V SA/Wa 4075/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-21
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że jej środki publiczne są w całości przeznaczane na wydatki publiczne, mimo posiadania nadwyżki budżetowej?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że jej środki publiczne są w całości przeznaczane na wydatki publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych. Nawet posiadanie nadwyżki budżetowej nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli nadwyżka ta jest przeznaczona na spłatę długu lub inne zobowiązania, a jednostka ponosi wysokie koszty obsługi zadłużenia.Stan faktyczny
Województwo Mazowieckie (Skarżący) złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł. Uzasadniając wniosek, Województwo przedstawiło swoją trudną sytuację finansową, wskazując na przeznaczanie środków publicznych na wydatki i rozchody, spłatę długu oraz wysokie koszty obsługi pożyczek i kredytów. W przeszłości Województwo było już częściowo zwalniane od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych)
W. M., dalej: "Skarżący" albo "Województwo" wystąpiło z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 1000 zł.
Uzasadniając wniosek szczegółowo przedstawiono sytuację finansową Województwa Mazowieckiego wskazując m.in., iż posiadane środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Wyjaśniono, iż w budżecie na rok 2016 ustalonym uchwałą sejmiku W. M. nr (...), określono nadwyżkę budżetu w kwocie 106.328.110 zł. Według stanu na koniec lutego 2016 r. plan po zmianach przewiduje nadwyżkę budżetu Województwa wynoszącą 86.328.110 zł. Nadwyżka w całości przeznaczona jest na spłatę długu w kwocie 82.092.453 zł oraz na udzielenie pożyczek z budżetu Województwa w wysokości 24.235.657 zł. W 2014 r. Województwo zmuszone było zaciągnąć pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości 246.527.895 zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Otrzymana pożyczka z budżetu państwa generuje koszty jej obsługi – w 2016 r. na spłatę odsetek od pożyczki zaplanowano kwotę 7.416.100 zł. Kwota planu wydatków na obsługę długu w 2016 r. wynosi 57.881.087 zł, zaś z tytułu kredytów długoterminowych wynosi 82.092.453 zł. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach, strata za ostatni rok obrotowy wynosi 1.269.408.675,86 zł (skumulowany deficyt), zaś kwota długu na koniec 2015 r. wyniosła 2.768.643.108,87 zł i stanowiła 54,18 % planowanych dochodów Województwa.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia to, iż strona wnioskująca jest jednostką samorządu terytorialnego, a w związku z tym za podstawę gospodarki finansowej strony wnioskującej uznać należy budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest przy tym rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; t. j. Dz. U. 2013, poz. 885). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. Województwo wskazało, że w uchwale sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 137/15 określono wprawdzie nadwyżkę budżetu na 2016 r. w wysokości 106.328.110 zł, jednakże nadwyżka przeznaczona jest z zasadzie na spłatę długu w kwocie 82.092.453 zł oraz na udzielenie pożyczek z budżetu Województwa. Ponadto według stanu na koniec lutego 2016 r. plan po zmianach przewiduje nadwyżkę budżetu Województwa w niższej wysokości tj. 86.328.110 zł.
W ocenie referendarza za uwzględnieniem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawia również okoliczność, iż w 2014 r. Województwo zaciągnęło pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości 246.527.895 zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Województwo ponosi wysokie koszty obsługi pożyczek, kredytów długoterminowych i obligacji. Kwota planu wydatków na obsługę długu w 2016 r. wynosi 57.881.087 zł.
Oceniając przedmiotowy wniosek nie można pominąć tej okoliczności, że Województwo zainicjowało również inne postępowania sądowe w tutejszym Sądzie, w ramach których występowało z wnioskami o prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ocena złożonych wniosków w tych sprawach, poprzedzona analizą sytuacji finansowej Województwa, prowadziła do uznania, że zasługuje ono na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Miało to miejsce również w niniejszej sprawie, bowiem Województwo zostało zwolnione od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł (postanowienie z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 860/14).
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło