V SA/Wa 400/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2011 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w O. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oddala skargę. W piśmie z dnia 7 września 2010 r. J.Z. zawarł wniosek, w którym zwrócił się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz jego syna M.Z. W uzasadnieniu wniosku wskazał na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. o numerze [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił J.Z. umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na dzieci, tj. M.Z. - w kwocie [...] zł i A.Z. - w wysokości [...] zł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w przypadku wnioskodawcy nie został spełniony warunek konieczny do umorzenia należności, a mianowicie alimenty nie były egzekwowane przez okres ostatnich 7 lat w wysokości zaspokajającej bieżącą ratę alimentacyjną. Zainteresowany nie zgodził sie z powyższą decyzją i zwrócił sie z odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. W dniu [...] grudnia 2010 r. ww. organ wydał decyzję nr [...], którą uchylił rozstrzygniecie MOPS w cześci dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na A.Z. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji organ wskazał, że J.Z. wystąpił do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z wnioskiem o umorzenie należności wypłaconych z tytułu świadczeń alimentacyjnych na rzecz syna M.Z. Następnie wyjaśniono, że umorzenie dokonywane jest na wniosek, a co za tym idzie organ związany jest treścią i zakresem wniosku. Skoro wniosek J.Z. dotyczył jedynie M.Z., nie dotyczył natomiast drugiej osoby uprawnionej, tj. córki A.Z., to rozstrzyganie organu I instancji w zakresie dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na A.Z. było nieuprawnione, zatem decyzję w tej części należało uchylić, a postępowanie organu I instancji w tym zakresie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Dalej wyjaśniono, że zgodnie z art. 30 ust 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. nr 192, poz. 1378 z późn. zm.) organ może umorzyć należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych, w łącznej wysokości 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Jednocześnie organ podkreślił, że z informacji udzielonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. wynika, że wnioskodawca nie spełnia powyższego warunku, gdyż w okresie ostatnich 7 lat egzekucja alimentów była bezskuteczna, a wpłaty dokonywane przez dłużnika nie zaspokajały bieżącej raty alimentacyjnej. Wobec powyższego organ uznał za zasadnie utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika MOPSU w części dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na M.Z. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. J.Z. ponownie wskazał na zły stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną i zwrócił się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na M.Z. oraz A.Z. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269, ze zm.) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, ze przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - powoływanej dalej jako p.p.s.a. Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd, władny jest to uczynić a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta jest zgodna z obowiązującymi przepisami. W pierwszej kolejności – odnosząc się do skierowanego do Sądu wniosku skarżącego o umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na M.Z. oraz A.Z. – wyjaśnić należy, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do umorzenia ww. należności. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny przyznając określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. Postępowanie w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz.U. z 2009 r., nr 1 poz. 7 ). Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ww. ustawy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt. 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Przedmiotem niniejszej sprawy był wniosek dłużnika alimentacyjnego J.Z. z dnia [...] września 2010 r. w sprawie umorzenia należności alimentacyjnych na rzecz syna M.Z., jako osoby uprawnionej w myśl ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (Dz.U. z 2005 r., nr 86, poz. 732, ze zm.). Analiza akt przedmiotowej sprawy, a w szczególności pisma sporządzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia [...] października 2010 r. wskazuje, iż zaległości z tytułu wypłaconych na rzecz M.Z. zaliczek alimentacyjnych wynoszą [...] zł, a w okresie ostatnich 7 lat egzekucja alimentów była bezskuteczna, zaś wpłaty dokonywane przez dłużnika nie zaspokajały bieżącej raty alimentacyjnej. Powyższa okoliczność była zatem wystarczająca dla przyjęcia legalności decyzji wydanych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Z treści art. 30 ust. 1 przepisu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika bowiem, iż jedynym warunkiem wnioskowanego przez skarżącego umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów przez okres minimum 7 lat. Tym samym nie było podstaw do umorzenia należności powstałych z tytułu uiszczonych na rzecz syna skarżącego zaliczek alimentacyjnych ze środków pochodzących z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się do zaprezentowanych przez stronę argumentów dotyczących trudnej sytuacji życiowej należy wskazać, iż nawet bardzo trudna sytuacja finansowa dłużnika alimentacyjnego nie stanowi przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Wobec powyższego, pomimo że dłużnik alimentacyjny J.Z. znalazł się w trudnej sytuacji osobistej i finansowej, organy nie miały podstaw, by uwzględnić jego wniosek. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.