V SA/Wa 398/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody wraz z dochodami małżonka są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od tych kosztów w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochody małżonka są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a sytuacja materialna rodziny nie jest skrajnie trudna, odmowa przyznania prawa pomocy jest uzasadniona.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem, utrzymuje się z dochodów męża, który otrzymuje około 1400-1700 zł miesięcznie, oraz z zasiłku rodzinnego w wysokości 68 zł miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 1400 zł. Skarżąca korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżąca złożyła wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu oraz w oświadczeniu nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do udzielenia informacji i złożenia dokumentów wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem i małoletnim synem. Skarżąca nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych i pozostaje wraz z synem na utrzymaniu męża. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, jej mąż jest zawodowym kierowcą i dorywczo zajmuje się skupem i dostarczaniem bratu, który prowadzi na Ukrainie warsztat samochodowy części samochodowych. W związku z powyższym brat męża skarżącej regularnie przekazuje kwoty na utrzymanie rodziny i wynajem mieszkania w wysokości około 1400 zł -1700 zł. Skarżącej decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. przyznano świadczenie w formie zasiłku rodzinnego na dziecko do 5 lat w wysokości 68 złotych miesięcznie na okres od 2010-12-01 do 2011-10-31. Skarżąca wskazała również, iż miesięczne koszty utrzymania rodziny stanowią opłaty tytułu czynszu najmu - 400 zł, media - 300 zł, utrzymanie rodziny – ok. 500 zł, opieka lekarska nad dzieckiem - 200 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) – dalej "p.p.s.a." - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł (zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Ponadto nie mógł ujść uwadze fakt, iż skarżąca korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zatem posiada środki finansowe na pokrycie jego wynagrodzenia.
Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, W ocenie referendarza sądowego zapłata kwoty 150 zł wpisu od skargi kasacyjnej nie stanowi dla skarżącej bariery w dostępie do Sądu. Skarżąca w chwili obecnej jest bezrobotna, opiekuje się dzieckiem, nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych i otrzymuje zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 68 zł miesięcznie. Zauważyć jednak należy, że mąż skarżącej posiada zawód, wykonuje prace dorywcze uzyskując z tego tytułu regularne miesięczne dochody w wysokości około 1400 zł – 1700 zł. Miesięczne wydatki rodziny oscylują w granicach 1.400 zł miesięcznie.
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy także w zakresie prowadzenia postępowania sądowego. Wnioskująca oraz jej rodzina nie należą do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jej sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Uzyskiwane przez męża skarżącej miesięczne dochody są wystarczające do jednorazowego uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł, tj. w wysokości wynikającej z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło