V SA/Wa 409/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. I. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. I. (dalej: skarżący) jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Dnia [...] lipca 2010r. skarżący złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Po uzupełnieniu wniosku pod względem formalnym, strona została wezwana do wykazania, że posiada maszyny i urządzenia, które będą stanowiły zaplecze do planowanej w ramach wniosku działalności (budowa wiaty magazynowej). W odpowiedzi strona załączyła list intencyjny dotyczący wydzierżawienia maszyn i urządzeń dla wnioskodawcy prowadzącego działalność jako przedsiębiorstwo Z. z przedsiębiorstwem "W. Sp. z o.o." Organ prowadzący postępowanie ustalił, że wnioskodawca prowadzący działalność jako osoba fizyczna jest również wspólnikiem przedsiębiorstwa "W. Sp. z o. o." (zajmującego się sprzedażą maszyn i urządzeń tartacznych) do którego planuje użyczyć maszyny i przedsiębiorstwa "L. Sp. z o. o." (zajmującego się m.in. budową domów z drewna) oraz jest powiązany poprzez wspólników ww. spółek z przedsiębiorstwem "L. s.c." Po złożeniu wyjaśnień przez stronę dotyczącą powiązań gospodarczych z innymi podmiotami, pismem z [...] października 2012 r. ARiMR, w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U., Nr 64, poz. 427 ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", z uwagi na niespełnienie warunków określonych w par. 4 pkt 1 lit a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu, przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach ww. działania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Spółka "W. Sp. z o.o." jest przedsiębiorstwem zależnym od spółki "L. s.c." z uwagi na fakt, iż jej właściciel posiadał w okresie referencyjnym 50,29% jej udziałów. W konsekwencji spółki te należy traktować jako podmioty powiązane osobowo. Ponadto spółka "L. Sp. z o.o." jest przedsiębiorstwem zależnym od spółki "W. Sp. z o.o." z uwagi na fakt, że dwóch wspólników spółki "W. Sp. zo.o." posiada łącznie 2/3 udziałów w spółce "L. Sp. z o.o.", zatem są to spółki powiązane osobowo. ARiMR wskazała, że spółka "L. s.c." jest przedsiębiorstwem zależnym od spółki "L. Sp. z o.o." z uwagi na fakt, iż jeden ze wspólników będący wspólnikiem spółki "L. Sp. z o.o." posiada połowę udziałów w spółce "L. s.c.". W konsekwencji, w tym aspekcie, spółki te należy traktować jako podmioty partnerskie. Jednakże z uwagi na fakt, iż spółka "L. s.c". oraz "W. Sp. z o.o" to podmioty związane oraz spółka "L. Sp. z o.o." i "W. Sp. z o.o." również mają status podmiotów zależnych, należy łącznie traktować je jako grupę -podmiotów powiązanych. Organ podniósł także, że pomiędzy wnioskodawcą prowadzącym własną działalność gospodarczą jako osoba fizyczna (A.I.), a przedsiębiorstwem "W. Sp. z o.o.", występują również powiązania gospodarcze z uwagi na fakt, iż przedsiębiorstwa te funkcjonują i prowadzą swoją działalność na rynku właściwym/rynkach sąsiednich. Jak podkreślił organ, wnioskodawca należy do grupy podmiotów powiązanych (zarówno w aspekcie osobowym jak i gospodarczym), przy ustalaniu jego statusu mikroprzedsiębiorcy uwzględnić należy w całości średnioroczne stany zatrudnienia występujące w każdym z badanych przedsiębiorstw. Mając powyższe na uwadze, w całym okresie referencyjnym, z uwagi na poziom zatrudnienia, wnioskodawca nie spełniał warunków do zaklasyfikowania go jako mikroprzedsiębiorcy. W konsekwencji w roku 2007, 2008 oraz 2009 wnioskodawca posiadał status przedsiębiorstwa (zatrudnienie, w przedziale 10-50 osób) małego. Następnie w dniu [...] października 2012r. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] stycznia 20123r. ARiMR podtrzymała wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie ARiMR z [...] października 2012r. zarzucono organowi: 1). naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 2, § 4 pkt 1a ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008r., w związku z zaleceniami Komisji 2003/361/WE z 6 maja 2003r. dotyczących definicji małych i średnich przedsiębiorstw poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że skarżący nie posiada statusu mikroprzedsiębiorstwa. 2). naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy mających bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności brak dokonania ustaleń w zakresie powiązań skarżącego z innymi podmiotami i czy te powiązania mogłyby pozbawić skarżącego statusu mikroprzedsiębiorstwa. Ponadto brak ustaleń ze strony organu dotyczących prowadzenia działalności przez te przedsiębiorstwa na tym samym rynku właściwym /sąsiednim w konsekwencji niezbędnych, zdaniem skarżącego aby stwierdzić, czy występują dyskwalifikujące go z grona mikroprzedsiębiorstw powiązania z innymi podmiotami. Zdaniem autora skargi wskazane naruszenia ze strony organu prowadzącego postępowanie uzasadniają uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie na rzecz skarżącego poniesionych kosztów tego postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ARiMR dokonał pobieżnej oceny sprawy i z tak przyjętym stanowiskiem nie może się zgodzić autor skargi. Powiązania wnioskodawcy z innymi podmiotami nie stanowiły powiązań, które w myśl przepisów Zalecenia Komisji z 6 maja 2003r. pozbawiłyby go statusu mikroprzedsiębiorstwa. Organ, co podkreślił skarżący wskazuje jedynie na "hipotetyczne" powiązania osobowe pomiędzy spółkami "L. Sp. z o.o.", "W. Sp. z o.o." oraz "L." s.c. Wskazanie powiązań między przedsiębiorstwem a osobą fizyczną wymaga wykazania prowadzenia działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach sąsiednich, a tego zdaniem autora skargi organ nie uczynił. Skarżący wskazuje ponadto na sprzeczność w opisie i przedstawionych wartościach średniorocznego zatrudnienia w spółce "L. Sp. z o. o". W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie. Pismem z 15 marca 2013r. pełnomocnik organu przedstawił szczegółową argumentację odnoszącą się do zarzutów skargi. Jak nadmienił autor pisma spółka "L. Sp. z. o.o" jest przedsiębiorstwem zależnym od spółki "W. Sp. z o.o", a ich stosunek zależności powstał, gdyż dwóch wspólników spółki "W. Sp. z o.o." posiada łącznie 2/3 udziałów w spółce "L. Sp. z o.o". Ponadto od 15 lipca 2009r. zależność ta została wzmocniona poprzez wstąpienie jako większościowego udziałowca spółki "W. Sp. z o.o". Pomiędzy skarżącym prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A.I., a przedsiębiorstwem "W. Sp. z o.o." występują powiązania gospodarcze, bowiem te przedsiębiorstwa funkcjonują i prowadzą swoją działalność na rynku właściwym/sąsiednim. Jak podkreślił pełnomocnik organu, "L. Sp. z o.o." pozostaje podmiotem powiązanym i w konsekwencji na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie posiada statusu mikroprzedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.inn. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja - tu rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonym piśmie z dnia [...] października 2012 r. odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze A. I. z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdzić należy, że nie są one zasadne. W ocenie Sądu organ właściwie wywiódł, czego skutecznie nie podważyła skarga, iż skarżący nie posiada statusu mikroprzedsiębiorstwa ze względu na przekroczony poziom zatrudnienia w latach 207, 208 i 209 a okoliczność ta wynika z powiązań występujących pomiędzy wnioskodawcą, W. sp z oo, L. sp z oo i L. s.c. Jakkolwiek rację ma skarżący, iż ani w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu ani w Zaleceniach Komisji z dnia 6 maja 2003 r. nie występuje pojęcie "przedsiębiorstwo zależne", którym posłużył się organ zaś mowa jest o przedsiębiorstwach związanych lub powiązanych, to jednak – w ocenie Sądu – na gruncie rozpoznawanej sprawy pojęcia te mogły być użyte zamiennie bez wypaczenia ich merytorycznych treści. Tak więc zarzut ten nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu. Bezzasadny jest także, zdaniem Sądu, zarzut nieuprawnionego przyjęcia przez organ, iż skarżący prowadził działalność "na tym samym właściwym rynku, bądź rynku pokrewnym". Na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji organ uprawniony był do ustalenia, że A. I. prowadząc działalność jako osoba fizyczna jest również wspólnikiem przedsiębiorstwa W. sp z oo, które zajmuje się sprzedażą maszyn i urządzeń tartacznych i od którego planuje użyczać maszyny oraz wspólnikiem przedsiębiorstwa L. sp z oo, które zajmuje się budowa domów z drewna. Nadto skarżący pełni w tych przedsiębiorstwach funkcję członka zarządu i z tej funkcji wynika jego prawo do samodzielnej reprezentacji tych podmiotów w zakresie podejmowanych decyzji gospodarczych. Poprzez wspólników tych spółek jest powiązany z przedsiębiorstwem L. s.c. Procentowe wyliczenia udziałów organ wykazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu i Sąd nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania. Tak więc organ prawidłowo ustalił, iż A. I. należy do grupy podmiotów powiązanych zarówno w aspekcie osobowym jak i gospodarczym. To ze złożonych przez skarżącego na wezwanie organu dokumentów wynika, że przywołane przedsiębiorstwa zajmują się działalnością polegającą na pozyskiwaniu, przetwarzaniu i produkcji elementów z drewna w procesie budowlanym a więc komplementarnymi działalnościami obejmującymi te same rynki zbytu lub sąsiednie. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, iż wszystkie przedsiębiorstwa prowadzą część swej działalności na tym samym rynku właściwym – w tej samej branży. W świetle art. 3 ust. 3 akapit 4 zał. Nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 działanie przedsiębiorstw na tym samym właściwym rynku, bądź rynku pokrewnym jest dodatkową przesłanką wskazującą na istnienie powiązania, o którym wyżej mowa, a które w rozpoznawanej sprawie bezsprzecznie ma miejsce. Sąd uznał za prawidłowe wykazanie przez organ, iż skarżący należąc do grupy podmiotów powiązanych winien przy ustalaniu statusu mikroprzedsiębiorcy, zgodnie z art. 6 ust.2 Zalecenia Komisji 2003/361/WE, uwzględnić w całości średnioroczne stany zatrudnienia występujące w każdym z badanych przedsiębiorstw. Te w latach 2007, 2008, 2009 mieściły się w przedziale 10-50 osób a zatem poziom zatrudnienia dyskwalifikował go z zakwalifikowania jako mikroprzedsiębiorcy. Utrwalony jest już w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i polskich sądów administracyjnych pogląd, iż przy dokonywaniu wykładni Załącznika I należy w pierwszym rzędzie kierować się wykładnią celowościową. Celem rozporządzenia jest bowiem wspieranie małych, średnich i mikro przedsiębiorstw, które ze swej istoty gorzej funkcjonują w warunkach konkurencji na rynku. W wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. II GSK 624/10, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w art. 3 ust. 3 Załącznika I chodzi także o powiązania pośrednie, o faktyczne sprawowanie kontroli nad przedsiębiorstwem. Obowiązkiem skarżącego było wykazanie we wniosku swojego statusu oraz wskazanie zachodzących powiązań z innymi przedsiębiorstwami. Skarżący nie uczynił tego w sposób jednoznaczny a informacje wynikające w tym zakresie z przedstawionych dokumentów dawały organowi podstawę do zajęcia zaskarżonego stanowiska. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( Dz. U. 2009 r., Nr 84, poz. 712) oddalił skargę.