V SA/Wa 395/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-01
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Izabella Janson, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli nie stwierdzono ich całkowitej nieściągalności, pomimo trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organ rentowy może odmówić umorzenia należności z tytułu składek, jeśli nie zachodzi ich całkowita nieściągalność, zgodnie z katalogiem przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nawet w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności, umorzenie jest fakultatywne (możliwe, ale nie obowiązkowe). Trudna sytuacja finansowa i rodzinna wnioskodawcy nie zwalnia z obowiązku opłacania składek i nie stanowi samodzielnej podstawy do umorzenia, jeśli nie są spełnione ustawowe przesłanki nieściągalności.Stan faktyczny
D. F. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych, wskazując na swoją trudną sytuację finansową i rodzinną. Organ odmówił umorzenia, stwierdzając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, ponieważ wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości, a należności są dochodzone w trybie egzekucyjnym. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2009 r. sprawę ze skargi D. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], nr sprawy [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata D.L. (Kancelaria Adwokacka [...]), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).
Przedmiotem skargi z 13 lutego 2009 r. wniesionej przez D. F. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...] wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 roku D. F. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych wynikających z decyzji Nr.[...] z dnia [...] stycznia 2007 roku zmienionej następnie decyzją Nr [...] z dnia 2008 roku stwierdzającej jego odpowiedzialność za zobowiązania zmarłego płatnika M.F.
W uzasadnieniu wniosku zobowiązany wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, posiada na utrzymaniu dwoje dzieci, nie ma z czego żyć i gdzie mieszkać.
Pismem z dnia [...] listopada 2008 roku organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie i poinformował o prawie do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, do uzyskiwania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek i odpisów oraz działania za pośrednictwem pełnomocnika.
Pismem z dnia [...] listopada 2008 roku strona została zawiadomiona o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań- w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku Nr.[...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." Zakład odmówił D. F. umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na:
- ubezpieczenia społeczne - za okres 10/2001r. -02/2004r. w łącznej kwocie [...]zł w tym z tytułu: - składek [...] zł
- odsetek liczonych na dzień [...].07.2005r. 4.601,00 zł
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – za okres 10/2001r.- 02/2004r. w łącznej kwocie [...], w tym z tytułu:
składek – [...] zł
- odsetek liczonych na dzień [...].07.2005r.- 534,50 zł;
- kosztów upomnienia w łącznej wysokości – 343,20 zł;
- odsetek naliczonych na dzień [...].07.2005r. do składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych – 4.796,00 zł
odsetek naliczanych na dzień [...].07.2005r. do składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych – 1.346,20 zł.
Uzasadniając decyzję tej treści Zakład wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 powoływanej ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Stosownie natomiast do art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane mimo braku ich całkowitej nieściągalności, gdy spełnione zostaną warunki określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) - zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r.
Zakład ustalił że, skarżący pozostaje bez zatrudnienia. Po raz ostatni był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. od dnia [...].02.2008r. do dnia [...].10.2008r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od dnia [...].10.2008r. utracił status osoby bezrobotnej z uwagi na nie zgłoszenie się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w wyznaczonym terminie, celem rozliczenia wydanego skierowania do pracy na stanowisku cieśla w Przedsiębiorstwie Budowlanym [...], P. [...] - pismo Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...].11.2008r. Nr [...]. Na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje 2 dzieci - syn 3 lata, córka - 8 m-cy oraz konkubina. Skarżący posiada do spłaty kredyt bankowy w wysokości 20 tys. zł. W rejestrze gruntów Starostwa Powiatowego w P. figuruje jako współwłaściciel w 1/6 części nieruchomości o łącznej pow. 2,24 ha położonej w obrębie R., KW [...] oraz współwłaściciel w 1/6 części nieruchomości o pow. 0,16 ha położonej w miejscowości S.o, Kw [...] /dane z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w P. z dnia [...].03.2007r. Nr [...], [...]. Skarżący nie jest właścicielem żadnego pojazdu - pismo Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców MSWiA z dnia z dnia [...].03.2007r. Nr [...] oraz z dnia [...].08.2008r. Nr [...].
Wskazał, że wniosek o umorzenie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w przypadku skarżącego może podlegać rozpoznaniu jedynie w oparciu o art.28 ust.1, 2, ust.3 w zw. z art.30 i 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2007r., Nr 11, poz.74 ze zm.). Na koncie zmarłego płatnika pozostały do zapłaty składki za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych, co do których w świetle art.30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie stosuje się postanowień art.28 ustawy dotyczących umarzania składek.
Organ wskazał, że na podstawie art. 28 ust.1 i 2 w zw. z art.30 i 32 powołanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek, mogą być umarzane przez Zakład w całości lub w części tylko w przypadku całkowitej nieściągalności.
Całkowita nieściągalność, zgodnie z art.28 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy zachodzi, gdy: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art.13 i w art.361 pkt.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, - jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Nie stwierdzono by aktualnie skarżący osiągał dochody. Wskazał, że należności z tytułu składek są dochodzone w trybie egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Pomimo braku wpłat organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Tytuły wykonawcze w oparciu o które prowadzona jest egzekucja są aktualne. W rejestrze gruntów skarżący figuruje jako współwłaściciel w 1/6 części nieruchomości o łącznej pow. 2,24 ha położonej w obrębie R., KW [...] oraz współwłaściciel w 1/6 części nieruchomości o pow. 0,16 ha położonej w miejscowości S., Kw [...]. Należności z tytułu składek zostały zabezpieczone hipotecznie na niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości R., Kw nr [...]. Mając na względzie powyższe, Zakład nie znalazł podstaw do podjęcia pozytywnej decyzji o umorzeniu długu w oparciu o przesłanki całkowitej nieściągalności.
Ze składanych dotychczas wniosków o umorzenie i załączonej do nich dokumentacji wynika, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej. Ustalenia dotyczące sytuacji życiowej potwierdzają zasadność podjęcia na wniosek skarżącego pozytywnej decyzji o umorzeniu należności na ubezpieczenie własne zmarłego płatnika na podstawie art.28 ust.3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2007r, Nr 11, poz.74 ze zm.). W tym względzie wydano w dniu [...].05.2007r. decyzję Nr [...], która została zmieniona decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2008r. co do wysokości kwoty odsetek za zwłokę.
Po ponownym rozpatrzeniu spraw po powiadomieniu strony pismem z dnia [...] grudnia 2008 roku o możliwości czynnego udziału w sprawie i uzupełnieniu dokumentów w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma Prezes Zakładu decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu powołał się na argumenty zbieżne z przedstawionymi w uzasadnieniu decyzji Zakładu. Stwierdził w szczególności, że postanowieniem z dnia [...].09.2006r. [...] Sąd Rejonowy w P. Wydział Cywilny stwierdził, iż spadek po M. F. zmarłym [...].07.2005r. na podstawie ustawy wraz z wchodzącym w skład spadku udziałem w gospodarstwie rolnym nabyła żona A.F. oraz dzieci: S.F. i D. F. po 1/3 części każde z nich. Decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2007r. Zakład stwierdził, iż wraz z A. F. i S. F. skarżący jest solidarnie odpowiedzialny za zobowiązania z tytułu nieuregulowanych składek po zmarłym płatniku składek Panu M. F. w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W dniu [...].06.2008r. została wydana decyzja nr [...] zmieniająca decyzję Nr [...] co do wysokości odsetek za zwłokę.
Prezes Zakładu wskazał, że podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek stanowi art.28 w związku z art.32 powołanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych..
Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Zaznaczył, iż należności z tytułu składek są nadal dochodzone w trybie egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Pomimo braku wpłat organ egzekucyjny nie zakończył prowadzonego postępowania i nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Tytuły wykonawcze w oparciu o które prowadzona jest egzekucja są aktualne. Jedynie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. może stwierdzić całkowitą nieściągalność należności poprzez zwrot tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W rejestrze gruntów skarżący figuruje jako współwłaściciel w 1/6 części nieruchomości: grunty orne, łąki trwałe i pastwiska trwałe o łącznej pow.2,24 ha położonej w obrębie R., KW [...] oraz współwłaściciel w 1/6 części nieruchomości użytki rolne zabudowane o pow. 0,16 ha położonej w miejscowości S., Kw [...]. Należności z tytułu składek zostały zabezpieczone hipotecznie na niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości R., Kw nr [...]. Mając powyższe na względzie uznał, iż nie znaleziono podstaw do umorzenia długu w oparciu o przesłanki całkowitej nieściągalności. Podnoszony zaś w odwołaniu argument braku majątku nie może stanowić przesłanki uzasadniającej umorzenie długu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie zgodził się z tą decyzją .
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2008 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika wraz z odsetkami. Postanowieniem z dnia [...].09.2006r. [...] Sąd Rejonowy w P. Wydział Cywilny stwierdził, iż spadek po M. F. zmarłym [...].07.2005r. na podstawie ustawy wraz z wchodzącym w skład spadku udziałem w gospodarstwie rolnym nabyła żona A. F. oraz dzieci: S. F. i D. F. po 1/3 części każde z nich. Decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2007r. Zakład stwierdził, iż wraz z A. F. i S. F. skarżący jest solidarnie odpowiedzialny za zobowiązania z tytułu nieuregulowanych składek po zmarłym płatniku składek Panu M. F. w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W dniu [...].06.2008r. została wydana decyzja nr [...] zmieniającą decyzję Nr [...] co do wysokości odsetek za zwłokę.
Podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek stanowi art. 28 w związku z art. 32 powołanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 powołanej ustawy, należności składkowe mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieosiągalności.
Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Regulacja zawarta w tym przepisie wskazuje, że całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż skarżący w toku całego postępowania administracyjnego, swoje żądanie w zakresie umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne uzasadniał problemami finansowymi spowodowanymi brakiem dochodów. Organ orzekający podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy zależy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie.
Organ orzekający wskazał, iż skarżący jest współwłaścicielem w 1/6 części nieruchomości o łącznej pow. 2,24 ha położonej w obrębie R., KW [...] oraz współwłaścicielem w 1/6 części nieruchomości o pow. 0,16 ha położonej w miejscowości S., Kw [...]. Należności z tytułu składek zostały zabezpieczone hipotecznie na niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości R., Kw nr [...]. Dodatkowo wskazał, że należności z tytułu składek są dochodzone w trybie egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Pomimo braku wpłat organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Tytuły wykonawcze w oparciu o które prowadzona jest egzekucja są aktualne.
W ocenie sądu w takim stanie rzeczy nie można przyjąć, iż istnieje stan całkowitej nieściągalności. Podkreślić także należy, iż skarżący jest osobą młodą (ur. [...].08.1982r.) i jest w stanie podjąć zatrudnienie. Od dnia [...].02.2008 roku do dnia [...].10.2008 roku zarejestrowany był w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a od dnia [...].10.2008 roku utracił status osoby bezrobotnej z uwagi na nie zgłoszenie się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w wyznaczonym terminie celem rozliczenia wydanego skierowania do pracy na stanowisko cieśla w Przedsiębiorstwie Budowlanym [...] W P. ul. [...].
W tym miejscu podnieść również należy, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, tak więc, jeśli właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wynika, że płatnik składek, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej czy rodzinnej, jest zwolniony z obowiązku opłacania należnych składek. Ponadto zgodnie z art. 23 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Dodatkowo Sąd wyjaśnia, iż z akt sprawy wynika, że organy rentowe orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadą czynnego udziału stron (zawiadomienia z [...] listopada 2008 roku, [...] listopada 2008 roku, [...] grudnia 2008 r, informujące stronę o przysługujących prawach) i wydały swe rozstrzygnięcia na podstawie wyczerpującego materiału dowodowego, a zaskarżona decyzja spełnia warunki formalne przewidziane przepisem art. 107 k.p.a.
Podkreślenia wymaga także uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji, co oznacza możliwość, a nie konieczność umarzania składek również w przypadku spełniania przesłanek wymienionych w art. 28 u.s.u.s. Uznaniowość decyzji musi natomiast każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa (art. 7 k.p.a.), jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony, co w przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu zostało przez Prezesa Zakładu dochowane.
Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych istotnych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wynagrodzenie adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu Sąd orzekła na zasadzie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło