V SA/Wa 4/18
WyrokWSA w Warszawie2018-07-25
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot nadpłaty dotacji celowej, wynikający z korekty kosztów, stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami, czy też stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot nadpłaty dotacji celowej, wynikający z korekty kosztów, stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. W związku z tym, jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami, liczonymi jak dla zaległości podatkowych, od dnia stwierdzenia nieprawidłowości. Decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając stan prawny powstały z mocy prawa.Stan faktyczny
Województwo Z. otrzymało dotację celową na realizację zadań z zakresu administracji rządowej, przeznaczoną m.in. na opłaty za centralne ogrzewanie. Po rozliczeniu dotacji okazało się, że część środków podlega zwrotowi. Wojewoda wydał decyzję określającą kwotę zwrotu i termin naliczania odsetek. Minister Rozwoju i Finansów uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej terminu naliczania odsetek i orzekł co do istoty sprawy, utrzymując w mocy pozostałą część decyzji. Województwo Z. zaskarżyło decyzję Ministra do WSA, kwestionując kwalifikację zwróconych środków jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i obowiązek zwrotu odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu tytułem dotacji celowej; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Województwo Z. (dalej: Skarżący, Strona) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister lub Organ) z dnia [...] 2017 r. znak: [...] uchylająca decyzję Wojewody Z. z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w części dotyczącej określenia terminu, od którego należy liczyć odsetki w sprawie i orzekająca co do istoty w tym zakresie, określając dzień [...] 2016 r. jako termin, od którego należy liczyć odsetki w sprawie w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, oraz w pozostałym zakresie utrzymująca decyzję Wojewody Z. z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w mocy.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W roku 2015 Samorząd Województwa Z. w S. otrzymał dotację celową na realizację zadań z zakresu administracji rządowej w rozdziale 85226 Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze. Przyznana dotacja została przeznaczona m.in. na opłaty za centralne ogrzewanie w Publicznym Ośrodku Adopcyjnym w K.. Po rozliczeniu dotacji Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. wystawił dla nabywcy - Publicznego Ośrodka Adopcyjnego w K. fakturę VAT - Korekta nr [...] z dnia [...] 2016 r. korygującą rozliczenie wniesionych w roku 2015 opłat za centralne ogrzewanie, wykazującą do zwrotu kwotę 5.464,34 zł.
Pismem z dnia [...] 2016 r. Publiczny Ośrodek Adopcyjny w K. zwrócił się .do Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. o zwrot wyliczonej kwoty nadpłaty na wskazany w piśmie numer rachunku bankowego Ośrodka.
Pismem z dnia [...] 2016 r. Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. potwierdził, że nadpłata zostanie przekazana na wskazany numer rachunku bankowego.
Zgodnie z dokumentem elektronicznym potwierdzającym szczegóły transakcji na rachunku bankowym Województwa Z. uznanie przedmiotową nadpłatą rachunku Urzędu Marszałkowskiego Województwa Z. w S. nastąpiło w dniu [...] 2016 r. z identyfikacją środków przez Publiczny Ośrodek Adopcyjny w K. jako dochody - zwrot za CO za 2015 r.
W dniu [...] 2016 r. kwota 5.464,34 zł została przekazana na rachunek Wojewody Z. z opisem "tytułem: [....] r. zwrot niewykorzystanej dotacji - rozliczenie za cent. ogrzew. 2015 r. POA K.".
Pismem z dnia [...] 2016 r. Z. Urząd Wojewódzki w S. zwrócił się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Z. o uzupełnienie wniesionego zwrotu o należne odsetki oraz przedłożenie stosownego uzasadnienia wraz z dokumentami potwierdzającymi prawidłowość naliczenia odsetek.
W odpowiedzi Urząd Marszałkowski Województwa Z., pismem z dnia [...] 2016 r. poinformował, że nie znajduje podstaw do zwrotu odsetek.
Skarżący wskazał, że skoro Publiczny Ośrodek Adopcyjny w K. otrzymał zwrot nadpłaty powstałej po rozliczeniu opłat za centralne ogrzewanie za rok 2015, którą następnie przekazał na rachunek Województwa Z., a ten z kolei na rachunek Wojewody Z., to zwrot ten nie kwalifikuje się ani jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości, ani jako pobrana nienależnie. Nie istnieje zatem obowiązek zapłaty odsetek.
Wojewoda Z. pismem z dnia [...]2017 r. zawiadomił Samorząd Województwa Z. o wszczęciu postępowania w sprawie a następnie, decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], określił przypadającą do zwrotu przez Samorząd Województwa Z. kwotę 5.464,34 zł z tytułu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2015 roku przez samorząd województwa w dziale 852 - Pomoc społeczna, rozdziale 85226 - Ośrodki adopcyjna- opiekuńcze, § 2210 - Dotacje celowe przekazane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez samorząd województwa oraz określił termin naliczania odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonych począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowości, tj. od dnia [...] 2016 r., w którym nastąpiło uznanie z rachunku Województwa Z. kwotą 5.464,34 zł do dnia zwrotu, włącznie z tym dniem.
Od tej decyzji Skarżący w dniu [...] 2017r. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.
Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej określenia terminu, od którego należy liczyć odsetki w sprawie i ponownie orzekł w tym zakresie, w pozostałej części natomiast utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej ufp), dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Dotacja nadmiernie pobrana odnosi się do pewnej nadwyżki. Podkreślono, że co do zasady zwrot części należności poniesionych z przyznanej dotacji skutkuje zmniejszeniem wartości poniesionych wydatków na realizację zadania, na które przyznano dotację celową (należność za centralne ogrzewanie za rok 2015 wskutek faktycznego przeliczenia kosztów okazała się niższa). Okoliczność zmniejszenia wydatków na realizację zadania powoduje, że w tej części dotacja traci cechę niezbędności do sfinansowania zadania, która wynika z art. 169 ust. 2 ufp.
Prawidłowo zatem Wojewoda ocenił, że w przedmiotowej sprawie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości i ta część dotacji powinna być zwrócona do budżetu państwa wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Zwrócono uwagę, że dokonując zwrotu nadpłaty na konto Wojewody jako podstawę wskazano zwrot dotacji (niewykorzystanej). Jakkolwiek Strona wskazała na osiągnięcie dochodu, to jednak posłużyła się pojęciem nadpłaty, co wskazuje na ścisły związek z dokonanym wydatkiem. Nie sprecyzowała także podstawy prawnej, na podstawie której dochód taki mógłby być pobrany. Co do zasady nadpłata nie stanowi samoistnego zdarzenia prawnego.
W ocenie Ministra w stanie faktycznym nie wystąpił dochód, o którym mowa w art. 60 pkt 8 i art. 255 ust. 1 ufp, lecz zmniejszenie wydatku w związku z faktycznym rozliczeniem kosztów ogrzewania.
Wskazano przy tym, że - zgodnie z art. 60 ufp - środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, takie jak: kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w tej ustawie (pkt 1). Oznacza to, że dochodem budżetu państwa (podmiotu dotującego) są kwoty dotacji udzielone z budżetu państwa podlegające zwrotowi do budżetu państwa, w tym kwoty dotacji celowych pobranych w nadmiernej wysokości. Podstawę prawną określenia kwoty dotacji podlegającej do zwrotu do budżetu państwa stanowi zaś art. 169 ust. 6 w związku z ust. 1 pkt 2 ufp. Wskazano również, że art. 255 ust. 4 ufp przewiduje także obowiązek naliczenia odsetek.
Minister stwierdził, że okoliczność dokonania zwrotu części wydatku w następnym roku budżetowym nie oznacza braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 169 ust. 6 ufp. Ma ona wpływ jedynie na określenie terminu, od którego należy liczyć odsetki w sprawie.
Podkreślono, że fakt pobrania dotacji w nadmiernej wysokości ma ścisły związek z dokonaniem zwrotu części poniesionych wydatków z przyznanej dotacji. Okoliczność uprzedniego dokonania rozliczenia dotacji nie oznacza braku podstaw do dokonania zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, w przypadku późniejszego stwierdzenia tej okoliczności. Obowiązek taki wynika wprost z art. 169 ust. 1 pkt 2 ufp. stanowiącego, że taka dotacja ma być zwrócona do budżetu państwa w określonym terminie licząc od daty stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że opłacenie z dotacji kwoty miesięcznych zaliczek na poczet kosztów centralnego ogrzewania były w pełni wymagalne w dniu ich faktycznego uiszczenia.
Minister wskazał, że stosownie do art. 169 ust. 6 ufp, w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, a decyzja ta ma charakter deklaratoryjny.
W ocenie organu przekazana w dniu [...] 2016 r. na konto Urzędu nadpłata została odprowadzona do budżetu państwa dopiero w dniu [...] 2016 r., zatem po terminie określonym w art. 169 ust. 1 pkt 2 ufp (po upływie 15 dni od dnia stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości) i bez należnych odsetek, Wojewoda zobowiązany był zatem do wydania zaskarżonej decyzji.
Stwierdzono, że zgodnie z art. 169 ust. 4 ufp, zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Określona zaskarżoną decyzją kwota przypadająca do zwrotu do budżetu państwa jest zatem prawidłowa. Fakt dokonania zwrotu nadpłaty będzie mieć wpływ na rozliczenie należnej do zwrotu części dotacji w trakcie dalszych czynności.
W ocenie Ministra zarzut dotyczący braku podstaw do żądania zwrotu należnych odsetek nie był zasadny. Obowiązek taki wynika wprost z ww. art. 169 ust. 6 ufp oraz art. 169 ust. 5 pkt 2 ufp, zgodnie z którym odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia dotacji.
W związku jednak z tym, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynikało, czy w dniu [...] 2016 r., w którym uznany został rachunek bankowy Samorządu Województwa Z. kwotą przekazaną przez Publiczny Ośrodek Adopcyjny w K., Strona mogła stwierdzić okoliczność wpływu przekazanej kwoty (nie jest wiadome, czy kwota pojawiła się na rachunku w godzinach pracy Urzędu), zaś pismo przesłane e-mailem informujące o przekazaniu na konto Województwa kwoty 5.464,34 zł wysłano w dniu [...] 2016 r. o godz. 17.20 (zgodnie z informacją wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego w dniu [...] 2016 r.), Minister uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części dotyczącej określenia terminu, od którego należy liczyć odsetki w sprawie i ponownie orzekł w tym zakresie, wskazując datę [...] 2016 r. jako termin, od którego należy liczyć odsetki.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Województwo Z., wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów, jak też i decyzji poprzedzającej w całości oraz o zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 169 ust. 2 i 5 pkt 2 ufp poprzez nieprawidłowe zastosowanie i w wyniku tego bezzasadne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do żądania zwrotu środków z tytułu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w roku 2015 przez Samorząd Województwa wraz z odsetkami w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia wskazują, że nie ma podstaw do zakwestionowania zwróconych środków jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami,
2) art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Skarżącego zakwestionowane środki zostały błędnie zakwalifikowane jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości, którą należy zwrócić wraz z odsetkami, liczonymi od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia dotacji na podstawie art. 169 ust. 5 pkt 2 ufp, a to dlatego, że w ocenie Skarżącego środki otrzymane przez Województwo z POA w K, tytułem nadpłaty wydatków poniesionych w łatach poprzednich - w tym przypadku centralnego ogrzewania, stanowią nie dotację pobraną w nadmiernej wysokości, z której zwrotem łączy się obowiązek zwrotu odsetek, lecz dochód Województwa Z. z tytułu rozliczenia z lat ubiegłych, który nie podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami, tylko bez odsetek, a to dlatego, że przepisy ustawy o finansach publicznych enumeratywnie wskazują przypadki, w których należy dokonać zwrotu określonych należności wraz z odsetkami. Taki przypadek, z którym ustawodawca łączy obowiązek zwrotu odsetek nie wystąpił jednak w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm.; obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 2077; dalej: u.f.p.).
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Rozwoju i Finansów - przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny między stronami jest bezsporny. Minister Finansów nie kwestionuje faktu, iż kwota dotacji w wysokości 5.464,34 zł została przez Stronę skarżącą zwrócona. Strona skarżąca nie kwestionuje również obowiązku zwrotu tej kwoty, albowiem zwrotu tego dokonała. Kwestią sporną pozostaje fakt wydania zaskarżonej decyzji, jak też określenie obowiązku zwrotu odsetek, gdyż zwrot do kasy Wojewody nastąpił przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, wobec czego w ocenie Strony skarżącej zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że zarówno z samego rozstrzygnięcia, jak też z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że podstawę do jej wydania stanowił art. 138 § 1 pkt 2 i 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z kolei z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawę materialnoprawną decyzji organu II instancji były przepisy art. 169 ust. 6 w związku z ust. 1 pkt 2, ust. 2, 4, 5 pkt 2 ustawy. u.f.p.
Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia ww. okoliczności.
W myśl art. 169 ust. 2 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Stosownie zaś do ust. 3 ww. artykułu dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 4). W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (ust. 6).
Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Stosownie do art. 60 pkt 1 ww. ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są m.in. stanowiące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.
Wobec uregulowania w tej ustawie kwestii dotyczącej zwrotu dotacji celowej nie mają w sprawie zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie zaliczenia nadpłat na poczet zaległości podatkowych. Kwoty dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości nie mogą być zatem traktowane jako nadpłata na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa.
Strona skarżąca otrzymała z budżetu państwa dotację celową na realizację zadań z zakresu administracji rządowej, w rozdziale 85226 Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze, z przeznaczeniem m.in. na opłaty za centralne ogrzewanie w Publicznym Ośrodku Adopcyjnym w K.. Po rozliczeniu dotacji Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. wystawił dla nabywcy - Publicznego Ośrodka Adopcyjnego w K. fakturę VAT - Korekta nr [...] z dnia [...] 2016 r. korygującą rozliczenie wniesionych w roku 2015 opłat za centralne ogrzewanie, wykazującą do zwrotu kwotę 5.464,34 zł. Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. pismem z dnia [...] 2016 r. potwierdził, że nadpłata zostanie przekazana na wskazany numer rachunku bankowego. Zgodnie z dokumentem elektronicznym potwierdzającym szczegóły transakcji na rachunku bankowym Województwa Z. uznanie przedmiotową nadpłatą rachunku Urzędu Marszałkowskiego Województwa Z. w S. nastąpiło w dniu [...]2016 r. z identyfikacją środków przez Publiczny Ośrodek Adopcyjny w K. jako dochody - zwrot za CO za 2015 r. Z kolei w dniu [...] 2016 r. kwota 5.464,34 zł została przekazana na rachunek Wojewody Z. z opisem "tytułem: [...] r. zwrot niewykorzystanej dotacji-rozliczenie za cent. ogrzew. 2015 r. POA K.".
W ocenie Sądu w efekcie korekty należności za centralne ogrzewanie doszło do powstania nadwyżki w przyznanej w roku 2015 dotacji celowej, traktowanej zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości.
Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 2. Stosownie do art. 169 ust. 4 ww. ustawy, zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, niezależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
W myśl art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.
Zmniejszenie wydatków na realizację zadania powoduje, że w tej części dotacja traci cechę niezbędności do sfinansowania zadania, która wynika z art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.
Należy również podzielić stanowisko organu, iż zgodnie z art. 126 ustawy o finansach publicznych dotacjami są podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Znaczony charakter środków finansowych przekazywanych w ramach dotacji polega na tym, że środki te mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel, w tym przypadku cel określony w decyzji Wojewody Z., którym była realizacja zadań z zakresu administracji rządowej w 2015 roku, w rozdziale 85226 Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze, z przeznaczeniem m.in. na opłaty za centralne ogrzewanie w Publicznym Ośrodku Adopcyjnym w K.
Zarówno w judykaturze, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że środki przyznane w ramach dotacji mają "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne ( patrz: wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 159/13; ten i następne dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta też mają charakter publiczny i w konsekwencji można je wykorzystać w sposób ściśle określony przez dotującego.
Zgodnie z treścią art. 168 ust. 4 ustawy o finansach publicznych wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja była udzielona. Przekazanie środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji. Środki przekazane na konto beneficjenta stanowią dotację do momentu ich wykorzystania. Wykorzystanie zaś następuje poprzez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja została przeznaczona.
Jak to już wcześniej wskazano, zgodnie z art. 169 ust. 6 u.f.p. w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Powyższy przepis nakłada na organ lub innego dysponenta części budżetowej, który dotacji udzielił, obowiązek wydania - w określonych prawem przypadkach - decyzji w sprawie zwrotu dotacji. Decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, bowiem zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1748/07, LEX nr 506979 oraz Ludmiła Lipiec-Warzecha Ustawa o finansach publicznych, Komentarz wyd. ABC rok 2011) .
Deklaratywny charakter decyzji oznacza, że potwierdza ona tylko stan, który powstał z mocy prawa , a więc w określonym momencie – w tym przypadku w chwili, w której minął termin do zwrotu dotacji. Oznacza to, że zwrot dotacji po terminie określonym w art. 169 ust. 1 u.f.p. nie zwalnia organu od obowiązku wydania decyzji , o której mowa w art. 169 ust. 6 i nie ma wpływu na treść tej decyzji – w tym przypadku na wysokość dotacji ustalonej do zwrotu.
Równie z bezpośrednio z treści cyt. przepisu wynika, iż organ zobowiązany jest w tej decyzji do określenia terminu, od którego nalicza się odsetki.
W ocenie Sądu wynika to wprost z treści powyższych przepisów.
Podsumowując wskazać należy, że przeprowadzona kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i z zastosowaniem w sposób prawidłowy przepisów prawa, w szczególności art. 169 ust. 1 i 6 ustawy o finansach publicznych.
Nie można było tym samym podzielić stanowiska Strony skarżącej zawartej w skardze, iż nie ma podstaw do zakwestionowania zwróconych środków jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami.
Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty Strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło