V SA/Wa 4152/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-06
Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego (województwo) może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej) ze względu na trudną sytuację finansową, mimo posiadania nadwyżki budżetowej przeznaczonej na spłatę długu?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Nawet jeśli budżet wykazuje nadwyżkę, która jest przeznaczona na spłatę zadłużenia, a jednostka ponosi znaczące koszty obsługi długu, można uznać, że nie ma ona dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Województwo (W.) wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazano na trudną sytuację finansową, w tym nadwyżkę budżetową przeznaczoną na spłatę długu, konieczność zaciągnięcia pożyczki z budżetu państwa na spłatę zaległych rat subwencji ogólnej oraz wysokie koszty obsługi długu. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Straszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województwa postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych).
W. M. wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł. W uzasadnieniu szczegółowo przedstawiono sytuację finansową W., wskazując m.in., iż posiadane środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Wyjaśniono, iż w budżecie na rok 2016 (...) określono nadwyżkę budżetu w kwocie (...) zł, która w całości przeznaczona jest na spłatę długu. W 2014 r. W. zmuszone było zaciągnąć pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości (...) zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Otrzymana pożyczka z budżetu państwa generuje koszty jej obsługi – w 2016 r. na spłatę odsetek od pożyczki zaplanowano kwotę (...) zł. Kwota planu wydatków na obsługę długu w 2016 r. wynosi (...) zł, zaś z tytułu kredytów długoterminowych wynosi (...) zł. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach, strata za ostatni rok obrotowy wynosi (...) zł (skumulowany deficyt), zaś kwota długu na koniec 2015 r. wyniosła (...) zł i stanowiła (...).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia to, iż strona wnioskująca jest jednostka (...), a w związku z tym za podstawę gospodarki finansowej strony wnioskującej uznać należy budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest przy tym rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; t. j. Dz. U. 2013, poz. 885). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. W. wskazało, że w uchwale sejmiku (...), określono wprawdzie nadwyżkę budżetu na 2016 r. w wysokości (...) zł, jednakże nadwyżka w całości przeznaczona jest na spłatę długu, którego wartość na koniec 2015 r. wyniosła (...) zł.
W ocenie referendarza za uwzględnieniem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawia również okoliczność, iż w 2014 r. W. zaciągnęło pożyczkę długoterminową z budżetu państwa w wysokości (...) zł w związku z koniecznością spłaty zaległych rat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za 2013 i 2014 r. Województwo ponosi wysokie koszty obsługi pożyczek, kredytów długoterminowych i obligacji. Kwota planu wydatków na obsługę długu w 2016 r. wynosi (...) zł.
Oceniając przedmiotowy wniosek nie można pominąć tej okoliczności, że W. zainicjowało również inne postępowania sądowe w tutejszym Sądzie, w ramach których występowało z wnioskami o prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ocena złożonych wniosków w tych sprawach, poprzedzona analizą sytuacji finansowej W., prowadziła do uznania, że zasługuje ono na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Miało to miejsce również w niniejszej sprawie, bowiem W. zostało zwolnione od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł (postanowienie z dnia 26 czerwca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1271/14).
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło