V SA/Wa 4081/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji postanowienia decyzję P. Sp. z o.o. z siedzibą we W.(dalej jako: "Spółka, "skarżąca"), zawarła w wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek podniesiono, że decyzja jest w całości nieprawidłowa, gdyż przepisy, na podstawie których nałożono na skarżącą karę pieniężną stanowią regulację techniczną, a w konsekwencji braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej nie mogą być one stosowane wobec jednostek i podmiotów będących adresatami decyzji. Spółka wskazała również, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi jej główne źródło dochodów. Wobec tego brak udzielenia tymczasowej ochrony może spowodować niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci nawet zaprzestania działalności gospodarczej. Podkreślono, że sytuacja finansowa Spółki nie jest stabilna i nawet "nieznaczna" kara finansowa może doprowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym, a nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Spółka wyjaśniła, że na dzień 31 grudnia 2014 r. wypracowała zysk netto w wysokości ... zł, wskazując równocześnie na znaczące koszty działalności operacyjnej przedsiębiorstwa, które wyniosły łącznie ... zł. Na koszty te złożył się: koszty operacyjne w postaci odpisów amortyzacyjnych w wysokości ... zł, zużycie materiałów i energii w wysokości ... zł, koszty związane z usługami obcymi w wysokości ... zł oraz podatki i opłaty, łącznie z wypłatami i składkami na ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia. Zdaniem Spółki ponosi ona koszty, które są konieczne i nieuniknione w przypadku tak szerokiego zakresu działalności, a wypracowany zysk netto nie stanowi o pozytywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Skarżąca podkreśliła, że w przypadku późniejszych postępowań egzekucyjnych wobec Spółki wskaźnik rentowności przedsiębiorstwa ulegnie osłabieniu, co w jej ocenie stanowi o realnym zagrożeniu jej sytuacji majątkowej w oparciu o dotychczasowe funkcjonowanie na rynku gospodarczym. Wskazano również na mnogość postępowań prowadzonych przeciwko Spółce w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych, podając równocześnie sygnatury spraw. Podkreślono przy tym, że prowadzenie licznych postępowań wobec Spółki w oczywisty sposób stanowi o wysoce prawdopodobnej, graniczącej z pewnością możliwości przyczynienia się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków godzących w płynność finansową Spółki. Już jednostkowa kara może pociągnąć negatywne konsekwencje. Natomiast zbiorcze ujęcie kar wynoszące ... zł, stanowiące trzynastokrotność rocznego zysku Spółki, ma zobrazować prawdopodobieństwo graniczące z pewnością powstania niemożliwych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczne akty administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Ponadto podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny. Uzasadniając swój wniosek Skarżąca podniosła, że w przypadku wykonania decyzji może dojść do utraty płynności finansowej Spółki i ostatecznie do jej upadłości. Dodatkowo wskazano, że Spółka ponosi duże koszty opiewające na łączną kwotę ... zł, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Na poparcie powołanych twierdzeń przedłożono rachunek zysków i strat za okres 29 sierpnia 2013 r. – 31 grudnia 2014 r., sprawozdanie na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz wskazano na sygnatury spraw, w których wszczęto postępowania o wymierzenie stronie skarżącej kar pieniężnych. W ocenie Sądu przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty nie świadczą o utracie przez nią płynności finansowej. Z dołączonego do wniosku rachunku zysków i strat wynika bowiem, że Spółka – pomimo twierdzeń o złej sytuacji ekonomicznej – w podanym okresie uzyskała przychód w kwocie ... zł, zaś zysk w wysokości ... zł. W tej sytuacji zarówno liczba wszczętych wobec Spółki postępowań, jak i wymierzone już Spółce kary pieniężne, nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji. Spółka bowiem nie uprawdopodobniła, jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej co najmniej ... zł z tytułu nałożonych kar pieniężnych. Sam fakt, że kwota ta przekracza roczny zysk Spółki – który osiągnęła w 2014 r. – bez wykazania, jaka jest jej aktualna sytuacja finansowa, poza wskazanymi wyżej dokumentami, nie może przesądzać i nie przesądza o zdolnościach płatniczych Spółki, które pozostają w sprawie niewyjaśnione. Nie wiadomo zatem, czy istnienie wskazanego zobowiązania może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji Spółki, tym bardziej że skarżąca zamknęła przecież 2014 rok dodatnim wynikiem finansowym i nie nadmieniła, by utraciła płynność finansową i wciąż prowadzi dochodową działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I GZ 397/15). Podkreślić należy, iż zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej np. poprzez podanie wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych ewentualnych wierzytelności, itp. Natomiast strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedstawiła dokumenty obrazujące jej aktualną kondycję finansową, które uniemożliwiają ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych - może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto również wskazać, iż w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Spółka uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania wskazując ponadto, że zaskarżana decyzja jest w całości nieprawidłowa, gdyż przepisy na podstawie których nałożono na skarżącą karę pieniężną stanowią regulację techniczną, a w konsekwencji braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej nie mogą być one stosowane wobec jednostek i podmiotów będących adresatami decyzji. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.