V SA/Wa 41/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... sierpnia 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 7 września 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 28 września 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 7 września 2009 r., podkreślając w jego uzasadnieniu swoją tragiczną sytuację finansową. Wskazał m.in., iż od dwóch lat nie ma źródeł stałego dochodu, jest osoba bezrobotną. Jednocześnie posiadany majątek nie jest jego wyłączną własnością w związku z tym nie ma możliwości jego spieniężenia, a w domu w Z. zamieszkuje jego żona i dzieci. Skarżący nie ponosi żadnych wydatków na utrzymanie samochodu, bo go na to nie stać, a samochód jest nieużytkowany. Jednocześnie przewlekła choroba depresyjna uniemożliwia mu podjęcie pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie z 7 września 2009 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany od początku. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi D. L. jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy, zatem skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Jednocześnie wskazać należy, iż w związku z tym, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy. Rozpatrując natomiast wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata podkreślić trzeba, iż prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego z dnia 22 lipca 2009 r. zawarte w formularzu PPF, jak również informacje zawarte w dodatkowym oświadczeniu z dnia 25 sierpnia 2009 r. oraz sprzeciwie należało uznać, iż jego sytuacja materialna jest trudna i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.