V SA/Wa 403/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości; postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne na zgodny wniosek pełnomocników stron 1. Wnioskiem o przyznanie płatności z dnia 11.05.2012 r. (częściowo wycofano go 18.03.2013 r.), który został złożony przez A. R. W., wszczęto postępowanie w sprawie przyznania płatności: a) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b) z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przy czym każde z nich dotyczyło 2012 r. 2. W efekcie przeprowadzonej w dniu 19.02.2013 r. kontroli na miejscu – której odzwierciedleniem był doręczony ww. protokół – dokonano następujących wykluczeń: nr 1 – droga, nr 2 – zakrzaczenia i zadrzewiania, nr 3 – teren budynku i planu manewrowego, nr 4 – obszar leśny; ustalając powierzchnię działki rolnej A na 1,86 ha. 3. Decyzjami z dnia [...].05.2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] – przyjmując, że powierzchnia działki A wyniosła 1,90 ha – przyznał określone kwoty: a) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b) z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Uwzględniając wniesione odwołanie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzjami z dnia [...].06.2013 r. uchylił zaskarżone decyzje wskazując w motywach, że powierzchnia ustalona w toku kontroli na miejscu jest nadrzędna w stosunku do powierzchni ustalonej w toku kontroli administracyjnej, a zatem błędnie przyjęto wielkość działki A na 1,90 ha, gdy w rzeczywistości jej obszar wynosił 1.86 ha. Powyższe rozstrzygnięcia Organu II instancji zostały uchylone wyrokami WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r. – sygn. V SA/Wa 2073/13 i 2074/13, które z racji złożonych skarg kasacyjnych nie są prawomocne. 4. Kierując się wskazaniami Organu II instancji Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzjami z dnia [...].11.2013 r. przyznał A. R. W.: a) dopłatę w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – przy powierzchni 1,86 ha – w wysokości 995,60 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 366,03 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości; b) dopłatę z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – przy ustalonej powierzchni 1,75 ha – w wysokości 351,12 zł, po potrąceniu kwoty 110,88 zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. 5. W efekcie wniesionego odwołania decyzjami z dnia [...].12.2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]: a) utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b) uchylił w całości decyzję Organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w zakresie wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W motywach – w zakresie rozstrzygnięcia opisanego w pkcie a) – wskazano, że przeprowadzona kontrola na miejscu pozwala przyjąć, iż wyniki stąd wywodzące się – co do wielkości działki – mają decydujące znaczenie. Pomniejszenie płatności wynika zaś z różnicy pomiędzy wielkością podaną we wniosku a obszarem stwierdzonym podczas kontroli na miejscu. W tym zakresie Organ II instancji przyjął, że prawidłowo ustalono stan faktyczny, a także nie naruszono norm prawa procesowego – w zakresie przeprowadzonego postępowania i dokonano prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. W odniesieniu do wydanego rozstrzygnięcia kasatoryjnego Organ ten wskazał, że skoro w decyzji przyjęto inną wielkość powierzchni pretendującej do dopłat, to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] winien uzasadnić obszerniej dlaczego określił ją na 1,75 ha, gdy kontrola na miejscu wykazała, iż obszar ten wynosił 1,86 ha. 6. W zakresie obu płatności rozstrzygnięcia – wnosząc skargi, które uznać należy za całkowicie nieczytelne – zaskarżył A. R. W.. Pismem z dnia 01.10.2014 r. pełnomocnik skarżącego – wskazując na potrzebę uchylenia rozstrzygnięć Organów I i II instancji w obu sprawach (tj. płatności opisanych w pkcie 4 a) i b) oraz 5 a) i b) uzasadnienia Sądu) podniósł, że Skarżący kwestionuje zaskarżone decyzje z uwagi na to, że Organ II instancji bez większych zastrzeżeń uznał ustalenia faktyczne Organu I instancji dotyczące okoliczności faktycznej jaką jest powierzchnia działki rolnej A zlokalizowanej na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] (woj. [...], powiat pruszkowski, gmina [...], obręb [...] – działka [...] i gmina [...], obręb Kanie – działka [...]). Zdaniem Skarżącego należy zwrócić uwagę na okoliczność, która została pominięta przez Organ II instancji, tj. fakt, że powierzchnia działki A została przez Organ I instancji ustalona wyłącznie na podstawie dokumentacji fotograficznej, która nie została załączona do akt sprawy. Kolejnym zarzutem Skarżącego jest to, że poza sferą zainteresowania Organu II instancji pozostała okoliczność zignorowania wniosku dowodowego o "wykonanie na gruncie audytu nad ustaleniami kontroli na miejscu z dnia 19 lutego 2013 r." Zaniechanie przeprowadzenia przez Organ dowodu umożliwiającego weryfikacje dokonanych pomiarów, może mieć istotny dla strony wpływ na wynik sprawy. Postępowanie administracyjne przeprowadzone w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji nie doprowadziło do wyczerpującego zrekonstruowania stanu faktycznego. Pomimo obowiązku wynikającego z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. nie rozważono wszystkich faktów i dowodów, które mogą mieć znaczenie dla okoliczności sprawy, nie wyjaśniono okoliczności spornych. Poważne wątpliwości Skarżącego budzi również okoliczność, że Organ II instancji bezkrytycznie przyjął fakt, że Organ I instancji uznał, że na działce A znajduje się obszar niekwalifikujący się do płatności, a co za tym idzie obszar działki jest w rzeczywistości mniejszy niż zgłoszony we wniosku. Organ nie ustalił w wystarczającym stopniu jakim konkretnie wymogom nie odpowiada zakwestionowana w trakcie kontroli na miejscu część powierzchni działki rolnej A, i z jakich konkretnie przyczyn nie została zakwalifikowana do przyznania pomocy część wnioskowanej działki. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie ogólnikowo podał, iż na działce rolnej A znajdowały się tereny niekwalifikujące się do płatności ONW "obszary tymczasowo wyłączone z płatności". Powołując się na analizę materiału fotograficznego wykonanego podczas kontroli na miejscu Organ uznał, iż tereny te nie kwalifikują się do przyznania płatności obszarowej, albowiem nie spełniają warunków określonych w art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych norm. Podkreślenia wymaga, iż Organ nie wskazał jakich konkretnie wymagań jaki obszar zakwestionowany (uwidoczniony na konkretnym zdjęciu) nie spełnia warunków. Nie wystarczy, aby Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał ogólnikowo, iż ustalił określonej wysokości różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, ale koniecznym jest również wnikliwe i dokładne oraz przekonywujące wyjaśnienie dlaczego określony obszar wnioskowany przez producenta uznał za niespełniający warunków do przyznania określonego rodzaju pomocy. Organ winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by z decyzji i jej uzasadnienia wynikało jasno, dlaczego podjęto takie, a nie inne rozstrzygnięcie, zwłaszcza w sytuacji gdy, chociażby tylko w ocenie subiektywnej strony nieuwzględnienie jej żądania w ogóle, bądź jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, dodatkowo nałożono sankcje finansowe skutkujące potrąceniami z pomocy należnej według wniosków składanych w latach następnych. W tej sytuacji Organy winny przekonać Skarżącego w uzasadnieniu swojej decyzji, że jego stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a przyczyną rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony były istotne powody (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. III ARN 2,94 oraz WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. VII SA/Wa 997/06). Chodzi więc o to, by adresat decyzji był w przekonaniu, że decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Skarżący stoi na stanowisku, iż uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej stanowi jej element niezbędny, istotny z punktu widzenia zakresu zastosowania wielu norm prawnych, a co za tym idzie posiada ogromne znaczenie dla oceny praworządności działania administracji publicznej. Ponadto Skarżący zwraca uwagę na okoliczność, że jego gospodarstwo rolne zgłoszone do płatności na rok 2012 zostało skontrolowane dwa miesiące po zakończeniu 2012 r. – w lutym 2013 r. Do przedmiotowych pism pełnomocnik Skarżącego załączyła pisma A. R. W. z dnia 30.09.2014 r., a także pisma skierowane przez Skarżącego do Sądu z dnia 24.01.2014 r., których istotne fragmenty stanowią negację ustaleń poczynionych odnośnie obszaru działki A w ramach kontroli na miejscu, mającej miejsce w dniu 19.02.2013 r. 7. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z toczącym się przed NSA postępowaniem w sprawach V SA/Wa 2073/13 i 2074/13 – które mają istotne znaczenie dla oceny legalności rozstrzygnięć w sprawach V SA/Wa 402/14 i 403/14 – należało, stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 30.08.2012 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 270 ze zm.) orzec jak w sentencji. Wskazać należy, że w sprawach zawisłych przed NSA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje kasatoryjne, co ma istotne znaczenie dla bytu toczących się postępowań w sprawach V SA/Wa 402/14 i 403/14.