V SA/Wa 411/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... października 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany; oddala skargę. Przedmiotem skargi z [...] grudnia 2009 r. wniesionej przez T. B. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2009 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z [...] maja 2009 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Obywatel [...], deklarujący narodowość [...] T. B. (zwany dalej: Skarżącym) wnioskiem z [...] grudnia 2006 r. wystąpił do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując w jego uzasadnieniu wyłącznie, iż "przyjechał trenować jako uchodźca". Rozpatrując powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Szef Urzędu odmówił Skarżącemu nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku oraz nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W dniu [...] września 2007 r. Skarżący wystąpił do Szefa Urzędu z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wyjechał z kraju pochodzenia, ponieważ jest tam niebezpiecznie, [...] przychodzą w nocy do domu i zabierają młodych chłopców, którzy później przepadają bez wieści. W czasie wywiadu statusowego T. B. zeznał, iż w [...] nie miał indywidualnych problemów, bo był wtedy mały. W 2006 r. w I. śledził go samochód z przyciemnianymi szybami, był on prześladowany i były zaczystki. Ponadto oświadczył, iż obawia się powrotu do kraju, gdyż zostałby tam porwany. Szef Urzędu decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] postanowił odmówić T. B. nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalić z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż Skarżący wyjechał z [...] w dniu [...] grudnia 2006 r. w sposób legalny i bez żadnych problemów. Cudzoziemiec nie zadeklarował przynależności do żadnej organizacji o charakterze politycznym, społecznym, kulturalnym, etnicznym czy religijnym. Nie brał również udziału w żadnych działaniach wojennych, nie był zatrzymywany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Udzielił również negatywnej odpowiedzi na pytanie czy był poddawany przemocy fizycznej albo psychicznej. Cudzoziemiec oświadczył, iż od 2000 r. do wyjazdu z kraju pochodzenia mieszkał w miejscowości [...] w I., przed wyjazdem był bezrobotny i nie odbył w [...] służby wojskowej. W odpowiedzi na pytanie o przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia Skarżący wskazał, iż wyjechał z powodu wojny oraz z powodu nazwiska. Jest bowiem bojownik, który nazywa się [...] i z powodu podobieństwa nazwisk przychodzili do niego do domu i zatrzymali raz ojca. Autorami tych działań, zdaniem Skarżącego, byli uzbrojeni ludzie, mówiący po [...], a działo się to w 1996 r., gdy Cudzoziemiec był jeszcze małym chłopcem. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż w I. już po zakończeniu nauki w 2003 r. śledził go samochód z przyciemnianymi szybami, był prześladowany, w kraju odbywały się zaczystki. Skarżący nie potrafił jednak wskazać, kim byli ludzie którzy go prześladowali. Odnosząc się do powyższego oraz mając na uwadze treść art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.). dalej: ustawy z 13 czerwca 2006 r., Szef Urzędu stwierdził, iż Skarżący nie wykazał zasadności swojej obawy przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Organ wyjaśnił ponadto, iż w kolejnych oświadczeniach Skarżącego, które nie tworzą zwartej i logicznej sekwencji zdarzeń pojawiły się nieścisłości, a nie można uznać za wystarczającą dla przyznania statusu uchodźcy samej deklaracji, że opisywane wydarzenia miały miejsce, zwłaszcza w sytuacji gdy relacja na ich temat jest niewiarygodna. Zdaniem organu Skarżący nie wskazał okoliczności czyniących prawdopodobnym podjęcie przez władze kraju pochodzenia, albo też inne podmioty działań o charakterze prześladowania tj. że z całą pewnością zostanie w I. zatrzymany, zwłaszcza w sytuacji gdy nie ma żadnych argumentów za tezą, że jest on poszukiwany przez [...] organy republikańskie albo [...] władze [...]. Ustosunkowując się do oświadczeń złożonych przez Skarżącego, Szef Urzędu stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca udzielenie mu ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. bowiem brak jest podstaw aby sądzić, że istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez Skarżącego poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. Również ustalenia poczynione w przedmiocie obawy Skarżącego przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie potwierdzają aby Skarżący po powrocie do [...] został zatrzymany i w konsekwencji poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Organ wyjaśnił, iż utrzymujący się do sierpnia 2007 r., stan wewnętrznego napięcia i niepokojów w [...], stanowiący według opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2008 r. (k. 75-78 akt administracyjnych) główny czynnik destabilizujący tę [...] republikę nie stanowi podstawy do uznania, że Skarżącemu po powrocie do kraju pochodzenia grozi poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia. Zdaniem Szefa Urzędu brak było również podstaw do udzielenia Skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Dla uznania istnienia przesłanek określonych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, iż w pełni podziela argumentację organu I instancji oraz ocenę okoliczności sprawy. W zaistniałym stanie faktycznym nie znaleziono podstaw do objęcia Cudzoziemca ochroną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rada do Spraw Uchodźców podniosła, iż drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony został z powołaniem się na inne okoliczności, przez co nie zachodzi tożsamość przedmiotowa sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną ze sprawą rozstrzyganą obecnie, ale w drugim postępowaniu należało wziąć pod uwagę również oświadczenia składane przez Wnioskodawcę w czasie pierwszego postępowania statusowego. Zdaniem organu odwoławczego Cudzoziemiec nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby być podstawą do nadania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, nie zaistniały również przesłanki do udzielenia Cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2009 r. T. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nadanie mu statusu uchodźcy. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jego obawa przed prześladowaniem jest w pełni uzasadniona, Skarżący jest przekonany, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia będzie ponownie prześladowany - śledzony i zastraszany. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik Skarżącego podtrzymał w całości wnioski zawarte w skardze i dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez wzięcie w przedmiotowym postępowaniu pod uwagę oświadczeń składanych przez Skarżącego w czasie wcześniejszego postępowania o nadanie statusu uchodźcy, poprzez naruszenie zasady ostateczności decyzji zawartej w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071); 2. na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ograniczoną i wybiórczą analizę materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, a także nieprzeprowadzenie dowodów, które zgodnie z zasadą prawdy materialnej powinny zostać przeprowadzone i mogły przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego tj. naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. Przy piśmie z dnia [...] marca 2011 r. pełnomocnik Skarżącego w nawiązaniu do wniesionej skargi oraz w uzupełnieniu materiału dowodowego, złożył do akt oświadczenie (z tłumaczeniem przysięgłym) M. C.. Postanowieniem zawartym w protokole rozprawy z dnia [...] maja 2011 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze o przesłuchanie w charakterze świadka M. T.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim - odnosząc się na wstępie do zarzutu, iż organy orzekające nieprawidłowo przyjęły jako dowód w niniejszej sprawie oświadczenia Skarżącego złożone w pierwszym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy - Sąd stwierdza, że jest on nieuzasadniony. Zgodnie z art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż organ ma zarazem uprawnienie jak i obowiązek wykorzystać - jako dowód w sprawie o nadanie statusu uchodźcy - wszystkie złożone dotychczas przez Skarżącego oświadczenia i dokonać ich konfrontacji. Powyższa zasada obowiązuje również w sytuacji przystąpienia przez organ do merytorycznego rozpoznania kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, wobec uznania, iż nie jest on tożsamy z wnioskiem poprzednim. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2006 r. , cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał w swoich zeznaniach i oświadczeniach, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy – m. in. konfrontując twierdzenia wnioskodawcy i podawane przez niego fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji osób narodowości [...] w [...]. Z uwagi na powyższe, organy orzekające mogły w ramach art. 80 k.p.a. zasadnie ocenić, że opuszczenie [...] przez Skarżącego nie było spowodowane przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. i że Skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Skarżący nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Skarżący nie brał w żadnej formie czynnego udziału w działaniach zbrojnych. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas prowadzonego wywiadu Skarżący nie przytoczył okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego prześladowaniu, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Skarżący miał możliwość przytoczenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności wskazania przesłanek uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy, sprecyzowania obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Przesłuchiwany był w języku rosyjskim, a protokół jako zgodny z tym co powiedział – podpisał. W ocenie składu orzekającego, organy zasadnie uznały, iż śledzenie Skarżącego przez osoby niewiadomego pochodzenia w samochodzie z przyciemnionymi szybami, nie mogło zostać zakwalifikowane jako zagrożenie prześladowaniem w rozumieniu art. 13 ust. 1 ww. ustawy. W świetle wyjaśnień składanych przez Skarżącego, organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Powyższe potwierdza również fakt wydania Skarżącemu przez władze [...] paszportu zagranicznego i nie utrudnianie mu legalnego wyjazdu za granicę. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do Skarżącego nie ma zastosowania żadna z powyższych przesłanek. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia Skarżący nie byłby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. W szczególności powołując się na opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia organy zasadnie wskazały, że pomimo stanu wewnętrznego napięcia i niepokojów w [...], nie można uznać że Skarżącemu po powrocie do kraju pochodzenia grozi poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia. Trafnie w tym zakresie również stwierdzono, że jeżeli Skarżący uzna, że warunki w [...] mu nie odpowiadają może podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...]. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy orzekające zasadnie stwierdziły, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność wyrażenia zgody na pobyt tolerowany. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 z późn. zm.). Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organ prawidłowo przyjął, iż Skarżący nie uprawdopodobnił, że byłby w konsekwencji wydalenia narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77, uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z Inguszetii. Skarżący został w trakcie prowadzonego postępowania przesłuchany w języku rosyjskim. W trakcie przesłuchania dokonano ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Przedstawione w trakcie wywiadu okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Postępowanie administracyjne było dwuinstancyjne, a organy starannie i pełnie uzasadniły wydawane przez siebie decyzje. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.