V SA/Wa 411/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie na rzecz K. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. B. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w Warszawie z [...] stycznia 2019 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] grudnia 2018 r. nr [...], o odmowie przyznania Skarżącemu płatności bezpośrednich na rok 2016 w przypadku śmierci rolnika. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: W dniu 10 maja 2016 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] został złożony przez A. B. wniosek o przyznanie płatności na 2016 r. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 278), dalej: "ustawa o płatnościach", wraz z załącznikami graficznymi. W dniu 12 czerwca 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął (wraz z załącznikami) wniosek K. B. o przyznanie płatności w przypadku śmierci rolnika, w którym Wnioskodawca wystąpił o przejęcie płatności po zmarłym, A.B. W dniu 19 listopada 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał K. B. do usunięcia braków formalnych wniosku, tj. do dołączenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. W odpowiedzi, w dniu 21 listopada 2018 r. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] czerwca 2017 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym A. B. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2017 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po rozpatrzeniu wniosku Strony decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] odmówił K. B. wsparcia bezpośredniego w z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności do krów oraz płatności do bydła. Jak wskazał organ I instancji, złożenie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nastąpiło po terminie, gdyż termin na dostarczenie dokumentu upływał w dniu 14 lipca 2017 r. zaś Strona złożyła go w dniu 21 listopada 2018 r., tj. 16 miesięcy i 7 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu. W odwołaniu od powyższej decyzji K. B. podniósł, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2017 r. jest prawomocne, lecz z błędem prawnym. O czym dowiedział się w czasie posiedzenia sądu, które odbyło w dniu [...] czerwca 2018 r. Odwołujący się dodał, że uczestniczka postępowania spadkowego wniosła do sądu wniosek o usunięcie błędu prawnego z wydanego postanowienia, a wniosek ten nie został jeszcze rozpatrzony. Wyjaśnił również, że Starosta S. oraz Prezes KRUS zwrócili się do sądu o wydanie prawomocnego postanowienia w sprawie spadku po A. B., jednakże do dnia dzisiejszego postępowanie nie zostało zakończone. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału ARiMR w Warszawie decyzją z [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie i zacytował przepis art. 27 ustawy o płatnościach, podkreślając, że zgodnie z art. 27 ust. 5 spadkobierca rolnika składa prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia. Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie sądu rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku stało się prawomocne w dniu 14 lipca 2017 r. Treść tego postanowienia została sprostowana w dniu [...] sierpnia 2017 r., jednakże co istotne, wystąpienie w treści postanowienia oczywistej omyłki nie wpływa na prawomocność wydanego postanowienia. Niniejsze postanowienie, co podkreślił organ II instancji nadal jest prawomocne, zaś Strona nie przedstawia żadnego wiarygodnego dowodu, na potwierdzenie, że postanowienie Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2017 r. zostało uchylone. W ocenie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR w Warszawie kopie dokumentów złożone przez rolnika, tj. pismo Starosty S. oraz pismo Prezesa KRUS nie świadczą jeszcze o braku prawomocności postanowienia Sądu i nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie w zakresie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Poza tym organ odwoławczy dowodził, że postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt: [...], stwierdzono nabycie spardku po zmarłym A. B. , zaś orzeczenie to stało się prawomocne 14 lipca 2017 r., co oznacza, że w dniu 15 lipca 2017 r. rozpoczął bieg 21 dniowy termin przewidziany w art. 27 ust. 5 ww. ustawy (upłynął z dniem 4 sierpnia 2017 r.). W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 58 oraz art. 7, art. 9 i art. 77 K.p.a. i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W motywach skargi Skarżący podniósł, że po złożeniu wniosku do Sądu Rejonowego w [...] o stwierdzenie spadku, pomimo wydanego postanowienia oraz sprostowania, Sąd w dalszym ciągu rozpatrywał wniosek (do 2 listopada 2017 r.), następnie uczestniczka postępowania E. B. wniosła do Sądu nowy wniosek, który będzie rozpatrywany w dniu 25 marca 2019 r. Tym samym w przekonaniu Skarżącego, na podstawie pisma Prezesa KRUS oraz pisma Starosty S. (załączonych do skargi) wynika, że postępowanie nie jest zakończone, a postanowienie sądu jest nie prawomocne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach, w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności, płatności bezpośrednie przysługują jego spadkobiercy, który spełnia warunki określone w tym przepisie, wstąpi do postępowania zainicjowanego przez rolnika w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku, oraz dokona wskazanych w przepisie czynności. Obowiązki spadkobiercy zmarłego rolnika obejmują między innymi obowiązek przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia (art. 27 ust. 5 powołanej ustawy). Podkreślić należy, że postępowanie w zakresie przyznawania płatności jest sformalizowane, nakłada na strony obowiązek dokonywania czynności w określonej formie i terminach, których zaniechanie pociąga negatywne skutki dla wnioskodawcy. Termin określony w art. 27 ust. 5 ustawy o płatnościach, jest ustawowym terminem procesowym, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) - por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 29 października 2012 r. sygn. akt II GPS 3/12 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie kwestii zakończenia postępowania spadkowego po zmarłym A. B.. Natomiast organ ustalając stan faktyczny sprawy całkowicie pominął podnoszone przez Skarżącego istotne okoliczności sprawy. Postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym A. B. sygn. akt [...] z [...] czerwca 2017 r. (sprostowane postanowieniem o sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.) wpłynęło do organu w dniu 21 listopada 2018 r. W toku postępowania odwoławczego Skarżący podniósł, że ze względu na złożenie przez uczestniczkę postępowania spadkowego wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym A. B., który nie został jeszcze rozpatrzony przez Sąd, postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze zakończone. W aktach sprawy znajduje się kopia wniosku E. B. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym A. B. z dnia [...] maja 2018 r. oraz wezwanie Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia 18 stycznia 2019 r. skierowane do K. B. do osobistego stawiennictwa w sprawie z wniosku E. B. . Jak wynika z art. 3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Sąd stwierdza, że organ był zobowiązany do ustalenia stanu faktycznego w oparciu o wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a pominięcie okoliczności podnoszonych przez Skarżącego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada praworządności, do której stosowania organ był zobowiązany na podstawie art. 3 ustawy o płatnościach, zobowiązuje organ do przestrzegania swoich kompetencji oraz stosowania norm prawnych związanych z realizacją tych kompetencji. Ze wskazanych wyżej powodów, Sąd podziela stanowisko Skarżącego, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Ponownie rozpoznając sprawę organ, mając na uwadze wskazania Sądu, winien ustalić stan faktyczny na podstawie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, z uwzględnieniem powołanych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, przepisów prawa. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p. p. s. a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.