V SA/Wa 3951/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Asesor sądowy WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia[...]kwietnia 2004 r. II. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III. Zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M.W. 100 /sto/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].11.2004 r. - stosownie do tresci art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa - Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].04.2004 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich M.W.. W rozstrzygnięciach obydwu instancji dodatkowo powołano treść art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) wskazując, iż ww. nie udokumentował należycie działalności kombatanckiej, w szczególności nie przedstawił rekomendacji. Wskazano też, że M. W. nie pełnił służby w Batalionach Chłopskich, lecz najwyżej dorywczo wykonywał na jej rzecz czynności pomocnicze, co było moralnym obowiązkiem wszystkich Polaków w czasie okupacji. Strona też nie udokumentowała złożenia przysięgi wojskowej, posiadania stopnia wojskowego oraz stałego przydziału organizacyjnego. Udzielanie pomocy partyzantom, które zasługuje na społeczny szacunek, nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Osoba działająca zaś w ruchu oporu jest rozliczania według zasad dyscypliny obowiązującej żołnierzy. Z tych względów Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił "przyznania świadczenia pieniężnego z wnioskowanego tytułu". W skardze - żądającej oceny legalności wyżej opisanych decyzji - M.W. dniósł, że przynależąc do BCh składał przysięgę oraz wskazał na grożące mu niebezpieczeństwa. Opisał też szeroko zaangażowanie jego rodziny w ruch oporu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W powyższym kontekście - oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż wydana w sprawie decyzja, będąca przedmiotem zaskarzenia, dotknięta jest dość istotną wadą, a mianowicie brakiem więzi między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem. W motywach decyzji z dnia [...].11.2004 r. wskazano: "Z tego względu Kierownik Urzędu odmówił przyznania stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z wnioskowanego tytułu". Tymczasem strona ubiegała się o przyznanie uprawnień kombatanckich, co jednoznacznie wynika z k. 10. Z kolei we wcześniejszej decyzji - z dnia [...].04.2004 r. jest mowa o tym, iż strona nie przedstawiła rekomendacji. Tymczasem w aktach taki dokument został załączony - k. 9, co świadczy, iż organ nie tylko nie dostrzegł rekomendacji, ale jej również nie ocenił. Brak jest też - w motywach decyzji obu instancji - oceny oświadczeń świadków oraz życiorysu skarżącego. Tych braków - w zakresie wyżej opisanym - Sąd Administracyjny sanować nie może. W kontekście zaś argumentów podniesionych w odwołaniu i skardze wskazać należy na potrzebę przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przez przesłuchanie w charakterze strony samego skarżącego. We wniesionym środku zaskarżenia (do Sądu) sugeruje, że złożył przysięgę, lecz uczynił to w obecności osób, które już nie żyją. Poczynienie w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych może ułatwić też analiza publikacji: T. F. "[...]",[...], w której - jak twierdzi skarżący - opisane są jego losy oraz rodziny. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania pozwoli na poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych, a także da podstawę do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zachowanie skarżącego w czasie II wojny światowej może być uznane za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy o kombatantach. Z tych wiec względów - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c, 152, 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.