V SA/Wa 417/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... listopada 2009 r. Nr ... w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżąca złożyła - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podała, iż jest osoba bardzo schorowaną, na leki wydaje miesięcznie około ... zł, co znacznie uszczupla jej budżet domowy. Zamieszkuje sama, doraźnie pomagają jej córki. Ze względów zdrowotnych nie może podjąć żadnej dodatkowej pracy. Po opłaceniu miesięcznych świadczeń często brakuje jej środków finansowych na żywność. Wobec powyższego nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sadowej oraz profesjonalnego prawnika. Skarżąca posiada dom o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha. Dochody skarżącej z własnej działalności wynoszą ... zł brutto miesięcznie. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżąca wskazała, iż na utrzymanie miejsca zamieszkania wydaje miesięcznie około ... zł .Wydatki związane z utrzymaniem własnym wynoszą ... zł (poza kosztami utrzymania miejsca zamieszkania) w tym leki – ... zł i wyżywienie – ... zł. Skarżąca wyjaśniła, iż przez określenie" własna działalność" rozumie działalność rolniczą i pozarolniczą. Prowadzi gospodarstwo rolne, w którym pomaga jej sąsiad, ponadto pracuje jako pomoc w biurze rachunkowym, jednak prace wykonuje we własnym domu. Chciałaby podjąć jeszcze jakąś pracę jednak stan zdrowia jej nie pozwala. Gospodarstwo rolne dostarcza niewielkie dochody, głównie są to płody rolne, które zaspokajają własne potrzeby. Dotacje z ARiMR jedynie wspomagają uprawy (opryski, nawozy). Skarżąca ma dwie dorosłe córki, które pomagają jej w miarę możliwości, wspomagają finansowo, wykupują leki, robią zakupy. Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunku bankowego w P. z saldem niezmiennym i bez żadnych operacji na rachunku od marca 2010 r. tj. kwotą ok. ... zł Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności, nadesłanych dokumentów oraz akt administracyjnych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż skarżąca złożyła nierzetelne oświadczenie o stanie majątkowym. Zauważyć należy, iż skarżąca zobowiązana została do nadesłania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych. W odpowiedzi nadesłała wyłącznie wyciągi z rachunku bankowego w P. Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, iż skarżąca jest również posiadaczem rachunku bankowego w R. Ponadto wskazane wydatki (ich wysokość tj. ... zł) nie znajdują pokrycia w uzyskiwanych przez skarżącą dochodach tj. ... zł brutto (tj. około ... zł). Skarżąca zobowiązana do wskazania wysokości pomocy finansowej uzyskiwanej od córek udzieliła wyłącznie odpowiedzi, iż jest to pomoc doraźna, córki kupują w miarę możliwości leki i robią zakupy. Przypuszczać zatem należy, iż skarżąca posiada jeszcze dodatkowe źródło utrzymania, którego nie ujawniła lub zaniżyła wysokość uzyskiwanych dochodów ze wskazanych źródeł. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. We wskazanej sytuacji natomiast jej oświadczenie należało uznać za nierzetelne, budzące wątpliwości, a zatem niewiarygodne, aby na jego podstawie dokonać właściwej oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżąca. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.