V SA/Wa 415/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-04
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji nie zostało wykonane?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń pozwalających na ocenę jej możliwości płatniczych nie zostało wykonane. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca M. R., wspólniczka spółki cywilnej, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej. W uzasadnieniu podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem, nie posiada nieruchomości ani oszczędności, a jej dochody z działalności gospodarczej są niskie. Mąż jest bezrobotny, a rodzina korzysta z pomocy krewnych. Skarżąca nie wykonała wezwania sądu do złożenia dodatkowych oświadczeń majątkowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R., M. M. i G. C. wspólników spółki cywilnej Agencja Celna G. I. S. S.C. G. C., M. R., M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w (...) z dnia (...) października 2013 r. Nr (...) w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
Skarżąca wystąpiła - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem, nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Dochody Skarżącej z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 2900,00 zł brutto. Do 20 lutego 2014 r. Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby kręgosłupa, co poskutkowało obniżeniem dochodów. Skarżąca wyjaśniła, iż jej mąż jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, korzystają z pomocy rodziny. Środki należące do Skarżącej są w całości pochłaniane przez bieżące wydatki. Koszty miesięczne utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą czynsz – 470 zł, prąd- 180 zł, TV- 200 zł, żywność – 1800 zł, środki czystości – 80 zł, odzież i obuwie – 250 zł, opieka medyczna – 300 zł, leki – 200-300 zł, rehabilitacja 300-600 zł, książki – 100 zł, przybory szkolne – 30 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Zgodnie z art. 244 §1 ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...).
Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprawie Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiła w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji pozwalających na ocenę jej sytuacji finansowej nie zostało w ogóle wykonane.
Na marginesie wskazać należy, iż w dniu 26 maja 2014 r. został uiszczony należny wpis od skargi w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło