V SA/Wa 3990/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-23
Skład orzekający: Izabella Janson, Jarosław Stopczyński, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółki powiązane kapitałowo lub osobowo, w których ta sama osoba pełni funkcję prezesa zarządu i posiada udziały wraz z innymi wspólnikami, mogą być traktowane jako jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/2013, co skutkuje sumowaniem przyznanej im pomocy de minimis i potencjalnym przekroczeniem limitu 15.000 euro?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółki, w których ta sama osoba pełni funkcję prezesa zarządu i posiada udziały wraz z innymi wspólnikami, mogą być traktowane jako jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013. W związku z tym, suma otrzymanej przez te spółki pomocy de minimis w okresie trzech lat podatkowych nie może przekroczyć limitu 15.000 euro. W przypadku przekroczenia tego limitu, nowa pomoc nie może być przyznana. Sąd potwierdził również, że istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ ustalenie powiązań między spółkami stanowiło nową istotną okoliczność, nieznaną organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego materiału siewnego. Po początkowym przyznaniu dopłaty, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, stwierdzając powiązania spółki z innymi podmiotami. Po kolejnych etapach postępowania, organ odmówił przyznania dopłaty, uznając przekroczenie limitu pomocy de minimis. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia dotyczące powiązań między spółkami oraz procedurę administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant ref. staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oddala skargę.
W dniu [...] czerwca 2014 r. do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w S. (dalej: OT ARR) wpłynął wniosek F. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej skarżąca, spółka) o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie. Do wniosku zostały dołączone faktury nr [...] z [...] września 2013 r. oraz formularz informacji przedstawianych przez wnioskodawcę. Wobec tego, że skarżąca nie wypełniła części D wniosku (Oświadczenie dotyczące powiązań osobowych lub kapitałowych) Dyrektor OT ARR (dalej: organ I instancji) pismem z [...] czerwca 2014 r. wezwał skarżącą w trybie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) do uzupełnienia braku wniosku poprzez złożenie oświadczenia, czy spółka jest powiązana osobowo lub kapitałowo z innymi podmiotami – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W terminie do wykonania wezwania, skarżąca zwróciła się o wskazanie podstaw prawnych, według których ocenia się powiązania osobowe i kapitałowe na gruncie przedmiotowej sprawy. Dodała, iż wyjaśnienie tego pojęcia jest niezbędne w celu złożenia rzetelnego oświadczenia. Dyrektor OT ARR (w piśmie z [...] lipca 2014 r.) poinformował skarżącą, że obowiązek złożenia oświadczenia w części D wniosku wynika z przepisów rozporządzenia Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z dnia 24 grudnia 2013 r., str. 9; dalej: rozporządzenie nr 1408/2013). Podkreślił, iż informacja wskazująca (żądane przez skarżącą) podstawy prawne została zamieszczona w "Warunkach uzyskania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w ramach pomocy de minimis w rolnictwie", z którymi skarżąca zapoznała się przed złożeniem wniosku, jak również w samym formularzu wniosku, składając podpis pod oświadczeniami zawartymi w części F wniosku. W piśmie z 8 lipca 2014 r. skarżąca oświadczyła, iż nie jest powiązana osobowo lub kapitałowo z innymi podmiotami. Następnie decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] Dyrektor OT ARR przyznał skarżącej dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w kwocie [...] zł stanowiącej równowartość [...] euro. Wskazana decyzja została doręczona skarżącej 30 lipca 2014 r.
W ramach rozpatrywania wniosku innego niż skarżąca podmiotu, tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, Dyrektor OT ARR ustalił istnienie powiązań między tą spółką, skarżącą oraz spółkami: R. Sp. z o.o. z siedzibą w S. i D. Sp. z o.o. z siedzibą w S. Dwie ostatnie z wymienionych spółek również wystąpiły z wnioskami o dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Organ uznał, iż skarżąca oraz spółki z o.o.: A., R. i D. mogą być traktowane jako jedno przedsiębiorstwo w myśl przepisów rozporządzenia nr 1408/2013. Na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego stwierdził, że prezesem zarządu w każdej z ww. spółek jest B. O. posiadający w nich następujące udziały: w F. Sp. z o.o. - 25 udziałów, w D. Sp. z o.o. - 49 udziałów, w R. - 48 udziałów, a w A. Sp. z o.o. - 34 udziały.
W związku z powyższym, postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r., mając za podstawę art. 149 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, Dyrektor OT ARR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] oraz wstrzymał wykonanie tej decyzji. Następnie decyzją z [...] grudnia 2014 r. organ ten uchylił decyzję z [...] lipca 2014 r. oraz odmówił skarżącej przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od ww. decyzji, Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej Prezes ARR, organ II instancji) decyzją nr [...] z [...] marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości w stosunku do skarżącej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. (kiedy Dyrektor OT ARR postanowił wznowić postępowanie zakończone jego – jak podał ostateczną - decyzją z [...] lipca 2014 r.) decyzja z [...] lipca 2014 r. nie stała się ostateczna, ponieważ doręczono ją skarżącej 30 lipca 2014 r., a zatem nie upłynął jeszcze termin do wniesienia od niej odwołania (ostatni dzień do zaskarżenia przedmiotowej decyzji przypadał na 13 sierpnia 2014 r.).
Wobec uchylenia decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2014 r. skarżąca (pismem z [...] kwietnia 2015 r.) wezwała Dyrektora OT ARR do zapłaty kwoty dopłaty przyznanej jej decyzją z [...] lipca 2014 r., która to decyzja stała się ostateczna.
Następnie postanowieniem z [...] maja 2015 r., na podstawie art. 149 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, Dyrektor OT ARR wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej jego ostateczną decyzją z [...] lipca 2014 r. W odpowiedzi na wznowienie postępowania skarżąca (w piśmie z [...] maja 2015 r.) zarzuciła organowi I instancji brak wiedzy w zakresie przepisów dotyczących procedury administracyjnej oraz wskazanie błędnej podstawy prawnej wznowienia, a tym samym działanie organu na szkodę spółki. Podkreśliła, iż wznowienie nie może nastąpić z powodu odmiennej oceny dowodu, który był organowi znany. Organ bowiem postanowił o wznowieniu postępowania z powodu rzekomych powiązań osobowych i kapitałowych pomiędzy spółkami, mimo że przed wydaniem decyzji o przyznaniu dopłat posiadał wiedzę w tym przedmiocie. Dlatego skarżąca wniosła o natychmiastowe umorzenie postępowania i wypłatę należnych dopłat.
Decyzją nr [...], wydaną [...] czerwca 2015 r. na podstawie art. 40d ust. 1 oraz art. 40c ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 633 ze zm.; dalej: ustawa o ARR) w związku z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, a także w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., Dyrektor OT ARR uchylił decyzję z [...] lipca 2014 r. oraz odmówił przyznania dopłaty mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że skarżąca nie ujawniła we wniosku, że pomiędzy nią a spółkami z o.o.: A., D. i R. zachodzi powiazanie tego rodzaju, iż podmioty te należy traktować jako jedno przedsiębiorstwo, a wnioskowaną przez nie pomoc zsumować. W każdej z ww. spółek wspólnikiem jest B. O. Organ wskazał, że w latach 2012 – 2014:
• D. Sp. z o.o. uzyskała pomoc de minimis w kwocie [...] zł, co stanowi równowartość [...] euro,
• skarżąca F. Sp. z o.o. uzyskała pomoc de minimis w kwocie [...] zł, co stanowi równowartość [...] euro,
• R. Sp. z o.o. uzyskała pomoc de minimis w kwocie [...] zł, co stanowi równowartość [...] euro,
• A. Sp. z o.o. uzyskała pomoc de minimis w kwocie [....] zł, co stanowi równowartość [...] euro
- łącznie ww. spółkom udzielono pomocy o równowartości [...] euro, zatem do wykorzystania – w myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 (przewidującego maksymalny poziom pomocy dla jednego przedsiębiorcy w wysokości 15.000 euro) – pozostało [...] euro.
Dyrektor OT ARR wyjaśnił, że skarżąca we wniosku domagała się udzielenia pomocy de minimis w wysokości [...] zł. W wyniku ogłoszenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2015 r. w sprawie stawek dopłat do 1 ha powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany (Dz. U. 2015 r., poz. 485) organ I instancji dokonał przeliczenia wnioskowanej przez skarżącą kwoty i ustalił według nowych stawek dopłat na kwotę [...] zł, co według średniego kursu NBP z dnia wydania niniejszej decyzji odmownej stanowiło równowartość [...] euro. Analogicznego przeliczenia organ dokonał w stosunku do spółek powiązanych, tj.:
• spółki R., która wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. ubiegała się o uzyskanie pomocy de minimis w kwocie [...] zł – a po przeliczeniu według nowych stawek –[...] zł, co według kursu NBP z daty wydania decyzji odmownej z [...] czerwca 2015 r. nr [...] stanowiło równowartość [...] euro,
• spółki D. , która wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. ubiegała się o uzyskanie pomocy de minimis w kwocie [...] zł – a po przeliczeniu według nowych stawek – [...] zł, co według kursu NBP z daty wydania decyzji odmownej z [...] czerwca 2015 r. nr [...] stanowiło równowartość [...] euro,
• spółki A. , która wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. ubiegała się o uzyskanie pomocy de minimis w kwocie [...] zł, co na dzień wydania decyzji odmownej z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] stanowiło równowartość [...] euro.
W sumie skarżąca i spółki z nią powiązane wnioskowały w roku 2014 r. o pomoc de minimis w kwocie [...] euro. Mając na uwadze, że w latach 2012 - 2014 uzyskały tę pomoc w wysokości [...] euro, łączna kwota pomocy wyniosła [...] euro. Zatem spółki powiązane przekroczyły dopuszczalny limit o [...] euro.
Od wskazanej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym powtórzyła argumentację zawartą w piśmie z [...] maja 2015 r. Ponadto stwierdziła, że organ nie wskazał dokumentów, które były przedmiotem oceny, jak również nie podał na podstawie jakich danych w nich zawartych doszedł do wniosku, że podmioty są powiązane, przez co naruszył art. 107 k.p.a. Podkreśliła, iż żaden przepis nie zabrania pełnienia funkcji prezesa zarządu w kilku spółkach, a także żaden przepis nie przewiduje negatywnych konsekwencji z tego tytułu. Dodała też, że B. O. nie ma większości głosów, a tym samym nie może samodzielnie kontrolować żadnej ze spółek.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Prezes ARR decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 ust. 3 pkt 1, art. 40c ust. 5, art. 40d ustawy o ARR oraz art. 2 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji na wstępie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz przytoczył przepisy stanowiące postawę prawną decyzji. Podzielił stanowisko Dyrektora OT ARR, że skarżąca oraz spółki z o.o.: R., D. i A. są ze sobą powiązane, stanowiąc jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013. W skład zarządu każdej z ww. spółek wchodzi B. O. jako prezes. Natomiast w skarżącej spółce, R. Sp. z o.o. i D. Sp. z o.o. udziały posiada K. L., zaś w spółkach: skarżącej, F. i A. udziały posiada M. K. Na poparcie tego stanowiska odwołał się do definicji spółki dominującej i spółki powiązanej zawartych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej: k.s.h.).
Natomiast przy wykładni przepisów wspólnotowych Prezes ARR uznał za uzasadnione sięganie do treści preambuł w celu uzupełnienia bądź skorygowania wyniku językowej interpretacji prawa. W tym kontekście powołał się na pkt 4 Preambuły rozporządzenia nr 1408/2013, zgodnie z którym do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania.
W ocenie organu II instancji, w przedmiotowej sprawie występuje powiązanie, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt a rozporządzenia nr 1408/2013, tj. gdy jedna jednostka gospodarcza posiada w drugiej jednostce gospodarczej większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków. Nadto zachodzi powiązanie, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt b i d rozporządzenia nr 1408/2013, a mianowicie: jedna jednostka gospodarcza ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innej jednostki gospodarczej (pkt b) oraz jedna jednostka gospodarcza, która jest akcjonariuszem lub wspólnikiem w innej jednostce gospodarczej lub jej członkiem, samodzielnie kontroluje, zgodnie z porozumieniem z innymi akcjonariuszami, wspólnikami lub członkami tej jednostki, większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków tej jednostki (pkt d). Jak wynika z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, spółki powiązane zarządzane są przez tą samą osobę, tj. B. O., który wraz ze wspólnikami K. L. i M. K. posiada większość udziałów w każdej ze spółek. W tym stanie rzeczy, łączny limit pomocy udzielonej tym jednostkom gospodarczym jako jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć kwoty 15.000 euro. Prezes ARR zwrócił też uwagę, że wnioski skarżącej oraz spółek: D. i R. wpłynęły do organu I instancji w tej samej dacie, tj. [...] czerwca 2014 r., zaś wniosek A. wpłynął później – [...] czerwca 2014 r. Rozpoznając wnioski według kolejności ich wpływu, dopiero w dniu rozpatrywania wniosku A. Sp. z o.o. organ powziął wiedzę, iż występuje powiązanie skarżącej z innymi spółkami.
Na wskazaną decyzję Prezesa ARR skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 149 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię oraz założenie, że na podstawie przywołanych przepisów możliwe jest uchylenie decyzji o przyznaniu płatności w niniejszej sprawie,
2. art. 107 k.p.a poprzez brak precyzyjnego określenia podstawy prawnej i faktycznej wydanej decyzji,
3. art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 poprzez błędną interpretację co do powiązań,
4. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, niezbadanie przez Agencję wszystkich okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podważyła argumentację organu, iż dopiero na etapie wniosku A. powziął on wiedzę o powiązaniach osobowych, podnosząc, że sprawą wszystkich spółek zajmował się ten sam pracownik, spółki otrzymywały decyzję o dopłatach od kilku lat i jako beneficjenci byli doskonale Agencji znani. Zatem data wpływu poszczególnych wniosku nie jest istotna, gdyż Agencja od kilku lat miała wiedzę co do tego, kto jest prezesem zarządu spółek.
Ponadto organ nie wykazał dlaczego wpływ wniosku A. Sp. z o.o. dyskwalifikuje inne spółki, dlaczego płatność na rzecz tej spółki ma oznaczać odmowę płatności na rzecz innych podmiotów.
Jednocześnie skarżąca zarzuciła organowi, że nie poinformował jej o rzekomych nieprawidłowościach, nie przedsięwziął żadnej czynności wyjaśniającej, przez co doszło do naruszenia art. 77 k.p.a.
Zdaniem skarżącej, spółki nie wypełniają dyspozycji opisanych w przepisie art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, gdyż żadna z nich nie posiada większości udziałów w innej spółce. Występuje wyłącznie jedno powiązanie kapitałowe – A. Sp. z o.o. posiada 1 (jeden) udział w D. Sp. z o.o. W decyzji jest mowa tylko o trzech wspólnikach: B. O., K. L. i M. K. Organ całkowicie pominął dwóch innych wspólników tj. B. M. i I. O. Powyższe świadczy o dokonaniu przez organ wybiórczej analizy; powołaniu się tylko na te fakty, które służą udowodnieniu z góry założonej tezy. Twierdzenie organu, iż B. O., K. L. i M. K. "wspólnie" kontrolują spółki stanowi poważne nadużycie, gdyż fakt, że kilka osób inwestuje w spółki rolne nie oznacza, że działają wspólnie i w porozumieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie noszą znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej: p.p.s.a.).
W sprawie istotne do rozważenia i rozstrzygnięcia były dwie kwestie. Pierwsza z nich dotyczyła wystąpienia istotnych okoliczności faktycznych, istniejących w dacie wydawania pierwotnej decyzji z [...] lipca 2014 r. o przyznaniu skarżącej dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego - zakończonego powyższą decyzją - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego wskazuje ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Druga kwestia odnosiła się do powiązań kapitałowych lub osobowych skarżącej z innymi podmiotami i w konsekwencji do odpowiedzi na pytanie czy występuje ,,jedno przedsiębiorstwo’’ w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 oraz w związku z tym, czy wnioskując o pomoc doszło do przekroczenia limitu tej pomocy określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013.
Odnosząc się do pierwszego zagadnienia Sąd stwierdza, że istniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] lipca 2014 r. Niesporne jest, że w dniu [...] czerwca 2014 r. do OT ARR w S. wpłynęły trzy wnioski o przyznanie płatności, pochodzące od skarżącej spółki oraz spółek D. i R. W swym wniosku skarżąca nie zadeklarowała powiązań kapitałowych lub osobowych z innymi podmiotami, pomimo wyjaśnienia tej kwestii ze strony organu na etapie uzupełniania wniosku. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji podczas weryfikacji wniosku skarżącej organ ustalił powiązania skarżącej - w świetle regulacji rozporządzenia nr 1408/2013 – ze spółkami D. i R. Ponieważ jednak poziom wykorzystania pomocy przez te trzy spółki (traktowane jako jedno przedsiębiorstwo) w okresie 3 lat podatkowych nie przekroczył limitu pomocy określonego w rozporządzeniu nr 1408/2013 na poziomie 15.000,00 euro, Dyrektor OT ARR w S. decyzją z [...] lipca 2014 r. przyznał skarżącej wnioskowaną pomoc. Nową okolicznością nieznaną organowi w powyższej dacie były natomiast powiązania spółki A. ze skarżącą oraz spółkami D. i F., które to powiązania ustalił organ weryfikując wniosek o płatność A. złożony w dniu [...] czerwca 2014 r., co nastąpiło już po dacie wydania decyzji o przyznaniu skarżącej pomocy, tj. po [...] lipca 2014 r. Nie ma przy tym znaczenia bezsporna w sprawie okoliczność, że spółki składały wnioski o opłatności za lata wcześniejsze, które były rozpatrywane przez organ I instancji - skoro dopiero obowiązujące od 1 stycznia 2014 r. rozporządzenie nr 1408/2013 wprowadziło w art. 2 ust. 2 definicję ,,jednego przedsiębiorstwa’’. W tej sytuacji nie celowa byłaby analiza - przez Dyrektora OT ARR - wcześniejszych wniosków o dopłaty pod względem powiązań kapitałowych lub osobowych analogicznych jak uregulowane w powyższym przepisie rozporządzenia nr 1408/2013. Skarżąca nie może zatem - w niniejszej sprawie w której wniosek o dopłaty został złożony i rozpatrzony w 2014 r. - skutecznie twierdzić, że powiązania skarżącej z wskazanymi spółkami były znane organowi już wcześniej, tj. jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2014 r.
W świetle powyższych rozważań Sąd potwierdza, że ustalenie powiązań skarżącej ze spółkami A. , R. oraz D. przez Dyrektra OT ARR stanowiło nową istotną okoliczność, uzasadniającą wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lipca 2014 r., którą przyznano skarżącej dopłaty. Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej wskazujący na naruszenie art. 149 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Odnosząc się do oceny, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze spółkami powiązanymi należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 pojęcie "jedno przedsiębiorstwo" obejmuje wszystkie jednostki gospodarcze, które są ze sobą powiązane co najmniej jednym z następujących stosunków:
a) jedna jednostka gospodarcza posiada w drugiej jednostce gospodarczej większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków;
b) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innej jednostki gospodarczej;
c) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wywierać dominujący wpływ na inną jednostkę gospodarczą zgodnie z umową zawartą z tą jednostką lub postanowieniami w jej akcje założycielskim lub umowie spółki;
d) jedna jednostka gospodarcza, która jest akcjonariuszem lub wspólnikiem w innej jednostce gospodarczej lub jej członkiem, samodzielnie kontroluje, zgodnie z porozumieniem z innymi akcjonariuszami, wspólnikami lub członkami tej jednostki, większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków tej jednostki.
Jednostki gospodarcze pozostające w jakimkolwiek ze stosunków, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a)-d), za pośrednictwem jednej innej jednostki gospodarczej lub kilku innych jednostek gospodarczych również są uznawane za jedno przedsiębiorstwo.
Z kolei z treści pkt 4 preambuły do rozporządzenia nr 1408/2013 wynika, iż do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie, przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że wszystkie podmioty, które są kontrolowane (prawnie lub de facto) przez ten sam podmiot, należy traktować jako jedno przedsiębiorstwo (wyrok z 2002 r. w sprawie C-382/99 Niderlandy przeciwko Komisji, Rec.s.I-5163).
Należy zauważyć, że w R. Sp. z o.o. (której kapitał zakładowy wynosi [...] zł) prezes zarządu B. O. posiada 48 udziałów o łącznej wartości 24.000 zł, a wspólnicy: K. L. i M. K. dysponują taką samą liczbą udziałów, a mianowicie do każdego z nich należy po 25 udziałów o łącznej wartości 12.500 zł. W skarżącej F. Sp. z o.o. (której kapitał zakładowy wynosi [...] zł) prezes zarządu B. O. posiada 25 udziałów o łącznej wartości 25.000 zł, wspólnik K. L. dysponuje 11 udziałami o łącznej wartości 11.000 zł, a do wspólnika M. K. należy 14 udziałów o łącznej wartości 14.000 zł. W D. Sp. z o.o. (której kapitał zakładowy wynosi [...] zł) prezes zarządu B. O. dysponuje 49 udziałami o łącznej wartości 24.000 zł, a wspólnik K. L. posiada 16 udziałów o łącznej wartości 8.000 zł. Natomiast w A. Sp. z o.o. (której kapitał zakładowy wynosi [...] zł) liczba udziałów przypadających prezesowi zarządu B. O. wynosi 34, a ich łączna wartość to 34.000 zł. Nadto wspólnikiem w tej spółce jest M. K., do którego należy 26 udziałów o łącznej wartości 26.000 zł.
Wszystkie powyżej wskazane jednostki gospodarcze są ze sobą powiązane za pośrednictwem prezesa zarządu każdej ze spółek – B. O. oraz wspólników: K. L. i M. K. Odnosząc te dane do powołanych regulacji prawnych, w tym także Preambuły oraz powołanego w niej wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, należy stwierdzić, że pomiędzy ww. czterema spółkami zachodzą relacje wymienione w art. 2 ust. 2 lit. a), b) i d) rozporządzenia nr 1408/2013. W każdej z tych spółek prezes zarządu B. O. ze wspólnikami K. L. lub M.K. posiada większość udziałów.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że w spółkach występują jeszcze inni wspólnicy (B. M., I. O.) oraz, że inwestowanie w spółki nie oznacza, że działają oni wspólnie i w porozumieniu to wskazać należy, że zgodnie z art. 3 k.s.h. przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. Wspólny cel obejmuje prowadzenie przedsiębiorstwa, a także inną działalność zarobkową i każdy cel gospodarczy, a także niegospodarczy, jak np. charytatywny czy kulturalny. Utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest możliwe w każdy celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 151 § 1 k.s.h.).
W świetle przedstawionych rozważań niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na niewłaściwe ustalenie powiązań skarżącej oraz spółek: A. , D. i R. - na gruncie art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 15.000 euro w okresie trzech lat podatkowych. W ocenie Sądu, organy zasadnie zastosowały w sprawie przepis art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013, który stanowi, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy zostałby przekroczony limit 15.000 euro nowa pomoc nie może być objęta przepisami rozporządzenia, a zatem pomoc do takiego wniosku nie może być przyznana. W 2014 r. ww. spółki wnioskowały o pomoc, która - w przeliczeniu według kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu wydania rozstrzygnięć o odmowie przyznania dopłaty przez organ I instancji - wynosiła [...] euro. Mając na uwadze fakt, iż na przestrzeni 3 lat podatkowych (tj. w roku złożenia wniosku oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat, czyli w latach 2012-2014) podmiotom tym przyznano pomoc w wysokości [...] euro, to łączna kwota żądanej pomocy wynosi [...] euro, co przekracza dopuszczalny limit (15.000 euro) o kwotę [...] euro.
Natomiast ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez organ art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenia stanu faktycznego i niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, zaakcentować należy szczególny charakter przepisów ustawy o ARR. Specyfikę postępowania w przedmiocie przyznania dopłat determinuje duża liczba beneficjentów oraz konieczność corocznego przyjmowania i rozpatrywania wniosków w ramach różnych mechanizmów krajowych i unijnych. Dlatego w celu zapewnienia sprawnego systemu wydawania decyzji ciężar dowodu został nałożony na stronę, przy czym nie jest ona informowana, jakimi dowodami powinna wykazać zasadność swojego żądania. Stosownie bowiem do treści art. 7 ust. 1 ustawy o ARR, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zatem ograniczono w tym postępowaniu stosowanie naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również nie znajduje zastosowania zasada informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).
Zdaniem Sądu, uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w dostateczny sposób wyjaśniają faktyczne i prawne podstawy wydania rozstrzygnięć.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło