V SA/Wa 41/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: asesor WSA Joanna Gierak - Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy; postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 24 grudnia 2008 r. D. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...]sierpnia 2008 r. W treści wniesionej skargi skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając ten wniosek podał, iż uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. Wskazał na dolegliwości zdrowotne, które uniemożliwiły mu zachowanie ww. terminu. Powyższe -jak podał- znajduje potwierdzenie w załączonym do skargi zaświadczeniu lekarskim, z którego wynika, iż na czas wniesienia skargi przypadał okres leczenia jego dolegliwości wynikających z depresji. Skarżący wyjaśnił też, że jego stan zdrowia uległ w ostatnim czasie poprawie i niezwłocznie, nie przekraczając siedmiodniowego terminu wniósł skargę z prośbą o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Do skargi skarżący załączył kopię zaświadczenia wystawionego w dniu 22 grudnia 2008 r. przez dr n. med. P.S. - specjalistę neurologa. Z dokumentu tego wynika, iż skarżący jest leczony z powodu objawów depresji, we wrześniu tego roku nastąpiło istotne pogorszenie jego stanu psychicznego, rokowania co do poprawy niepewne. W piśmie procesowym z 4 stycznia 2009 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżący wskazał, że przyczyna uchybienia terminu ustała 19 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 87 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżący nie zachował terminu do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została doręczona D. L. w trybie tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 k.p.a. w dniu 4 września 2008 r. Tym samym termin 30-dniowy do wniesienia skargi upłynął w dniu 6 października 2008 r. (4 października 2008 r. przypadał w sobotę). Tymczasem skarga została złożona w dniu 24 grudnia 2008 r., a więc ze znacznym uchybieniem terminu. Zatem, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi był w niniejszej sprawie konieczny. Następnie wskazać trzeba, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu wymienionego w art. 87 § 1 p.p.s.a., jeśli przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu wskazanym przez skarżącego (tj. w dniu 19 grudnia 2008 r.) oraz dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie. Jednakże -w ocenie Sądu- skarżący nie spełnił równie ważnej przesłanki warunkującej zastosowanie przedmiotowej instytucji regulowanej przepisami art. 86 ww. ustawy, tj. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się -zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu- z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck., W-wa 2005, str. 334). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie, we wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się na dolegliwości wynikające z depresji, które uniemożliwiły mu działanie w sprawie i terminowe złożenie skargi. W celu potwierdzenia tej okoliczności przedstawił kopię zaświadczenia lekarskiego. Analizując powyższe Sąd zauważa, iż zgodnie z aktami administracyjnymi skarżący od 28 sierpnia 2008 r. do 11 grudnia 2008 r. kontaktował się z pracownikami organu w swojej sprawie. W dniu 21 sierpnia 2008 r. skarżący wnosił telefonicznie o przedłużenie terminu zapoznania się z aktami, informując przy tym, że przebywa poza granicami kraju (k. 11 akt adm.). W dniu 1 września 2008 r. skarżący złożył pismo, w którym wskazał, że oczekuje na umorzenie obciążających go składek. Dalej, z akt administracyjnych wynika, że w dniu 12 września 2008 r. skarżący ponownie dzwonił do organu i prosił o doręczenie mu decyzji Prezesa ZUS. W dniu 12 listopada 2008 r. skarżący złożył w organie pismo, w którym zwrócił się o "przywrócenie terminu odwoławczego do decyzji Prezesa ZUS-u". W piśmie tym wskazał na szereg swoich dolegliwości zdrowotnych, które uniemożliwiały mu racjonalne działanie. W piśmie tym wskazał również, iż jego stan psychiczny polepszył się na tyle, że jest w stanie zająć się swoimi sprawami. W dniu 11 grudnia 2008 r. skarżący ponownie kontaktował się telefonicznie z organem. Konkludując, Sąd stwierdza, że skarżący w terminie do wniesienia skargi wykazywał się aktywnością w swojej sprawie prowadzonej przez Prezesa ZUS. Telefonował i składał pisma formułując czytelnie swoje wnioski, a to świadczy o tym, że był w stanie świadomie ocenić swoją sytuację oraz, że jego dolegliwości zdrowotne nie były na tyle poważne, aby uniemożliwić mu podejmowanie określonych działań. Dlatego też -w ocenie Sądu- stan zdrowia skarżącego nie jest okolicznością, która mogłaby uzasadniać przywrócenie uchybionego terminu. Skarżący nie wykazał, aby charakter jego choroby uniemożliwiał mu terminowe wniesienie skargi. Z przedstawionego dokumentu – kopii zaświadczenia lekarskiego, wynika jedynie tyle, że skarżący jest leczony z powodu objawów depresji, które nasiliły się we wrześniu 2008 r. Natomiast nie wynika z niego, iż skarżący był obłożnie chory, a choroba uniemożliwiała mu podejmowanie świadomych działań. Wręcz przeciwnie, z akt administracyjnych wynika, iż we wrześniu 2008 r., kiedy to miało miejsce nasilenie się jego objawów depresyjnych, podejmował on czynności mające na celu otrzymanie decyzji Prezesa ZUS oraz jej zaskarżenie. Dodatkowo Sąd zauważa, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że w opisanej sytuacji nie mógł liczyć na wsparcie ze strony domowników (żony, czy też pełnoletniej córki). Nadto, mając na uwadze okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącego (przy uwzględnieniu tego, że w przypadku skarżącego nie można mówić o nagłej chorobie, ale o pewnym stanie depresyjnym, który utrzymywał się przez pewien czas – bliżej nieokreślony, zgodnie z zaświadczeniem lekarskim), Sąd stwierdza, iż skarżący powinien był rozważyć możliwość skorzystania z pomocy pełnomocnika, wykazując w ten sposób dbałość w prowadzeniu własnych spraw. Z wymienionych powodów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.