V SA/Wa 414/13

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu mandatu karnego p o s t a n a w i a : zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. A., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 420,00 zł (czterysta dwadzieścia złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę oraz zasądził na rzecz ustanowionego adwokata – P. A. – koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 24 października 2013 r. pełnomocnik sporządził i wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Nadto, w tym samym dniu, wystąpił z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, oświadczając jednocześnie, iż koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r. o sygn. akt II GSK 2362/13 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok z dnia 7 sierpnia 2013 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 461; zwane dalej: "rozporządzeniem"). Na wstępie zwrócić uwagę należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uchylił zaskarżony wyrok. Przyjąć zatem należało, iż uchylone zostało również zawarte w wyroku sądu pierwszej instancji z dnia 7 sierpnia 2013 r. postanowienie w zakresie przyznania wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu. Zauważyć bowiem trzeba, iż wprawdzie w skardze kasacyjnej pełnomocnik zaskarżył wyrok w zakresie oddalenia skargi (punkt 1 wyroku), jednakże przed przekazaniem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zapadło postanowienie stwierdzające prawomocność zawartego w punkcie 2 wyroku postanowienia. Wobec tego, iż na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. został zgłoszony wniosek o przyznanie wynagrodzenia w ramach prawa pomocy, rozpoznając niniejszy wniosek należało zasądzić wynagrodzenie należne za udział pełnomocnika w obu instancjach. Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 5 rozporządzenia. Jednocześnie, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji stawkę minimalną określoną w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu. Natomiast, w myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie wyznaczony adwokat został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, w którym brał udział, sporządził i wniósł skargę kasacyjną, zaś na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 17 lutego 2015 r. stawił się jego substytut, co powoduje ustalenie wynagrodzenia w drugiej instancji w wysokości 75% stawki minimalnej, tj. w wysokości 180 zł. Zatem należne wynagrodzenie wynosi 420 zł, co stanowi sumę 240 zł za pierwszą instancję oraz 180 zł za postępowanie kasacyjne. Jednocześnie stosownie do treści § 20 omawianego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte przez skarżącą stronę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.