V SA/Wa 415/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-04
Skład orzekający: Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji nie zostało wykonane?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wystarczających informacji o jego sytuacji majątkowej lub niewykonanie wezwania do uzupełnienia tych informacji uniemożliwia sądowi dokonanie oceny i skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona M. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na miesięczny dochód 3000 zł netto, który jest w całości pochłaniany przez bieżące wydatki, w tym koszty leczenia, pomocy rodzicom oraz utrzymania. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych informacji pozwalających na ocenę sytuacji finansowej, strona nie wykonała go. W międzyczasie uiszczono należny wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R., M. M. i G. C. wspólników spółki cywilnej Agencja Celna G. I. S. S.C. G. C., M. R., M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w (...) z dnia (...) października 2013 r. Nr (...) w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oświadczył, iż prowadzi sam gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Wnioskodawca dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości 3000 zł netto. Środki te są w całości pochłaniane przez bieżące wydatki. Skarżący wskazał, iż wymaga stałej opieki lekarskiej i środków na lekarstwa i badania – 600 zł. Pomaga też finansowo rodzicom (czynsz, światło, woda 700 zł). Żywność i dojazdy do pracy kosztują 1400 zł. Pozostałe środki Skarżący przeznacza na opłaty sądowe.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Zgodnie z art. 244 §1 ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...).
Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprawie Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji pozwalających na ocenę jego sytuacji finansowej nie zostało w ogóle wykonane.
Na marginesie wskazać należy, iż w dniu 26 maja 2014 r. został uiszczony należny wpis od skargi w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło