V SA/Wa 404/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kania (spr.) Sędzia WSA Bożena Zwolenik Sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie V. z siedzibą w Z. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") jest postanowienie Ministra Rozwoju (dalej: organ II instancji") z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. (dalej: "Marszałek (...)", "organ I instancji") z (...) grudnia 2012 r. nr (...) Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z (...) grudnia 2012 r. Marszałek (...) zobowiązał Skarżącego do zwrotu kwoty 114.887,50 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Decyzja ta została wysłana na adres siedziby Beneficjenta – Skarżącego, wskazany w umowie o dofinansowanie projektu nr (...) oraz w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. ul. (...) , (...) Z.. Ponadto organ I instancji przesłał Skarżącemu decyzję na skrytkę pocztową nr (...) ((...),(...) Z. ). Przedmiotowe przesyłki, dwukrotnie awizowane (12 i 20 grudnia 2012 r.), wróciły do organu jako niepodjęte w terminie przez Stronę. W dniu 8 czerwca 2015 r. do organu I instancji wpłynęło (nadane w urzędzie pocztowym 3 czerwca 2015 r.) skierowane do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, niepodpisane pismo Skarżącej zatytułowane "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej", w którym zawarto również odwołanie od decyzji Marszałka(...)z (...) grudnia 2012 r. Po uzupełnieniu braku formalnego, wniosek ten został przekazany Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju (wykonującemu funkcję Instytucji Zarządzającej Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki; dalej: "IZ PO KL") przy piśmie organu I instancji z (...) sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że dowiedział się o wydaniu decyzji Marszałka (...) z (...) grudnia 2012 r. dopiero na skutek pisma z 17 maja 2015 r. (Skarżący omyłkowo podał datę 27 maja 2015 r., która dotyczyła zawiadomienia skierowanego do S. S.) w związku z wszczęciem przez Urząd Marszałkowski Województwa L. postępowania w sprawie obciążenia J.S. odpowiedzialnością za zobowiązania Stowarzyszenia V. wynikające z ww. decyzji. W uzupełnieniu wniosku o przywrócenie terminu (pismo Strony z 18 września 2015 r.) Skarżący podniósł, że nie doręczono mu skutecznie decyzji Marszałka z (...) grudnia 2012 r. ani zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją. Strona miała bowiem ustanowionego pełnomocnika procesowego do reprezentowania jej we wszystkich sprawach dotyczących postępowania o zwrot dotacji z umowy (...) w osobie adwokata W. D.. Pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego było złożone w organie. W konsekwencji organ administracji miał obowiązek kierować całą korespondencję na adres pełnomocnika strony, czego zaniechał. W tej sytuacji doręczanie pism stronie ma jedynie charakter informacyjny i nie wywołuje skutków prawnych. Ponadto w toku postępowania o wypłatę dotacji objętej umową jako pełnomocnik strony działał również adwokat K. S., który wskazał organowi adres do doręczeń - ul. (...),(...) Z. oraz adwokat R. K. (adres doręczeń również ul. (...),(...) Z.). Ten ostatni pełnomocnik, według Skarżącego, pracował również na rzecz organu I instancji i opiniował decyzję Marszałka z (...) grudnia 2012 r., choć podlegał wyłączeniu. Strona podkreśliła, iż organ wiedział o zmianie siedziby Skarżącego, ponieważ kierował korespondencję na adres skrytki pocztowej nr (...). Przedstawiciele Skarżącego – J. S. i S. S. przekazali tę informację osobiście pracownikom organu na spotkaniu (przedstawiciele Strony są członkami komitetów działających przy Urzędzie Marszałkowskim), a także drogą elektroniczną, Jako dowody Skarżący wymienił m.in. wydruk wiadomości wysłanej za pomocą poczty elektronicznej w dniu 25 maja 2012 r. oraz pismo Urzędu Marszałkowskiego z 24 maja 2015 r. W uzasadnieniu powołanego na wstępie postanowienia organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz następujące poczynione przez niego ustalenia: • zgodnie z pismem Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. z dnia 9 listopada 2015 r. "Instytucji Pośredniczącej nie zostało przedłożone pełnomocnictwo udzielone adwokatowi R. K.", ani też Strona nie dołączyła do pisma z 18 września 2015 r. odpisu pełnomocnictwa i dowodów jego złożenia do organu; w związku z tym to pełnomocnictwo nie mogło być podstawą do reprezentowania Strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia (...) grudnia 2012 r.; • pełnomocnictwo udzielone 11 stycznia 2011 r. adwokatowi K. S. dotyczyło "wypłaty dotacji z umowy na podstawie umowy (...)" nie zaś zwrotu środków; w związku z tym nie mogło być podstawą do reprezentowania Strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia (...) grudnia 2012 r.; • pełnomocnictwo dla adwokata W.D. jakkolwiek dotyczyło "postępowania o zwrot dotacji z umowy (...)", to jednak zostało udzielone 20 kwietnia 2010 r. w związku z postępowaniem administracyjnym dotyczącym decyzji z (...) marca 2010 r. nr (...), od której Strona wniosła odwołanie do IZ PO KL, która z kolei na mocy swej decyzji z (...) sierpnia 2010 r. nr (...) przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; natomiast postępowanie, od którego Strona wniosła odwołanie oraz przywrócenie terminu zostało wszczęte (...) września 2012 r.; jest rzeczą oczywistą, że organ nie może się domyślać w kolejnych postępowaniach o tym, kto reprezentuje stronę w danym postępowaniu, ani tym bardziej przyjmowanie jako pełnomocnika Strony osoby, która została ustanowiona jako pełnomocnik w innym postępowaniu i od tego czasu upłynęło ponad 2 lata; Strona, ani pełnomocnik nie okazali ww. pełnomocnictwa organowi w niniejszym postępowaniu; w związku z tym pełnomocnictwo dla W. D. nie mogło być uwzględnione w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia (...) grudnia 2012 r. Wskazując na przepisy art. 45 i art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej "k.p.a.") Minister Rozwoju uznał, że organ I instancji uczynił zadość ustawowym obowiązkom, wysyłając do Skarżącego decyzję z dnia (...) grudnia 2012 r. na adres: ul. (...) w Z. oraz na skrytkę pocztową nr (...). Zaakcentował jednocześnie, że to Strona wykazała się rażącym zaniedbaniem, nie zapewniając odbioru korespondencji w sytuacji gdy wiedziała, że trwa spór z Urzędem odnośnie rozliczenia transz dofinansowania otrzymanych na realizację projektu pt. "L. partnerstwa na rzecz ekonomii społecznej". Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem wpłynął do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, wykonującego funkcję IZ PO KL, jednak w związku z wejściem w życie w dniu 18 listopada 2015 r. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. z 2015, poz. 1895), od tej daty (tj. 18 listopada 2015 r.) właściwym do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest Minister Rozwoju, który kieruje działem administracji rządowej rozwój regionalny. W myśl art. 61 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) organem odwoławczym jest minister właściwy ds. rozwoju pełniący funkcję instytucji zarządzającej. W skardze na ww. postanowienie z (...) grudnia 2015 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 58 § 1 i 2 k.p.a. polegające na niezasadnej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., w sytuacji gdy Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. odwołania, w którym należycie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy za uchybienie terminu; art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 i art. 45 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że nieodebranie przez Skarżącego w terminie przesyłki zawierającej odpis decyzji Marszałka (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., przesłanej na adres ul. (...) w Z. oraz na adres skrytki pocztowej nr (...),(...) , (...) Z., w sytuacji gdy Skarżący w tym okresie nie korzystał już z lokalu położonego przy ul. (...) w Z. , ani z ww. skrytki pocztowej, mogło skutkować przyjęciem fikcji doręczenia ww. decyzji skarżącemu; art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że organ I instancji nie miał obowiązku kierować korespondencji, w tym decyzji Marszałka (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., na adres pełnomocnika skarżącego - adwokata W. D.; art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego, pomimo że miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. z 2016 r., poz.1066), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a w szczególności powołanych w skardze przepisów postępowania. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanką, która musi zaistnieć w pierwszej kolejności, aby możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, jest złożenie żądania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym złożeniem odwołania. W niniejszej sprawie termin ten został zachowany, gdyż rozpoczął bieg od 27 maja 2015 r., tj. od dnia doręczenia J. S. zawiadomienia Marszałka (...) nr (...) z (...) maja 2015 r. o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia go jako członka zarządu Skarżącego odpowiedzialnością za zobowiązania stowarzyszenia wynikające z ww. decyzji z (...) grudnia 2012 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. oznacza wskazanie na takie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiły dokonanie czynności procesowej. Powinny to być zatem przyczyny, których nie można było przezwyciężyć pomimo dochowania wszelkich starań. Strona wnioskująca o przywrócenie terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie Strona brak swojej winy upatruje w błędnym, jej zdaniem, działaniu organu I instancji polegającym na doręczeniu decyzji pierwszoinstancyjnej Skarżącemu (na jego nieaktualne adresy), zamiast jego pełnomocnikowi. W piśmie z 18 września 2015 r. (stanowiącym uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania), Skarżący wymienia trzech pełnomocników - adwokatów: R. K., K. S. i W. D.. Jednakże w aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentu pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi R.K., a zakres umocowania dla adwokata K. S. ogranicza się do postępowania dotyczącego wypłaty dotacji, a zatem nie obejmuje postępowania o zwrot tych środków. Z kolei zakres pełnomocnictwa udzielonego 20 kwietnia 2010 r. adwokatowi W. D. obejmuje postępowanie o zwrot dotacji z umowy (...), a zatem nie dotyczy postępowania o zwrot środków przyznanych na podstawie umowy nr (...) z (...) września 2008 r., wszczętego (...) września 2012 r. i zakończonego wydaniem decyzji z (...) grudnia 2012 r. Pełnomocnictwo dla adwokata W. D. zostało udzielone w związku z innym postępowaniem administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z (...) marca 2010 r. nr (...), która - na skutek odwołania Skarżącego – została uchylona decyzją IZ PO KL z (...) sierpnia 2010 r. nr (...), a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ prawidłowo doręczył decyzję Marszałka (...) nr (...) z (...) grudnia 2012 r., przesyłając ją Skarżącemu na adres jego siedziby wynikający ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, dalej: "KRS" (stan na dzień 3 lutego 2015 r.), tj. ul. (...) Z. . Adres ten został wpisany do KRS 23 stycznia 2008 r. i był aktualny na datę wydania odpisu z rejestru. O wydanie tego dokumentu Marszałek (...) zwrócił się do Centralnej Informacji KRS (pismem z 16 stycznia 2015 r.) celem uzyskania danych niezbędnych do prawidłowego prowadzenia postępowania zmierzającego do odzyskania środków europejskich wykorzystanych przez Skarżącego z naruszeniem procedur. Dodatkowo organ I instancji wysłał ww. decyzję na adres do korespondencji: skr. poczt. (...),(...) , (...) Z. , o którym dowiedział się w ramach prowadzenia innego postępowania. Obie te przesyłki (dwukrotnie awizowane w tych samych dniach, tj. 12 i 20 grudnia 2012 r.) wróciły do organu jako niepodjęte w terminie. Stosownie do art. 45 zdanie pierwsze k.p.a. jednostkom organizacyjnym, a w tej grupie mieszczą się także osoby prawne, do których należą stowarzyszenia, pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem pismo skierowane do Skarżącego powinno być doręczone na adres siedziby stowarzyszenia wynikający z rejestru sądowego. Tak też organ uczynił, jak również – znając z urzędu adres Strony do korespondencji – przesłał decyzję na adres skrytki pocztowej. Zaakcentować w tym miejscu należy, iż to na Stronie ciąży obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu w toku postępowania (art. 41 § 1 k.p.a.). O wymogach określonych w tym zakresie w k.p.a. oraz o domniemaniu prawdziwości danych aktualnie znajdujących się w KRS (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS) Skarżący został poinformowany przez organ I instancji pismem z 21 września 2012 r. (wysłanym na oba ww. adresy). Wobec nieodebrania przez Skarżącego obu korespondencji zawierających decyzję z (...) grudnia 2012 r. (prawidłowo powtórnie awizowanych), na podstawie art. 45 zdanie drugie w związku z art. 44 § 4 k.p.a., należy przyjąć, iż nastąpiło tzw. doręczenie zastępcze, tj. doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia o możliwości jego odbioru, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W świetle powyższego uznać należy, iż argumentacja przedstawiona w skardze zmierza do przerzucenia na organ winy w uchybieniu terminu. Tymczasem przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy upatrywać w zaniedbaniu przez Skarżącego obowiązku zawiadamiania organu administracji publicznej w toku postępowania o każdej zmianie swojego adresu. Winy Skarżącego w żaden sposób nie usprawiedliwiają wyjaśnienia, że jego przedstawiciele: J. S. i S. S. przekazali informację o aktualnym adresie stowarzyszenia osobiście pracownikom organu w ramach spotkań komitetów działających przy Urzędzie Marszałkowskim. Również Skarżący nie wykazał, iż taka informacja została przesłana organowi drogą elektroniczną. Wprawdzie jako dowody w piśmie z 18 września 2015 r. Skarżący wymienił m.in. wydruk wiadomości wysłanej za pomocą poczty elektronicznej w dniu 25 maja 2012 r. oraz pismo Urzędu Marszałkowskiego z 24 maja 2015 r., jednak żadne dokumenty nie zostały załączone do tego pisma. W tym miejscu podkreślić należy, iż organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy adres Strony mu znany jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 1 k.p.a. ustanawia bowiem domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zaszłej w toku postępowania. Reasumując należało stwierdzić, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co było elementem niezbędnym do pozytywnego rozpatrzenia wniosku w trybie art. 58 § 1 k.p.a. Uwzględniając powyższe oraz nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.