V SA/Wa 4080/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J. (dalej: "Skarżący", "Strona"), zawarł w skardze z dnia 1 września 2015 r. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż jej wykonanie doprowadziłoby go do ruiny finansowej ze względu na trudną sytuację materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. W rozpatrywanej sprawie wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem. Ponadto, nie każda strata materialna, stanowi "znaczną szkodę" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wskazać trzeba, iż zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został w żaden sposób uzasadniony. W uzasadnieniu skargi, poza zarzutami odnoszącymi się bezpośrednio do zaskarżonej decyzji, których Sąd na tym etapie rozpoznawania sprawy nie bierze pod rozwagę, strona skarżąca, nie zawarła żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku i przemawiających za jego uwzględnieniem. Tym samym, skoro obawa wyrządzenia szkody nie została przez wnioskującą stronę wykazana, nie można stwierdzić, że wykonanie decyzji spowodowałoby szkodę, a co więcej "szkodę znaczną". Warto wskazać, iż Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy, co argumentował trudną sytuacją finansową. Do skargi dołączono wypis z konta żony Skarżącego, który bez wątpienia potwierdza dość trudną sytuację materialną rodziny J. Podkreślenia wymaga jednak fakt, iż prawo pomocy musi być rozpatrywane oddzielnie od wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie został ustanowiony pełnomocnik profesjonalny z urzędu, a Skarżący został zwolniony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Powyższe, a więc trudna sytuacja finansowa Skarżącego, nie może samo w sobie przesądzać o przyznaniu ochrony tymczasowej polegającej na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek w tym zakresie został uzasadniony jednym zdaniem, a poza wypisem z konta żony Skarżącego, nie dołączono do skargi żadnych dokumentów, przesądzających o grożącym Stronie niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu wskazać wypada, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek uregulowania należności w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu, co może niewątpliwie pogorszyć jego sytuację finansową, ale nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków. Te przesłanki mają bowiem swe następstwo jeżeli powstała szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, nie będzie możliwe przywrócenie wcześniejszego stanu rzeczy lub przywrócenie do stanu poprzedniego będzie możliwe, ale po długim czasie oraz przy dużych nakładach. Warto również przypomnieć prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż rodzaj nałożonego przez zaskarżoną decyzję obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. W przypadku zaś ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt. GZ 138/04). Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.