V SA/Wa 400/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Asesor sądowy WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2005 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. 350 (trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. - stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802) - Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].10.2003 r. W motywach wskazano, że decyzję przedstawiciel strony odebrał 10.10.2003 r., natomiast odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym 5.11.2003 r., co potwierdzają pisma z dnia 17 i 19.11.2003 r. W skardze - żądającej uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego - zarzucono obrazę art. 12 ust. 6 pkt 2, art. 120 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2, art. 121, 122, 162 § 1, 163 § 2, 169 § 1, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej, przy czym w motywach podniesiono przesłanki powołania tychże przepisów. W odpowiedzi na skargę - żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W powyższym kontekście - oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż zasadniczą kwestią jest zagadnienie poczynienia należytych ustaleń, które prowadziłyby do konstatacji, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W motywach postanowienia mowa, iż potwierdzeniem tego faktu "są pisma z urzędu pocztowego z dnia 17 i 19 XI.2003 r." Z dokumentów tych zaś wynika wręcz zupełnie co innego, aniżeli przyjęto w motywach zaskarżonego aktu administracyjnego, a mianowicie to, że skarżący w dniu 24.10.2003 r. za pośrednictwem kuriera nadał 13 przesyłek poleconych, z których 5 - z powodu niezgodności adresów - zostało przygotowane do zwrotu. W wyniku niedopatrzenia swych obowiązków przez pocztowców przedmiotowe przesyłki zwrócono z opóźnieniem. Oceniając treść tych dokumentów - na obecnym etapie postępowania - nie można ustalić, czy informacja zawarta w ww. pismach dotyczy również sprawy objętej przedmiotowym postanowieniem, a także czy strona rzeczywiście uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Przede wszystkim treść ww. pism wskazuje, iż odwołanie wniesiono ostatniego dnia - zachowując termin. Nie wyjaśniono natomiast dlaczego w postanowieniach za datę złożenia środka zaskarżenia uznano 5.11.2003 r. Trudno uznać, że oceniono wszystkie argumenty podniesione przez stronę, skoro uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ogranicza się tylko do stwierdzenia, że odwołanie złożono w tej ostatniej dacie. Nie zajęto natomiast stanowiska dlaczego nie można zaakceptować nadania przesyłki w dniu 24.10.2003 r. Uczyniono to wprawdzie w odpowiedzi na skargę, lecz tego trybu postępowania nie można zaakceptować. Powszechnie znane i akceptowane orzecznictwo NSA skłania do wyrażenia poglądu, iż tego typu rozważania winny być zawarte w postanowieniu (a w zasadzie w jego motywach), a nie w odpowiedzi na skargę. Mając na względzie treść art. 145 § 1 lit. c oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - widząc potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności podniesionych przez stronę (k. 97-98 akt adm.), a także konieczność szerszego ustosunkowania się do tych okoliczności przez Organ w ewentualnie wydanym postanowieniu - należało orzec jak w sentencji.