V SA/Wa 415/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-26

Skład orzekający: Krystyna Madalińska- Urbaniak, Jarosław Stopczyński, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od zwróconej dotacji celowej powinny być naliczane od daty stwierdzenia przez agencję płatniczą niekwalifikowalności wydatków, czy od daty pisma dysponenta dotacji stwierdzającego obowiązek zwrotu środków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odsetki od zwróconej dotacji celowej powinny być naliczane od daty pisma dysponenta dotacji, w którym po raz pierwszy stwierdzono obowiązek zwrotu środków, a nie od daty poinformowania przez agencję płatniczą o niekwalifikowalności wydatków. Odmowa refundacji przez agencję płatniczą nie stanowi jeszcze stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, a jedynie podstawę do dalszych działań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Finansów w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych realizował zadanie inwestycyjne w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Po odmowie refundacji części wydatków przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z powodu naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych, Wojewoda nakazał zwrot środków dotacji celowej wraz z odsetkami. Minister Finansów uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej odsetek, określając inny termin ich naliczania, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Skarżące Województwo wniosło o uchylenie decyzji Ministra, zarzucając m.in. błędne określenie terminu naliczania odsetek.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska- Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu; oddala skargę. Przedmiotem skargi W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z [...] grudnia 2018 r, nr [...] uchylająca decyzję Wojewody [....] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w sprawie zwrotu środków dotacji celowej na wykonanie zadania inwestycyjnego [...] - w części określającej obowiązek zapłaty odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych począwszy od dnia [...] listopada 2012 r., oraz orzekająca w tym zakresie co do istoty sprawy - określając obowiązek zapłaty odsetek od kwoty należności głównej określonej w decyzji Wojewody [...] – [...] zł - liczonych począwszy od dnia [...] stycznia 2015 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] . Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. (dalej: WZMiUW) realizował zadanie [...]. Zadanie to realizowane było w ramach Działania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W dniu [...] marca 2010 r. Marszałek, na podstawie art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936), dalej: u.w.r.o.w., oraz § 2 i § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2015 r. poz. 2118), dalej: r.s.w.t.p., wydał decyzję Nr [...] . Decyzja ta została zmieniona w dniu [...] lipca 2010 r. W drodze tej decyzji Marszałek przyznał pomoc na ww. operację. W rezultacie zmiany ww. decyzji pomoc wyniosła [...] zł, z tego z krajowych środków publicznych w kwocie [...] zł, natomiast ze środków EFFROW w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 72 ust. 3 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. , poz. 1121, z późn. zm.), dalej: P.w., treść ww. decyzji była uzgadniana z Wojewodą [...] Wojewoda wydał postanowienie w tym zakresie w dniu [...] marca 2010 r. Wojewoda [...] uruchomił dotację na wyprzedzające finansowanie ww. operacji, dotacja została uruchomiona w 2010 r. w transzach, w dniach: [...] września,12 i 15 listopada i 20 grudnia. Całkowita kwota uruchomionej dotacji wyniosła [...] zł. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], Wojewoda [....] wystąpił do Marszałka W. z wnioskiem o dokonanie zwrotu środków finansowych na sfinansowanie ww. inwestycji wraz z odsetkami. Wezwanie to miało miejsce w związku z informacją otrzymaną z WZMiUW dotyczącą zwrócenia do Samorządu Województwa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) zlecenia płatności operacji [...] W ślad za tym pismem, w dniu [...] kwietnia 2015 r., Wicewojewoda wystąpił do Marszałka z prośbą o informacje o sposobie rozliczenia się z budżetem państwa w związku ze zwrotem zlecenia płatności przez ARiMR. W odpowiedzi na ww. pismo, Zarząd Województwa [...] o, w piśmie z dnia [....] czerwca 2015 r., znak: [...] poinformował, że zadanie [...] zostało wykonane prawidłowo, zgodnie z umową z dnia [...] maja 2010 r., nr [...]. Zarząd poinformował jednocześnie, że zgodnie z oceną ARiMR, koszty postępowania nie mogły być uznane za kwalifikowalne, gdyż Zamawiający naruszył przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1986, z późn. zm.), dalej: P.z.p. Jednakże, z uwagi, iż zadanie to jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej i zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującą wówczas interpretacją w zakresie zamówień publicznych, zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami dotyczącymi wydatkowania środków publicznych - zdaniem Zarządu - nie ma podstaw do żądania zwrotu środków od WZMiUW. W dniu [....] września 2015 r., WiceWojewoda [...] skierował do Zarządu W. upomnienie, znak: [...] , wystosowane na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, z późn. zm.), w którym wezwał Zarząd do zwrotu środków niezrefundowanych przez agencję płatniczą, w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu Wicewojewoda wskazał, iż Wojewoda [...] przekazał środki finansowe pochodzące z budżetu środków europejskich na rachunek Urzędu Marszałkowskiego [....] w kwocie [...] zł, jednak Agencja Płatnicza po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie zadanie odmówiła wypłaty kwoty pomocy uznając, że kosztów poniesionych na ww. zadanie nie można uznać za kwalifikowalne. W odpowiedzi na ww. upomnienie, Dyrektor Departamentu Rolnictwa i Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] działając z upoważnienia Marszałka, w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] zaznaczył, iż Zarząd Województwa utrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...]. W dniu [...] czerwca 2016 r., Dyrektor Wydziału Rolnictwa i Środowiska [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], działając z upoważnienia Wojewody [...], zawiadomił Zarząd [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu przez Województwo [...] do budżetu państwa, w trybie przewidzianym w art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.), dalej: u.f.p., pobranej w nadmiernej wysokości dotacji celowej udzielonej w 2010 r. na wykonanie ww. zadania inwestycyjnego, w związku z nieotrzymaniem refundacji z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Jednocześnie, poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i dokonania wglądu w akta sprawy. W dniu [...] lipca 2016 r., Wojewoda [...] ponownie poinformował Zarząd Województwa o tym uprawnieniu. W dniu [....] sierpnia 2016 r., Wojewoda [...] wydał Decyzję, znak: [...], w której określił Samorządowi W. do zwrotu do budżetu państwa kwotę [...] zł (słownie złotych: [...]), z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej przekazanej w 2010 r. przez Wojewodę [...] na wykonanie zadania inwestycyjnego pn. [...], realizowanego przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. w ramach działania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Decyzja została wydana na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018, poz. 2096), dalej: k.p.a., art. 10a ust. 6 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 221), dalej: u.u.s.p.b.UE, w związku z art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1, art. 67, art. 152 ust. 3 oraz art. 169 ust. 2 i 4 u.f.p. W dniu [...] sierpnia 2016 r. do Ministra Finansów, za pośrednictwem Wojewody [...]., wpłynęło odwołanie Zarządu W. z dnia [...] sierpnia 2016 r., w którym Strona wniosła o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po zapoznaniu się z zarzutami Strony odwołującej Minister Rozwoju i Finansów w dniu [...] listopada 2016 r. wydał decyzję, w której postanowił uchylić - w całości - zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] w sprawie zwrotu środków dotacji celowej na wykonanie zadania inwestycyjnego [...] oraz przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako uzasadnienie, Minister wskazał niewłaściwą podstawę prawną wydania skarżonej decyzji oraz braki postępowania dowodowego. W dniu [...] grudnia 2016 r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie administracyjne do czasu ustalenia przez Marszałka Województwa [...] kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w drodze decyzji. Jako uzasadnienie Wojewoda podał wynik analizy wskazań organu odwoławczego, który stwierdził właściwość marszałka województwa do ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Pismem do Marszałka [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Wojewoda wniósł o rozstrzygnięcie ww. zagadnienia wstępnego. W dniu [...] czerwca 2017 r. Marszałek W. wydał decyzję, znak: [...], w której stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania przez WZMiUW środków publicznych pochodzących z funduszy wskazanych w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W dniu [...] lipca 2017 r. Wojewoda [...] odwołał się od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W postanowieniu z dnia [...] listopada 2017r., nr [...], SKO orzekło o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z uwagi na brak posiadania legitymacji procesowej przez Wojewodę. SKO stwierdziło ponadto, że kwestionowana decyzja nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej Wojewody czy Skarbu Państwa. Po podjęciu z urzędu postępowania - w dniu [...] grudnia 2017 r. - Wojewoda [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2018 r. decyzję, znak: [...] , w której określił Samorządowi W. do zwrotu do budżetu państwa kwotę [...] zł - wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonymi począwszy od dnia [...] listopada 2012 r. - z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej przekazanej w 2010 r. przez Wojewodę [...] na wykonanie ww. zadania inwestycyjnego. W dniu [...] grudnia 2018 r, Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania Województwa [...], wydał decyzję nr [...], uchylając zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w części określającej obowiązek zapłaty odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (liczonych począwszy od dnia [...] listopada 2012 r.), orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy (określając obowiązek zapłaty odsetek od kwoty należności głównej określonej w decyzji Wojewody [...] – [...] zł - liczonych począwszy od dnia [...] stycznia 2015 r.) oraz - w pozostałym zakresie - utrzymując zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w mocy. W ocenie organu odwoławczego, w świetle argumentacji przedstawionej powyżej, w rozpatrywanej sprawie nie można było uznać daty [...] listopada 2012 r. za dzień stwierdzenia okoliczności nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji. Za dzień, w którym nastąpiło stwierdzenie pobrania środków w nadmiernej wysokości, zdaniem organu odwoławczego należało uznać datę pisma dysponenta, w którym po raz pierwszy stwierdzono obowiązek zwrotu środków z tego tytułu, czyli [...] stycznia 2015 r. - datę pisma o numerze [...]. Organ przywołał w tym kontekście wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 351/18, w którym NSA wskazał, że art. 169 u.f.p. nie wyjaśnia, "w jakiej formie ma nastąpić owo "stwierdzenie okoliczności", od których rozpoczyna swój bieg termin do zwrotu dotacji. (...) niedookreślenie to (...) pozwala uznać za "stwierdzenie" przekazanie informacji o konieczności zwrotu dotacji w każdej postaci prawnie dopuszczalnej". Zdaniem Organu, przedawnienie przedmiotowej należności nastąpi zatem nie wcześniej, niż [...] grudnia 2020 r. oraz odsetki, o których mowa w art. 169 ust. 5 pkt 2 u.f.p., powinny być naliczane począwszy od dnia [...] stycznia 2015 r. (a nie [...] listopada 2012, jak wskazał w decyzji organ I instancji). Powyższe uzasadniało uchylenie decyzji w części odnoszącej się do określenia wysokości i daty początkowej naliczania odsetek i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Następnie, Minister Finansów wskazał, że w świetle art. 10a u.u.s.p.b.UE dotacje na wyprzedzające finansowanie są formą quasi-pożyczki dla jednostek samorządu terytorialnego. Spłata tej "pożyczki" powinna nastąpić w trybie art. 10a ust. 5 u.u.s.p.b.UE. Zgodnie z ww. przepisem jednostka samorządu terytorialnego (...) dokonuje zwrotu środków, o których mowa w ust. 3 pkt 2 [środki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie], (...) do wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW, na rachunek dochodów właściwego dysponenta, ze środków otrzymanych z agencji płatniczej tytułem refundacji kosztów kwalifikowalnych (...). Zdaniem organu odwoławczego powyższe oznacza zatem, że warunkiem prawidłowego rozliczenia wyprzedzającego finansowania jest zwrot całości kwoty przewidzianej do zrefundowania ze środków EFFROW. Brak całkowitego zwrotu do budżetu państwa ww. kwoty oznacza brak całkowitego rozliczenia dotacji na wyprzedzające finansowanie przez samorząd. Zdaniem Ministra Finansów, zgodnie z art. 168 ust. 4 oraz 5 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Przekazanie środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji (ust. 4). W przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (ust. 5). Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że w przypadku wyprzedzającego finansowania mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 168 ust. 5, gdyż o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji stanowią odrębne przepisy, regulujące finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej (w szczególności uuspbUE). Tym samym wykorzystanie dotacji celowej na wyprzedzające finansowanie następuje nie przez zapłatę za zrealizowane zadania, lecz przez realizację celów wskazanych w u.u.s.p.b.UE, które należy rozumieć jako zrealizowanie w całości operacji, na którą dotacja została przyznana lub otrzymanie przez samorząd pełnej kwoty refundacji kosztów kwalifikowalnych zadania. Organ odwoławczy zaznaczył, że w myśl art. 169 ust. 2 i 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 2); dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 3). Zdaniem Ministra należy uznać, że w sytuacji, gdy beneficjent nie otrzymał całości refundacji, a przyczyną tego był brak kwalifikowalności określonych wydatków, dotacja udzielona na wyprzedzające finansowanie została udzielona w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, a co za tym idzie - część dotacji przewyższająca "wysokość niezbędną" podlega zwrotowi w trybie art. 169 ust. 1 u.f.p. Zdaniem organu odwoławczego powyższa zasada obejmuje zarówno środki przeznaczone na wyprzedzające finansowanie części "europejskiej", jak i środków współfinansowania krajowego. W przypadku, gdy właściwy organ - stosując zasady realizacji danego programu - uznał dany wydatek za niekwalifikowalny i odmówił udzielenia refundacji, należało uznać, że cel - o którym mowa powyżej - nie został zrealizowany, a zatem środki współfinansowania krajowego w wysokości odpowiadającej udziałowi tego współfinansowania w danym wydatku należy uznać za pobrane w nadmiernej wysokości. Pod pojęciem współfinansowania krajowego należy tu - w opinii organu odwoławczego - rozumieć zarówno środki na wydatki kwalifikowalne, jak i środki na wydatki niekwalifikowalne odpowiadające wydatkom kwalifikowalnym (podatek VAT). Odnosząc się do argumentacji Strony dotyczącej wykładni § 13 ust. 3 oraz § 17 r.s.w.t.p. w zw. z art. 10 ust. 6 u.u.s.p.b.UE, organ odwoławczy stwierdził, że nie można traktować § 13 ust. 3 r.s.w.t.p. jako zamkniętego katalogu przyczyn pozwalających odmówić wypłaty pomocy ani form dokonania tej odmowy (decyzja administracyjna). Skoro bowiem, zgodnie z § 17 pkt 3 r.s.w.t.p., pomoc podlega zwrotowi w całości, jeżeli beneficjent naruszył przepisy o zamówieniach publicznych w sposób mający wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, z zastrzeżeniem § 18a, to, zgodnie z regułą wnioskowania a maiori ad minus - tym bardziej - w przypadku, gdy pomoc ta nie została jeszcze wypłacona - nie może podlegać tej wypłacie. Co więcej, w tym konkretnym przypadku odmowy wypłaty środków forma decyzji administracyjnej nie jest wymagana, gdyż jest ona zarezerwowana jedynie dla przypadków, o których mowa w § 13 ust. 3 r.s.w.t.p. Organ podkreślił, że dokonanie wypłaty środków w sytuacji, gdy przepis prawa nakazywałby natychmiastowe dochodzenie ich zwrotu należałoby uznać za działanie nieprawidłowe, naruszające zasady celowości i gospodarności. Niezależnie od powyższego, Minister Finansów zwrócił uwagę na brzmienie art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE, zgodnie z którym, termin liczy się od dnia otrzymania informacji o odmowie wypłaty środków. Przepis nie wskazuje formy prawnej, którą miałaby przyjąć ta informacja, przeciwnie - używając słowa "informacja" wskazuje na jej odformalizowany charakter. Zdaniem Ministra, przepis ten wskazuje także wyraźnie na istnienie umocowania dla agencji płatniczej do dokonania odmowy wypłaty tych środków. Następnie, Minister wskazał, że Agencja, odmawiając wypłaty środków EFRROW Samorządowi Województwa [...], powołała się na następujące przepisy: - art. 10 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE z 2005 r. Nr L 209, s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym, wydatki, o których mowa w art. 3 ust. 1 i w art. 4 [w tym wkład z EFRROW w programy rozwoju obszarów wiejskich], mogą podlegać finansowaniu wspólnotowemu wyłącznie wtedy, gdy zostały dokonane przez akredytowane agencje płatnicze, wskazane przez Państwa Członkowskie. - art. 33 ust. 3 Rozporządzenia Komisji nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE z 2011 r. Nr L 25, str. 8, z późn. zm.), zgodnie z którym, agencja płatnicza ma prawo do weryfikacji jakości kontroli przeprowadzanych przez inne podmioty oraz do otrzymywania wszystkich innych informacji koniecznych do wykonywania swoich zadań. - pkt 1 (A) (i) Załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz. Urz. UE. L z 2006 r. Nr 171, str. 90, z późn. zm.), zgodnie z którym Agencja dysponuje strukturą organizacyjną pozwalającą jej wykonywać, w odniesieniu do wydatków EFRG i EFRROW, następujące główne zadania: (i) Zatwierdzanie płatności i ich kontrola w celu ustalenia, w szczególności poprzez kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, czy kwota, która zostanie wypłacona wnioskującemu, jest zgodna z zasadami wspólnotowymi (...). Agencja powołała się ponadto na § 18 ust. 2 umowy zadań delegowanych nr [...] zawartej pomiędzy ARiMR a Samorządem Województwa [...] w dniu [...] stycznia 2009 r., zgodnie z którym agencja płatnicza, pełniąc funkcję gwarancyjną, wynikającą z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 (...), jak wskazał organ odwoławczy, miała prawo - w przypadku naruszenia zasad przyznawania pomocy - zakwestionować zasadność dokonanego przez Samorząd Województwa wyboru beneficjenta lub kwalifikowalność kosztów. Minister odnotował także, że powyższe postanowienie umowy powołuje się na art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005. Zgodnie z jego lit. a, agencjami płatniczymi są służby lub organy Państw Członkowskich, które w zakresie dokonywanych przez siebie płatności oraz przekazywania i przechowywania informacji oferują wystarczająco wysokie gwarancje, aby: (a) kwalifikowalność wniosków oraz, w przypadku rozwoju obszarów wiejskich, procedura przyznawania pomocy, jak również zgodność wniosków z zasadami wspólnotowymi, podlegały kontroli przed poleceniem wypłaty środków (...). W świetle przywołanych przepisów, a przede wszystkim stosownego postanowienia umowy organ odwoławczy stwierdził, że Agencja posiadała podstawę prawną do weryfikacji kwalifikowalności wydatków i dokonania odmowy refundacji. Minister wskazał jako istotną okoliczność, iż Samorząd Województwa miał możliwość kwestionowania ww. odmowy - zgodnie z § 19 ust. 6 ww. umowy - w drodze postępowania przez sądem powszechnym. Zdaniem Ministra, skoro Samorząd Województwa stał na stanowisku, że ARiMR powinna dokonać refundacji przedmiotowych wydatków, powinien był podjąć wszelkie czynności przewidziane prawem w celu uzyskania refundacji. Zachowanie Samorządu, polegające na zaniechaniu kwestionowania ww. stanowiska ARiMR, mimo dostępności instrumentów prawnych, w ocenie organu odwoławczego należało uznać w tym kontekście za akceptację stanowiska ARiMR. Skoro zatem ARiMR miała podstawy materialnoprawne i proceduralne do wstrzymania refundacji wydatku i na tej podstawie stwierdziła jego niekwalifikowalność, a przyczyną odmowy refundacji było prowadzenie przez jednostkę postępowania z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych, ponadto samorząd województwa - mimo dostępności instrumentów prawnych - w terminie umożliwiającym uzyskanie refundacji nie kwestionował na dostępnej drodze postępowania przed sądem powszechnym odmowy wypłaty ww. środków, odnosząc się do art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE, zdaniem Ministra Finansów należało stwierdzić, że brak otrzymania refundacji wynika "z przyczyn leżących po stronie tej jednostki". Minister wskazał także, że - użyte w art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE - sformułowanie "przyczyny leżące po stronie jednostki" wskazuje na obiektywny charakter odpowiedzialności i nie wymaga oceny organu co do istnienia winy. W świetle przywołanych argumentów, zdaniem organu odwoławczego należało uznać, że działanie ARiMR polegające na odmowie wypłaty środków finansowych w ramach przedmiotowej operacji znajdowało swoje podstawy w przytoczonych przepisach prawa. W ocenie organu, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów z zakresu zamówień publicznych agencja płatnicza miała pełne prawo, a nawet obowiązek odmówić dokonania płatności. Jego zdaniem, działanie przeciwne, czyli brak tej odmowy skutkowałby naruszeniem prawa poprzez świadome przekazanie środków w nadmiernej wysokości. Minister Finansów wskazał także, że istotna dla przedmiotowej sprawy była także okoliczność, że - ze względu na zamknięcie PROW w 2016 r. i wypłatę salda końcowego przez Komisję Europejską w grudniu 2016 r. i grudniu 2017 r. - w chwili wydawania decyzji nie było już możliwości dokonania wypłaty ze środków tego programu. Minister przytoczył art. 71 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r. Nr L 217, s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym, bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem [...] stycznia 2007 r. a dniem [...] grudnia 2015 r. Zdaniem Ministra Finansów, w związku z tą okolicznością nie można było zgodzić się z poglądem Strony, jakoby w obrocie prawnym w dalszym ciągu pozostawała decyzja Marszałka o przyznaniu pomocy oraz aktualne i niezrealizowane do tej pory przez płatnika, tj. ARiMR zlecenie dokonania płatności wystawione przez Samorząd Województwa. Jak wskazał organ odwoławczy, po zamknięciu programu i wypłacie salda końcowego otrzymanie jakiejkolwiek refundacji ze środków PROW 2007-2013 było niemożliwe zarówno od strony praktycznej, jak i z prawnego punktu widzenia - w tym kontekście decyzja o przyznaniu pomocy stała się bezprzedmiotowa a zlecenie dokonania płatności nie mogło zostać zrealizowane. Odnosząc się do treści art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE, organ odwoławczy zwrócił także uwagę na następujące kwestie. Organ zauważył, że przepis ten - w przypadku braku refundacji - przewiduje obowiązek zwrotu środków, o których mowa w art. 10a ust. 3 pkt 1 u.u.s.p.b.UE, czyli środków "z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych ponoszonych na realizację zadań, o których mowa w [art. 10a] ust. 1 i 2", przekazanych "przez właściwego dysponenta w formie dotacji celowej, o której mowa w art. 127 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych: (1) pkt 2 i 5 - do wysokości udziału krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z udziałem środków EFRROW oraz przeznaczonych na finansowanie zadań z zakresu pomocy technicznej". Przywołany w art. 10a ust. 3 u.u.s.p.b.UE art. 127 ust. 2 pkt 2 i 5 ufp stanowi, iż dotacjami celowymi są także środki przeznaczone na: (2) realizację projektów pomocy technicznej finansowanych z udziałem środków europejskich i środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b, a także (5) współfinansowanie realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Organ podkreślił, że dopuszczalność udzielenia dotacji na wyprzedzające finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej, w części podlegającej refundacji ze środków Unii Europejskiej jest uregulowana w art. 127 ust. 2 pkt 6. Jak wskazał Minister Finansów, z powyższego wywodu wynikało, że art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE może znaleźć zastosowanie do zwrotu środków dotacji na wyprzedzające finansowanie przeznaczonych na współfinansowanie realizacji programów, natomiast nie może dotyczyć zwrotu środków przeznaczonych na wyprzedzające finansowanie w części podlegającej refundacji ze środków Unii Europejskiej. W jego ocenie, oznacza to, że środki w części refundowanej ze środków UE podlegają zwrotowi na zasadach ogólnych - art. 169 u.f.p. Także środki przeznaczone na współfinansowanie - w przypadku niedokonania ich zwrotu "w terminie 21 dni od dnia otrzymania informacji o odmowie wypłaty środków z tytułu tej pomocy" - powinny podlegać zwrotowi w trybie art. 169 u.f.p. Jak wskazał organ odwoławczy, w niniejszej sprawie Samorząd nie dokonał zwrotu środków współfinansowania krajowego w ww. 21-dniowym terminie. Uchybienie temu terminowi, w ocenie Ministra, determinuje dalsze dochodzenie zwrotu środków – równolegle z dochodzeniem zwrotu środków refundowanych ze środków EFRROW - na podstawie ogólnych norm z art. 169 u.f.p. Odnosząc się do argumentacji Strony dotyczącej wykonywania urządzeń melioracji wodnych podstawowych na koszt Skarbu Państwa, zdaniem organu odwoławczego należy potwierdzić, że zgodnie z art. 49 ust. 1 u.d.j.s.t., samorząd województwa winien otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa w wysokości zapewniającej realizację zadania. Jak wskazał organ, należało jednak podkreślić, że przedmiotowa operacja finansowana była w trybie art. 72 ust. 2 pkt 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Następnie, Minister Finansów zwrócił uwagę na następujące kwestie. Art. 72 ust. 1 P.w. stanowił, iż urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa i są wykonywane na jego koszt, przepis dodawał jednak, że dzieje się to z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 2, urządzenia melioracji wodnych podstawowych mogą być wykonywane na koszt innych osób prawnych lub osób fizycznych, a także współfinansowane: (...) z innych środków publicznych na zasadach określonych (...), w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (...). Oznacza to, że w przypadku, gdy przedmiotowe zadania finansowane były z udziałem środków EFFROW, wykorzystanie i rozliczanie tych środków powinno mieć miejsce w oparciu o przepisy ww. ustawy. Minister podkreślił, że dotacja na wyprzedające finansowanie, o której mowa w art. 10a u.u.s.p.b.UE była funkcjonalnie powiązana z wsparciem udzielanym z EFFROW na podstawie u.w.r.o.w., a zasady jej rozliczania są szczegółowo określone w u.u.s.p.b.UE. Brak refundacji określonych wydatków ze środków EFFROW z powodu ich niekwalifikowalności skutkował zatem koniecznością zwrotu nadmiernie pobranej części dotacji na wyprzedzające finansowanie, co nie mogło być traktowane jako niezgodne z art. 49 ust. 1 u.d.j.s.t. Minister wskazał, że wydatek niekwalifikowalny musi zostać pokryty ze środków innych, niż te, do których odwołuje się art. 72 ust. 2 pkt 2 P.w., natomiast nie mógł zostać sfinansowany - z przekazanych w paragrafach klasyfikacji budżetowej z czwarta cyfrą "7" i "9" - środków przeznaczonych na wyprzedzające finansowanie wydatków kwalifikowalnych w ramach operacji finansowanej w trybie, do którego odwoływał się art. 72 ust. 2 pkt 2 P.w. A zatem, nawet gdy operacja była realizowana przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadanie zlecone, a zdaniem tej jednostki wydatek uznany za niekwalifikowalny z określonych przyczyn powinien zostać pokryty ze środków budżetu państwa, w ocenie organu odwoławczego, jednostka powinna wystąpić o jego refundację ze środków krajowych w odpowiednich paragrafach klasyfikacji budżetowej. W jego ocenie, nie zmieniało to konieczności dokonania zwrotu środków wypłaconych w paragrafach z cyfrą 7 i 9 i odpowiadającej im kwoty przeznaczonej na pokrycie podatku VAT. Minister Finansów odniósł się następnie do kwestii rozstrzygnięcia przez Marszałka zagadnienia wstępnego polegającego na stwierdzeniu, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania przez WZMiUW środków publicznych pochodzących z funduszy wskazanych w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ocenie organu odwoławczego nie zachodziła konieczność rozstrzygnięcia ww. zagadnienia - treść uzasadnienia decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. została w tym zakresie zinterpretowana przez organ I instancji niezgodnie z intencją organu odwoławczego. W ww. decyzji Minister Finansów cytując art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 [pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i wymienionych tam środków krajowych]. Minister wskazał jednak, że chodzi tu o kontrolę poprawności wykorzystania środków PROW (a nie środków wyprzedzającego finansowania). Minister zaznaczył, że jego intencją było jedynie określenie zakresu zagadnień koniecznych do zbadania przez Wojewodę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy - wskazaniu, że ocena kwalifikowalności z punktu widzenia zasad PROW nie leży w zakresie właściwości Wojewody. Minister zgodził się z opinią SKO, zgodnie z którą decyzja Marszałka Województwa nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej Wojewody czy Skarbu Państwa. W ocenie organu odwoławczego, pozostająca w mocy Decyzja Marszałka [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] pozostawała bez znaczenia dla sprawy, dotyczyła bowiem środków publicznych pochodzących z funduszy wskazanych w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (których beneficjent nie otrzymał), a nie - będących przedmiotem tego postępowania - środków z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie, o których mowa w art. 10a ust. 1 uuspbUE. Na marginesie Minister Finansów zaznaczył, że rozstrzygnięcie Marszałka było zgodne ze stanem faktycznym i prawidłowe - jego zdaniem, skoro beneficjent nie otrzymał żadnych środków refundacji z ARiMR na przedmiotową operację, było oczywiste, że nie było możliwości, aby pobrał je nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Województwo [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciło, iż została wydana: 1) z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 67 ust. 1, art. 60 pkt 1 oraz art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz w zw. z art. 10a ust. 6 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (zwanej dalej ustawą o uruchamianiu) - poprzez błędne określenie terminu, od którego liczony jest początek biegu przedawnienia, tj. z pominięciem art. 10a ust. 6 ustawy o uruchamianiu, będącego przepisem szczególnym w stosunku do art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych i w efekcie określenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi po upływie okresu przedawnienia, czyli w stosunku do zobowiązania, które nawet gdyby istniało (co Województwo [...] kwestionuje), to by wygasło; 2) z naruszeniem art. 10a ust. 6 ustawy z dnia 22 września o 2006r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej, poprzez błędne przyjęcie, iż przyczyna odmowy przez agencję płatniczą refundacji kosztów kwalifikowalnych leży po stronie jednostki samorządu terytorialnego, podczas gdy analiza stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, iż brak refundacji jest następstwem okoliczności, w zakresie których nie można przypisać jednostce samorządu terytorialnego winy ani braku należytej staranności, 3) z naruszeniem art. 72 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne poprzez przerzucenie ciężaru finansowego wykonania urządzenia melioracji wodnej podstawowej na Województwo [...], pomimo braku porozumienia z Województwem [...] zawartego zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy; 4) z naruszeniem art. 169 ust. 1-6 ustawy o finansach publicznych, w zw. z art. 49 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz w zw. z art. 10a ust. 6 ustawy z dnia 22 września o 2006r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej – poprzez a) żądanie zwrotu dotacji w kwocie przekraczającej wysokość udziału refundowanego ze środków EFFROW, tj. ponad kwotę [....] zł, w sytuacji gdy jako podstawę żądania zwrotu dotacji organ administracyjny wskazuje brak refundacji kosztów kwalifikowalnych przez agencję płatniczą; b) błędne przyjęcie, iż w stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie doszło do pobrania dotacji celowej w nadmiernej wysokości, w sytuacji gdy: - kwestią bezsporną jest, iż cała dotacja została wykorzystana na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a organ pierwszej instancji nie kwestionuje ani wysokości wydatkowanej kwoty, ani prawidłowości jej wydatkowania; - zbiornik małej retencji wybudowany ze środków dotacji jest własnością Skarbu Państwa i jest wykorzystywany przez państwową osobę prawną - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie; - zagadnienie wstępne w postaci rozstrzygnięcia w przedmiocie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych zostało przez Marszałka Województwa [...] rozstrzygnięte decyzją z dnia [...].06.2017 r., w której organ właściwy ustalił, iż nie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania przez WZMiUW w B. środków publicznych pochodzących z funduszy wskazanych w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 5) z naruszeniem art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych polegającym na błędnym uznaniu, iż dotowanym zadaniem było uzyskanie refundacji ze środków unijnych, nie zaś wykonanie inwestycji w postaci budowy zbiornika małej retencji i w efekcie błędnym uznaniu, iż dotacja została pobrana w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie zadania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania Sąd nie stwierdził, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź by dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Ministra Finansów uchylająca decyzję Wojewody [...] w sprawie zwrotu środków dotacji celowej na wykonanie zadania inwestycyjnego [...] w części określającej obowiązek zapłaty odsetek i orzekająca w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Odnosząc się do zarzutu błędnego określenia terminu, od którego liczony jest początek biegu przedawnienia, tj. z pominięciem art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE, będącego przepisem szczególnym w stosunku do art. 169 ust. 1 u.f.p. należy wyjaśnić, iż art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE odnosi się jedynie do kwoty przekazanej beneficjentowi na wyprzedzające finansowanie środków współfinansowania krajowego; nie dotyczy zaś kwoty przeznaczonej na wyprzedzające finansowanie w części podlegającej refundacji ze środków EFRROW. Istotne jest również, iż w chwili odmowy otrzymania refundacji środki, o których mowa w art. 10a ust. 6 nie stają się jeszcze środkami pobranymi w nadmiernej wysokości. Beneficjent, w przypadku rozliczenia ich w terminie 21 dni nie popełnia nieprawidłowości, o której mowa w art. 169 ust. 1 u.f.p. Środki te stają się pobranymi w nadmiernej wysokości dopiero w przypadku niedokonania ich zwrotu w terminie 21 dni. Stwierdzenie, że środki te są pobrane w nadmiernej wysokości może mieć zatem miejsce dopiero po upływie terminu określonego w art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE, na co wskazuje również brak sankcji w postaci odsetek, przy jednoczesnym zamieszczeniu jej w art. 169 u.f.p. Organ odwoławczy trafnie wywiódł zatem, iż brak zapisu odnośnie odsetek w treści art. 10a u.u.s.p.b.UE wskazuje, że rozliczenia dokonywane w tym trybie nie stanowią nieprawidłowości. Wskazać należy ponadto, że u.u.s.p.b.UE, inaczej niż u.f.p., nie zawiera przepisów o odpowiednim stosowaniu Działu III Ordynacji podatkowej w sprawach nieuregulowanych. Oznacza to, że przepisy O.p. o przedawnieniu znajdują odpowiednie zastosowanie w przypadku dokonania zwrotu środków w trybie art. 169 u.f.p., w przypadku stwierdzenia, że mamy do czynienia z nieprawidłowością, o której mowa w art. 169 ust. 1 u.f.p. Należy ponadto podkreślić, że informacja o odmowie refundacji przekazana przez ARiMR nie zawiera wprost stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji. Dopiero dysponent dotacji, po uzyskaniu wiedzy o tej odmowie, stwierdza nadmierne pobranie dotacji. Nie można zatem uznać, że odmowa wypłaty środków przez ARiMR stanowi stwierdzenie jej pobrania w nadmiernej wysokości. Odmowa ta przesądza jedynie o niekwalifikowalności wydatków i stanowi dopiero podstawę do dalszych działań - w szczególności dokonania kolejnego stwierdzenia - dotyczącego pobrania środków dotacji celowej w nadmiernej wysokości. Dopiero stwierdzenie okoliczności potwierdzających pobranie dotacji nieprawidłowo prowadzi do powstania obowiązku jej zwrotu, a nie data wypłaty dotacji przewoźnikowi. Z założenia dotacja jest bowiem darmową (nieodpłatną) pomocą finansową państwa i podlega zwrotowi jedynie w przypadku stwierdzenia wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Tym samym ostatnim dniem płatności, po którym rozpoczyna bieg terminu przedawnienia zwrotu dotacji jest 15. dzień liczony od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniających jej zwrot. Odmowa ARiMR nie stanowi zatem jeszcze stwierdzania nieprawidłowości, od którego zaczynają być naliczane odsetki i liczony termin przedawnienia. Jest nim dopiero dostatecznie stanowcza czynność polegająca na "przekazaniu informacji o konieczności zwrotu dotacji", taka jak kontrola lub wezwanie do zwrotu środków przez dysponenta. Należy również podkreślić, że - zgodnie z art. 169 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu państwa: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Ponadto, zgodnie z ust. 5, Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia: (...) 2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji (...). Stosując odpowiednio art. 70 § 1 O.p. należy stwierdzić, że termin płatności należności, o której mowa w art. 169 ust. 1 u.f.p. upływa 15 dnia od dnia stwierdzenia okoliczności wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem lub ich nienależnego lub nadmiernego pobrania. Organ odwoławczy trafnie uznał zatem, że za dzień, w którym nastąpiło stwierdzenie pobrania środków w nadmiernej wysokości należy uznać datę pisma dysponenta - Wojewody [...], w którym po raz pierwszy stwierdzono obowiązek zwrotu środków pobranych na realizację inwestycji [...], czyli [...] stycznia 2015 r. - datę wezwania w związku z informacją otrzymaną z WZMiUW dotyczącą zwrócenia do Samorządu Województwa przez ARiMR zlecenia płatności spornej operacji. Jak wskazano powyżej, nie można bowiem uznać, że stwierdzeniem pobrania środków w nadmiernej wysokości jest już samo poinformowanie beneficjenta przez agencję płatniczą o odmowie refundacji. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE poprzez błędne przyjęcie, iż przyczyna odmowy przez agencję płatniczą refundacji kosztów kwalifikowalnych leży po stronie jednostki samorządu terytorialnego, podczas gdy analiza stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, iż brak refundacji jest następstwem okoliczności, w zakresie których nie można przypisać jednostce samorządu terytorialnego winy ani braku należytej staranności. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 10a ust. 1 u.u.s.p.b.UE samorządy województw realizujące zadania z zakresu pomocy technicznej z udziałem środków EFRROW i krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z EFRROW oraz jednostki samorządu terytorialnego realizujące działanie: poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów i gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi, w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich, z udziałem środków EFRROW i krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z EFRROW mogą otrzymywać środki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych, ponoszonych na realizację tych zadań. Jak wynika z art. 10a ust. 5 powyższej ustawy, jednostka samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1, dokonuje zwrotu środków, o których mowa w ust. 3 pkt 2, oraz z zakresu pomocy technicznej, do wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW, na rachunek dochodów właściwego dysponenta, ze środków otrzymanych z agencji płatniczej tytułem refundacji kosztów kwalifikowalnych ze środków EFRROW, w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania tych środków. Istotne jest również, że współfinansowanie wykonania urządzeń wodnych podstawowych w trybie art. 72 ust. 2 P.w., czyli m.in. ze środków publicznych na zasadach określonych w u.w.r.o.w., pociąga za sobą konieczność przestrzegania wspomnianych w tym przepisie zasad, do których należą kryteria kwalifikowalności wydatków. W koksekwencji, wydatek uznany za niekwalifikowalny nie będzie mógł zostać sfinansowany w trybie art. 72 ust. 2 pkt 2 P.w. i nie może zmienić tego fakt, iż finansowane zadanie należy do kategorii zadań zleconych. Wydatek niekwalifikowalny musi zostać pokryty ze środków innych, niż te, do których odwołuje się art. 72 ust. 2 pkt 2 P.w. Należy przy tym podkreślić że użyte w art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE pojęcie "przyczyny leżące po stronie jednostki" w sposób wyraźny wskazuje na okoliczności o charakterze obiektywnym. Badaniu powinno zatem podlegać jedynie, czy okoliczności będące przyczyną odmowy refundacji wynikają z "przyczyn leżących po stronie województwa", czy też przyczyny odmowy stanu leżą poza sferą działalności Województwa. Niesporne jest, że nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego było okolicznością leżącą po stronie Województwa [...] Organ odwoławczy trafnie wskazuje natomiast, iż poza zakresem jego kompetencji jest ocena zasadności rozłożenia ryzyka związanego ze stosowaniem przepisów prawa zamówień publicznych pomiędzy uczestników procesu realizacji PROW. Jest to bowiem kompetencja podmiotów odpowiedzialnych za kształtowanie systemu realizacji PROW. Ponadto, z brzmienia § 19 ust. 6 umowy pomiędzy ARiMR a Samorządem W. wynika uprawnienie samorządu województwa do przeprowadzenia sądowej kontroli zasadności odmowy refundacji przez ARiMR przez sądem powszechnym. Nietrafny jest zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 72 ust. 1 i 2 pkt 3 P.w. poprzez przerzucenie ciężaru finansowego wykonania urządzenia melioracji wodnej podstawowej na Województwo [...], pomimo braku porozumienia z Województwem [...] zawartego zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy. Należy zaznaczyć że przepis ten wszedł w życie w dniu 31 grudnia 2015 r., czyli nie obowiązywał w chwili przyznawania dofinansowania na ww. operację, ani w chwili odmowy refundacji. Należy ponownie podkreślić, że finansowanie powyższej operacji ze środków PROW było dokonywane na podstawie art. 72 ust. 2 pkt 2 P.w. Finansowanie w tym trybie nie wymaga zawarcia porozumienia między Skarbem Państwa a samorządem województwa, a jednocześnie może pociągać za sobą odpowiedzialność samorządu z tytułu naruszenia zasad PROW, w szczególności w zakresie kwalifikowalności. W ocenie Sądu, niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 169 ust. 1-6 u.f.p. poprzez żądanie zwrotu dotacji w kwocie przekraczającej wysokość udziału refundowanego ze środków EFFROW oraz błędne przyjęcie, iż w stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie doszło do pobrania dotacji celowej w nadmiernej wysokości. Zgodnie z art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE w przypadku nieotrzymania refundacji jednostka dokonuje zwrotu środków, o których mowa w ust. 3 pkt 1 - a zatem m.in. środków przeznaczonych na współfinansowanie realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Organ II instancji trafnie wskazał zatem, że środki przekazane na wyprzedzające finansowanie operacji stanowią jedną pulę - brak realizacji operacji w całości spowodowany brakiem kwalifikowalności powoduje bezzasadność udzielenia całej kwoty dotacji. Jeżeli beneficjent pobrał w nadmiernej wysokości środki wyprzedzającego finansowania w zakresie udziału refundowanego ze środków EFRROW, to samo należy stwierdzić wobec powiązanych z nimi środków przeznaczonych na wyprzedzające finansowanie współfinansowania krajowego. Zgodnie z art. 168 ust. 4 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, natomiast zgodnie z jego ust. 5, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Brak realizacji obowiązków nałożonych przez u.u.s.p.b.UE, która zawiera "odrębne przepisy stanowiące o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji" na wyprzedzające finansowanie oznacza, że nie nastąpiło pełne wykorzystanie udzielonej dotacji. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. pociąga to za sobą obowiązek zwrotu niewykorzystanej części dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości. Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 169 ust. 1 u.f.p. polegającym na błędnym uznaniu, iż dotowanym zadaniem było uzyskanie refundacji ze środków unijnych, nie zaś wykonanie inwestycji w postaci budowy zbiornika małej retencji należy wskazać, że budowa zbiornika malej retencji była zadaniem WZMiUW, stanowiącym zarazem przedmiot operacji realizowanej ze środków PROW. WZMiUW nie był bezpośrednio beneficjentem dotacji na wyprzedzające finansowanie udzielanej przez Wojewodę - był nim samorząd województwa. Pomimo zatem, iż niesporne jest, że środki te zostały spożytkowane na budowę ww. zbiornika, celem dotacji było wyprzedzające finansowanie realizacji operacji, czyli zapewnienie samorządowi województwa dźwigni finansowej w celu zachowania płynności finansowej przy realizacji operacji, w ramach której wydatki są refundowane ze środków europejskich dopiero po ich poniesieniu. Brak całkowitego zwrotu do budżetu państwa ww. kwoty oznacza brak całkowitego rozliczenia dotacji na wyprzedzające finansowanie przez samorząd. Minister trafnie wskazał w powyższym kontekście, iż środki na wyprzedzające finansowanie przekazywane są przez wojewodów w paragrafach klasyfikacji budżetowej 651 (Dotacje celowe przekazane z budżetu państwa na inwestycje i zakupy inwestycyjne z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez samorząd województwa), z czwartą cyfrą 7 (płatności w zakresie budżetu środków europejskich) i 9 (współfinansowanie programów i projektów realizowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 u.f.p., z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz pkt 6 u.f.p.), oraz 0 (stosowany w szczególności w przypadku podatku VAT). Z opisu paragrafów w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2014 poz. 1053, z późn. zm.) wynika, że nie ma możliwości pokrycia wydatków niekwalifikowalnych ze środków przekazanych w paragrafach klasyfikacji budżetowej z ostatnią cyfrą 7 i 9. Jeżeli zatem operacja jest realizowana przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadanie zlecone, a wydatek uznany za niekwalifikowalny z określonych przyczyn może, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zostać pokryty ze środków budżetu państwa, jednostka powinna wystąpić o jego refundację ze środków krajowych, w odpowiednich paragrafach klasyfikacji budżetowej. Nie ma jednak możliwości dokonania zmiany klasyfikacji wydatków po upływie roku budżetowego, w którym dotacja była udzielona. Powyższe pozostaje również bez wpływu na konieczność dokonania zwrotu środków wypłaconych w paragrafach z cyfrą 7 i 9 i odpowiadającej im kwoty przeznaczonej na pokrycie podatku VAT. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło