzję bez uchylania jej, dopuszcza się naruszenia omawianego artykułu. Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją stwierdzenia, że decyzja ta jest prawidłowa. Mówiąc inaczej, utrzymanie w mocy decyzji jest możliwe jedynie w przypadku gdy ocena organu II instancji jest co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Zatem do uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji powinno zawsze dojść, gdy nie jest ona zgodna z prawem. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i nieusunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ oznacza, że organ odwoławczy wydaje decyzję również naruszającą prawo, [v. wyrok NSA z 31 października 1995 r., sygn. SA/Wr 586/95, Lex Polonica; wyrok NSA z 25 lipca 1986 r., sygn.. II SA 1829/85, ONSA 1986, nr 2, poz. 43]. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W., utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdził jednocześnie, że przyjęta metoda ustalania wartości celnej importowanego pojazdu jest niewłaściwa, (k. 303 akt adm.). Organ odwoławczy podważył prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji i dokonał jego zmiany poprzez wskazanie w podstawie prawnej art. 23 § 7 i art. 25 § 1 ustawy – Kodeks celny. Tym samym decyzja podjęta przez organ odwoławczy mogła być wydana jedynie na podstawie art. 233 § 1 1 pkt 2 lit. a ustawy – Ordynacja podatkowa, co wiązało się z koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej i ponownym orzeczeniem w tym zakresie. Ponadto Sąd zauważa, iż podstawową metodą ustalenia wartości celnej towarów jest ustalenie wartości transakcyjnej, którą zdefiniowano jako cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, (art. 23 § 1 ustawy – Kodeks celny). Stosownie do art. 24 ustawy – Kodeks celny, dopiero zaistnienie prawnie uzasadnionych przeszkód, np. wskazanych w art. 23 § 7 ww. Kodeksu, które uniemożliwiają zastosowanie wartości transakcyjnej i w konsekwencji prowadzą do jej odrzucenia, uzasadnia ustalenie wartości celnej według jednej z metod wymienionych w art. 25-29 ustawy - Kodeks celny. Wybór metody nie jest dowolny, albowiem dopiero niemożność zastosowania metody wcześniejszej uzasadnia skorzystanie z następnej. Kwestionując w sprawie wiarygodność załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów służących do określenia wartości celnej, stosownie do treści art. 23 § 7 ustawy – Kodeks celny, powstała konieczność zastosowania metod zastępczych pozwalających na ustalenie wartości celnej towaru. Słusznie zatem Dyrektor Izby Celnej w W. przyjął, iż w sytuacji zakwestionowania wiarygodności faktury określającej wartość celną towaru organy celne zobowiązane są ją ustalić w trybie określonym w art. 25- 29 ustawy – Kodeks celny, nie zaś na podstawie art. 23 § 1 ustawy – Kodeks celny, jak to błędnie przyjął organ celny orzekający w pierwszej instancji. Metoda wskazana w art. 25 ustawy – Kodeks celny, zastosowana w sprawie, zwana metodą wartości transakcyjnej towarów identycznych, wymaga porównania towarów sprowadzanych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. W ocenie Sądu stosując wymieniony przepis należało ustalić wartość celną pojazdu sprowadzanego przez skarżących przez porównanie wartości transakcyjnej identycznych pojazdów sprzedawanych i wprowadzanych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie. W rozpoznawanej sprawie takiej czynności nie przeprowadzono. Poprzestano jedynie na tym, że ten sam pojazd, dla którego ustalano wartość celną, był uznany jednocześnie za identyczny towar sprzedawany i wprowadzany na polski obszar celny. Tym samym oznacza to, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w omawianym artykule. Natomiast Sąd nie podzielił zarzutu skarżących, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. została wydana z obrazą art. 209 i art. 255 ustawy – Kodeks celny. W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i niezebranie pełnego materiału dowodowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 152 oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło