V SA/Wa 399/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-17

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Bożena Zwolenik, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zobowiązanie jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 z powodu błędów w danych dotyczących liczby uczniów z niepełnosprawnościami, które skutkowały zawyżeniem subwencji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa. Błędne wykazywanie uczniów z niepełnosprawnościami w systemie informacji oświatowej, w szczególności brak aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub niewłaściwe przypisanie wag, skutkowało zawyżeniem subwencji, co uzasadniało zobowiązanie do jej zwrotu na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Stan faktyczny
Powiat L. został zobowiązany przez Ministra Finansów do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 202 556 zł. Powodem były nieprawidłowości w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, dotyczące liczby uczniów z niepełnosprawnościami, co skutkowało zawyżeniem subwencji. Powiat L. złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących ustalania subwencji i sposobu wykazywania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Powiat L. (dalej: "Skarżący" lub "Powiat") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "organ") z [...] grudnia 2018r. nr [...] , zobowiązująca Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 202 556 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W toku audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w placówkach oświatowych prowadzonych przez Powiat L. w zakresie gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczenia subwencji na rok 2014. W sprawozdaniach z przeprowadzonego audytu: z 12 stycznia 2018 r. znak: [...] i z 7 lutego 2018 r. znak: [...] , wskazano na nieprawidłowości wynikające z błędów w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r. przez: - Zespół Szkół i Placówek Oświatowych w L. – które spowodowały zawyżenie subwencji na rok 2014 o kwotę 93 736,18 zł, - Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy [...] w S. - które spowodowały zawyżenie subwencji na rok 2014 o kwotę 172 681,77 zł. Wobec powyższego Minister Finansów pismem z 16 listopada 2018 r., zawiadomił Powiat L. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014. Nawiązując do ww. sprawozdań z audytu, Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z 29 listopada 2018 r., poinformowało Ministra Finansów, że wskutek błędów w wykazanych w systemie informacji oświatowej danych o liczbie uczniów, przez Zespół Szkół i Placówek Oświatowych w L. oraz Specjalny Ośrodek Szkolno Wychowawczy [....] w S. , Powiat L. otrzymał w roku 2014 część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej o 202 556 zł, w wyniku zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 38,6314. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister Finansów decyzją z [...] grudnia 2018r. o numerze wskazanym wyżej, zobowiązał Powiat L. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 202 556 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. poz. 1687). Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2014 przewidywał m.in. odrębne wagi: P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 173 poz. 1072), dalej: "u.s.o.", oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w wymienionym art. 71b ust. 3 powołanej ustawy, P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.), P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno- wychowawczych organizowanych przez szkoły podstawowe i gimnazja, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.), P7 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia), P8 = 0,19 dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (waga nie obejmuje uczniów szkół artystycznych), P37 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach, P44 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w odniesieniu do których - ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - błędy w danych wykazanych przez niektóre szkoły i placówki oświatowe prowadzone/dotowane przez Powiat L. w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r., spowodowały zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych, uwzględnionej do wyliczenia wysokości otrzymanej przez tę jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014. Minister podkreślił, że podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów i wychowanków (dzieci i młodzieży) w roku szkolnym 2013/2014 wykazane przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r., zweryfikowane przez organy prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe. Organ wskazał, że kwota części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2014 przypadająca na 1 ucznia przeliczeniowego w skali ogólnokrajowej (tzw. finansowy standard A) została wyliczona jednolicie dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i wynosiła 5 243,3096 zł w stosunku rocznym. Ponadto dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego określono indywidualny wskaźnik korygujący Di, który dla Powiatu L. wyniósł 0,9409101234. Tym samym, co podkreślił organ, nieprawidłowości w zastosowaniu odpowiednich wag przy naliczaniu należnej jednostce samorządu terytorialnego na dany rok budżetowy części oświatowej subwencji ogólnej, są skutkiem błędów w danych wykazanych w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września i 1 października roku poprzedzającego rok budżetowy, uwzględnianych w kalkulacji subwencji oświatowej. Zatem uczniowie i wychowankowie nieposiadający odpowiednich orzeczeń albo posiadający orzeczenia dotyczące np. innego etapu kształcenia albo wydane po dniu sprawozdawczym (tu: 30 września 2013 r.), o których mowa w cyt. wyżej art. 71 b ust. 3 u.s.o., przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej – nie mogli być przeliczani dodatkowymi wagami, których zastosowanie jest uwarunkowane posiadaniem takiego dokumentu. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Minister ustalił, że w nw. szkołach i placówkach oświatowych doszło do nieprawidłowości w zakresie wykazania w systemie informacji oświatowej danych - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - stanowiących podstawę naliczenia kwoty uzyskanej przez Powiat L. na rok 2014 części oświatowej subwencji ogólnej: 1) Specjalna Szkoła Przysposabiająca do Pracy funkcjonująca w Zespole Szkól i Placówek Oświatowych w L.- zawyżono liczbę uczniów o 1, wykazując ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [....] z 27 kwietnia 2010 r., w którym nie wskazano co najmniej dwóch niepełnosprawności. Powyższa nieprawidłowość spowodowała niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4, 2) Szkoła Podstawowa Specjalna w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [....] w S., wykazano: - ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [....] z 29 czerwca 2010 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim (co odpowiadało wadze P2), jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim i niepełnosprawnością ruchową, co spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P2, - ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [....] z 19 sierpnia 2008 r. wydane na czas nauki w szkole podstawowej z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym (co odpowiadało wadze P4), jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i autyzmem, co spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4, - ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z 22 marca 2011 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym (co odpowiadało wadze P4), jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i niepełnosprawnością ruchową, co spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4. Ww. uczniowie - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - powinni być wykazani w tabeli NP2 jako uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o orzeczonej jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, 3) Gimnazjum Specjalne w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. - wykazano ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z 26 sierpnia 2010 r. wydane na czas nauki w gimnazjum z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym (co odpowiadało wadze P4), jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu znacznym i niepełnosprawnością mchową, co spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4. Uczeń ten - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - powinien być wykazany w tabeli NP2 jako uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o orzeczonej jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Ww. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie zawierało bowiem wskazania niepełnosprawności sprzężonych odpowiadających definicji tego pojęcia określonej w cyt. wyżej art. 3 pkt 18 ustawy o systemie oświaty, 4) Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna w Specjalnym Ośrodku Szkolno Wychowawczym [....] w S. – w tabeli NP2 wykazano ucznia, który według stanu na dzień 30 września 2013 r., nie był uczniem tej szkoły. Spowodowało to zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagami: P2, P7, P8 i P44, 5) Grupy wychowawcze w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. - wykazano wychowanka, co odpowiadało wadze P37, podczas gdy - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - nie był on wychowankiem ośrodka. W związku z ww. nieprawidłowościami w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r., zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 38,6314, a w konsekwencji zawyżono o 202 556 zł część oświatową subwencji ogólnej uzyskaną na rok 2014 przez Powiat L. . Różnica między kwotą zawyżenia subwencji skalkulowaną przez Izbę Administracji Skarbowej we Wrocławiu (266 417,95 zł), a kwotą skalkulowaną w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym (202 556 zł) wynika z: - uznania za prawidłowe, zakwestionowanego w postępowaniu audytowym, wykazania w systemie informacji oświatowej przez Specjalną Szkołę Podstawową dla Dzieci Upośledzonych Umysłowo w Stopniu Umiarkowanym i Znacznym funkcjonującą w Zespole Szkół i Placówek Oświatowych w L. , w tabeli NP 1: Uczniowie z więcej niż jedną niepełnosprawnością posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z 8 czerwca 2006 r. z uwagi na niepełnosprawności sprzężone (sentencja orzeczenia), bez wskazania co najmniej 2 niepełnosprawności, - uwzględnienia zwiększenia o jednego ucznia - w związku z nieprawidłowością stwierdzoną w odniesieniu do Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy funkcjonującej w Zespole Szkól I Placówek Oświatowych w L.- liczby uczniów przeliczonych wagą P4, czego nie uwzględnił w swojej kalkulacji organ audytujący, - weryfikacji wskaźnika korygującego Di w związku ze zmniejszeniem liczby uczniów szkół dla młodzieży ogółem oraz liczby uczniów szkół zlokalizowanych na terenach wiejskich, ustalonych na podstawie danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r. - z 0,9409101234 do 0,9408754130. Minister uznał, że kwotę 202 556 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej otrzymaną w roku 2014 przez Powiat L. , a kwotą ustaloną w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, należy uznać za kwotę nienależną, podlegającą zwrotowi do budżetu państwa. Na powyższą decyzję Powiat L. , złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i wynikające z niej niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego polegające na niewłaściwym ustaleniu kwoty subwencji należnej za rok 2014, co miało decydujący wpływ na sposób ustalenia i wyliczenia kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej podlegającej zwrotowi; 2) przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to w szczególności art. 7 K.p.a., czego skutkiem było przyjęcie przez organ orzekający w sprawie, iż uczniowie wskazani w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia i powołanym w przedmiotowej decyzji nie spełniały warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej a tym samym do uwzględniania przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej przy wagach dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli, 3) przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 6, art. 7 w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez naruszenie zasady legalności oraz przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym, w tym przez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia decyzji co do jej istoty oraz brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. Wnoszący skargę podkreślił, że środki z przyznanej subwencji oświatowej w całości były przeznaczone na realizację zadań oświatowych oraz zaspokojenie specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów niepełnosprawnych. Uzyskana subwencja na rok szkolny 2013/2014 została w pełni przeznaczona na realizację zadań statutowych szkół i placówek oświatowych. W ocenie Skarżącego nieprecyzyjne lub niewłaściwe sformułowanie niepełnosprawności sprzężonej dziecka objętego edukacją nie umniejszają wagi schorzeń, którymi obciążeni są uczniowie. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu przez Skarżącego nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 202 556 zł. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1530 ze zm.), dalej: "u.d.j.s.t.", w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji: 1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji; 2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jak już podkreślono wcześniej, Minister Finansów w zaskarżonej decyzji orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 202 556 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach. Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz. U. poz. 1687), dalej: "rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2013 r.", na podstawie bazy danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej (dalej: "SIO") według stanu na dzień 30 września i 10 października 2013 r. Algorytm, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2014, przewidywał m.in. wagi: P2, P4, P5, P7, P8, P37, P44. Jednocześnie algorytm przewidywał odrębne wagi dla niepełnosprawnych uczniów, którą mogli być przeliczeni wyłącznie uczniowie, którzy posiadali aktualne na dzień sprawozdawczy orzeczenia lub opinie poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o treści odpowiadającej opisom i wymogom wskazanych wag, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej na 2014 r. ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2013 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2013 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Sąd podziela stanowisko organu, że podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2014, stanowiły opinie oraz orzeczenia publicznej poradni psychologicznopedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonej w orzeczeniu wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Zgodnie z art. 71b ust 1 zdanie pierwsze u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Art. 71b ust. 3 tej ustawy stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjnowychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Natomiast ust. 3a tego przepisu stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3, mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. Art. 71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego z zastrzeżeniem ust. 5a. Ust. 5a art. 71b u.s.o. stanowi, że jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 u.s.o., Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. Nr 173 poz. 1072), dalej: "rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r.", w którym między innymi zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Zespoły orzekające mogły więc wskazać jako przyczynę uzasadniającą kształcenie specjalne niepełnosprawność sprzężoną lub dwie niepełnosprawności, z których każda wymagała specjalnej organizacji nauki i odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia. Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014. Po rozpoznaniu sprawy Sąd podziela stanowisko organu, iż wykazanie przez: - Specjalną Szkołę Przysposabiającą do Pracy funkcjonującą w Zespole Szkół i Placówek Oświatowych w L. , ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 27 kwietnia 2010 r., w którym nie wskazano co najmniej dwóch niepełnosprawności, spowodowało zawyżenie liczby uczniów o 1 (nieuzasadnione przeliczenie ucznia wagą P5 zamiast wagą P4). Oceny tej nie zmienia podnoszona w skardze przez Skarżącego okoliczność, iż w dniu 28 lipca 2014 r. Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w C. wydała postanowienie o sprostowaniu pomyłki w orzeczeniu nr [....] o potrzebie kształcenia specjalnego, w aktach sprawy brak tego postanowienia. - Szkołę Podstawową Specjalną w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [....] w S. uczniów, którzy powinni być wykazani w tabeli NP2 jako uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o orzeczonej jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, tj. ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego: z 29 czerwca 2010 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim i niepełnosprawnością ruchową, spowodowało niesłuszne przeliczenie ucznia wagą P5 zamiast wagą P2, z 19 sierpnia 2008 r. wydane na czas nauki w szkole podstawowej z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i autyzmem, spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego/wagą P5 zamiast wagą P4. Oceny tej nie zmienia Oceny tej nie zmienia podnoszona w skardze przez Skarżącego okoliczność, iż w dniu 21 października 2014 r. Powiatowy Ośrodek Poradnictwa Psychologiczno-Pedagogicznego i Doradztwa Metodycznego w P. wydał postanowienie o sprostowaniu pomyłki w orzeczeniu nr [....] o potrzebie kształcenia specjalnego, w aktach sprawy brak tego postanowienia. z 22 marca 2011 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i niepełnosprawnością ruchową, spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4. Oceny tej nie zmienia podnoszona w skardze przez Skarżącego okoliczność, iż w dniu 21 października 2014 r. Powiatowy Ośrodek Poradnictwa PsychologicznoPedagogicznego i Doradztwa Metodycznego w P. wydał postanowienie o sprostowaniu pomyłki w orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego, w aktach sprawy brak tego postanowienia. - Gimnazjum Specjalne w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. ucznia, który powinien być wykazany w tabeli NP2 jako uczeń z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o orzeczonej jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Uczeń ten posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 26 sierpnia 2010 r. wydane na czas nauki w gimnazjum z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym i nie zawierało wskazania niepełnosprawności sprzężonych odpowiadających definicji tego pojęcia określonej w cyt. wyżej art. 3 pkt 18 u.s.o. Wykazanie go jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu znacznym i niepełnosprawnością ruchową, spowodowało niesłuszne przeliczenie wagą P5 zamiast wagą P4. - Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną w Specjalnym Ośrodku SzkolnoWychowawczym [....] w S. ucznia, podczas gdy na dzień 30 września 2013 r. nie był on uczniem tej szkoły, co spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagami: P2, P7, P8 i P44. - Grupy wychowawcze w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. wychowanka, co odpowiadało wadze P37, podczas gdy na dzień 30 września 2013 r. nie był on wychowankiem ośrodka. Wskazane wyżej nieprawidłowości spowodowały zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 38,6314. W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące wykładni pojęcia "wychowanka" młodzieżowego ośrodka wychowawczego. Słusznie organ zakwestionował wykazywanie w systemie informacji oświatowej jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego oraz jako uczniów działających przy nim szkół, osób, które według stanu na dzień 30 września 2013 r. nie przebywały w tym ośrodku oraz wykazanie jako korzystających z zakwaterowania w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych wychowanków, którzy z zakwaterowania nie korzystali. Sąd wskazuje, że do listopada 2018 r. istniały rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. W części orzeczeń sądy uznały, że wystarczające jest samo skierowanie do ośrodka (por. m.in. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 2125/17), a w części, że konieczne jest aby nieletni faktycznie znaleźli się w ośrodku co najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Obecnie, po rozstrzygnięciu jednolicie tych spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach zapadłych m.in. w dniach 15 i 16 listopada 2018 r. (patrz m.in. I GSK 2423/18, I GSK 2999/18, I GSK 1155/18 i inne – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl), ta kwestia nie budzi już żadnych wątpliwości. Wobec powyższego zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. Należy stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, iż zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na 2014 rok mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w Systemie Informacji Oświatowej, którzy według stanu na 30 września 2013 r. byli zakwaterowani i przebywali w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym. Zatem Minister Finansów prawidłowo ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej dla Skarżącego została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przy wagach P2, P4, P5, P7, P8, P37, P44. Jednocześnie organ szczegółowo wskazał nieprawidłowości w zakresie przypisania określonemu uczniowi wagi. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, Sąd stwierdza, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Jak wykazano wyżej organ nie naruszył art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t., przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014, a także innych wskazywanych w skardze przepisów prawa. Sąd podkreśla, że podstawą zaliczenia do określonej grupy niepełnosprawności jest wyłącznie aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia. Żaden inny dowód nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętego sporną w sprawie wagą, z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych zatem w przypadku braku właściwego orzeczenia zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie było możliwe zaliczenie ucznia do wyżej wymienionych wag. W systemie informacji oświatowej należy wykazywać faktyczną liczbę uczniów, w tym uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które stanowią podstawę nie tylko do wykazania ich w ww. systemie dla celów naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, ale też stanowią podstawę dla dyrektorów szkół/placówek do zorganizowania kształcenia specjalnego stosownie do określonych w nich metod i form kształcenia ze względu na posiadane przez ucznia niepełnosprawności. W przypadku, kiedy orzeczenie traci swoją ważność nie ma możliwości zaspokojenia przez szkołę potrzeb edukacyjnych i rozwojowych ucznia niepełnosprawnego, bowiem mogą one być zupełnie inne, niż te wskazane w orzeczeniu już nieobowiązującym. Należy również podkreślić, że powoływane w skardze postanowienia dotyczące sprostowania pomyłek w niektórych ww. orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego nie zostały przedstawione przez Skarżącego. Z akt sprawy wynika również, że Skarżący nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych. Ze wskazanych wyżej powodów zasadnym było skorygowanie przez Ministra Finansów wysokości otrzymanej przez Skarżącego części subwencji oświatowej. Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza określonych w art. 6 i art. 7 K.p.a., zasady praworządności oraz słusznego interesu obywateli. Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ orzekający w niniejszej sprawie podjął wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a uzasadnienie faktyczne decyzji, zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a. zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu prawnym wyjaśniono podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło