V SA/Wa 408/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). W dniu [...] lipca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. na podstawie przepisu art. 113 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.) wydał postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w jego postanowieniu z [...] maja 2012 r. nr [...]. Sprostowania dokonano w ten sposób, że stronie nr 5 postanowienia, w wierszu nr 3 oraz na stronie 7 postanowienia, w wierszu nr 23 zamiast "[...]" powinien być nr "[...]". W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ l instancji wskazał, że [...] maja 2012 r. wydał postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. K. (zwanego dalej: skarżącym), na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia został przedstawiony stan faktyczny sprawy ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazując omyłkowo, iż organ egzekucyjny wydał [...] grudnia 2011 r. postanowienie o nr [...] uznając zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione (strona nr 5, wiersz nr 3 oraz strona nr 7, wiersz nr 23), podczas gdy prawidłowym nr postanowienia wydanego [...] grudnia 2011 r. przez Dyrektora ZUS [...] Oddział w P. jest nr [...]. Ten ewidentny błąd organ I instancji potraktował jako oczywistą omyłkę, która z zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. mogła zostać sprostowana z urzędu. Na powyższe postanowienie skarżący 14 sierpnia 2012 r. wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zarzucił ZUS krzywdzące decyzje, które doprowadziły jego osobę do skrajnej egzystencji, pozostawiając go bez możliwości zarobkowych oraz niszcząc prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Postanowieniem z [...] października 2012 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji. W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że przepis art. 113 § 1 k.p.a. nie ogranicza przedmiotu sprostowania do niektórych składników decyzji, w szczególności nie zastrzega, że przedmiotem sprostowania może być jedynie rozstrzygnięcie decyzji. W związku z tym organ administracji może w drodze postanowienia prostować oczywiste omyłki każdego elementu decyzji. Przy czym wydając postanowienie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki organ winien zwrócić uwagę na to, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Minister odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdził, że przytoczenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. w postanowieniu z [...] maja 2012 r. błędnego numeru orzeczenia ZUS stanowi oczywistą omyłkę i jej sprostowanie w drodze art. 113 § 1 k.p.a. jest uprawnione. Pozostałe zarzuty zażalenia Minister pozostawił bez rozpatrzenia, ponieważ wykraczały poza ramy przedmiotu tego postępowania. Problematyka ta powinna być wyjaśniona w odpowiednim postępowaniu przed ZUS. Na powyższe postanowienie Ministra Finansów, skarżący 15 grudnia 2012 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych oraz pominięcie materiału dowodowego z akt. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik z urzędu skarżącego pismem procesowym z 3 października 2013 r. uzupełnił zarzuty skargi stawiając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 113 § 1 k.p.a. Naruszenie to polega na uznaniu, iż w trybie tego przepisu możliwe jest dokonanie sprostowania sygnatury decyzji przytoczonych w uzasadnieniu postanowienia, podczas gdy, sprostowanie takie powinno być dokonane w trybie zmiany przedmiotowej decyzji. W związku z tym pełnomocnik wniósł o uchylenie postanowień obu instancji oraz o zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik powołując się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych zarzucił, że organ administracji nie może w trybie art. 113 § 1 k.p.a. prostować błędnego oznaczenia postanowienia, na które się powołuje. Powodem tego jest to, że podanie innej sygnatury postanowienia budzi uzasadnione wątpliwości co do podstawy rozstrzygnięcia dokonanego przez organ zwłaszcza gdy chodzi o postanowienie zawierające rozstrzygnięcie wstępne jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto pełnomocnik zwrócił uwagę, że organ w niniejszej sprawie wielokrotnie podawał różne oznaczenia postanowienia, którego sygnaturę prostował organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje to, czy sprostowanie numeru postanowienia, wydanego przez inny organ i powołanego w uzasadnieniu postanowienia, może zostać uznane za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach (postanowieniach). W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądowo-administracyjnym zostaje przyjęte, że w omawianym trybie nie można w żadnym wypadku prostować wad istotnych decyzji (postanowień), tzn. błędów i omyłek istotnych, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc odnoszących się do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Prostowanie tego rodzaju wad decyzji (postanowień) prowadziłoby do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu – wbrew zarzutom skargi – sprostowanie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] maja 2012 r. polegające na zmianie powołanego w jego uzasadnieniu numeru postanowienia Dyrektora ZUS [...] Oddział w P. z [...] grudnia 2011 r. poprzez zmianę z nr [...] na prawidłowy nr [...], nie stanowi ingerencji w jego merytoryczne rozstrzygnięcie. Wskazać bowiem należy, że inne elementy powołanego postanowienia (poza numerem) tj. określenie organu wydającego (Dyrektor ZUS [...] Oddział w P.), daty jego wydania ([...] grudnia 2011 r.) oraz jego przedmiotu (uznanie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego) w sposób oczywisty identyfikują powołane postanowienie. Podkreślić należy, że nawet w sytuacji braku określenia numeru prostowanego postanowienia Dyrektora ZUS nie byłoby wątpliwości na jaki akt administracyjny powołuje się Dyrektor Izby Skarbowej w P. Tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby inne postanowienia w dacie jego podejmowania (15 grudnia 2011 r.) wobec skarżącego były wydawane. W tej sytuacji Sąd uznał, że sprostowanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. numeru postanowienia Dyrektora ZUS z [...] grudnia 2011 r. jako oczywistej omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. było zasadne i w żaden sposób nie doprowadziło do zmiany merytorycznej postanowienia. Zatem utrzymanie w mocy postanowienia z [...] lipca 2012 r. przez Ministra Finansów było zasadne. Zdaniem Sądu powołane przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym orzeczenia sądów administracyjnych w żaden sposób nie stoją w sprzeczności z ustaleniami organów podjętymi w zaskarżonych postanowieniach i powyższymi wywodami Sądu. We wszystkich podkreśla się oczywistość błędu, która nie może doprowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, a przedmiotowej sprawie taka właśnie sytuacja miała miejsce. Był to omyłka oczywista niezmieniająca treści merytorycznej postanowienia. Poza tym podnoszona przez pełnomocnika wielokrotność popełnionego błędu nie przekłada się na zmianę uznania, co do jego oczywistego charakteru. W związku z tym naprawa zaistniałej pomyłki poprzez jej sprostowanie, a nie drodze zmiany postanowienia (jak tego domagał się pełnomocnik) była słuszna. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).