V SA/Wa 417/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-29

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dotacja celowa udzielona na realizację zadania publicznego, która została wydatkowana przez beneficjenta przed faktycznym otrzymaniem środków na rachunek bankowy, ale w terminie realizacji zadania określonym w umowie, podlega zwrotowi jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości?
Ratio decidendi
Dotacja celowa udzielona na realizację zadania publicznego, która została wydatkowana przez beneficjenta przed faktycznym otrzymaniem środków na rachunek bankowy, podlega zwrotowi jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości, nawet jeśli wydatki zostały poniesione w terminie realizacji zadania. Kluczowe jest, że środki z dotacji mogą być wykorzystane dopiero po ich otrzymaniu przez beneficjenta, a wydatkowanie ich wcześniej stanowi naruszenie warunków umowy i przepisów ustawy o finansach publicznych.
Stan faktyczny
Fundacja otrzymała dotację celową na realizację zadania publicznego. Środki z dotacji zostały wydatkowane przez Fundację przed ich faktycznym otrzymaniem na rachunek bankowy, ale w terminie realizacji zadania określonym w umowie. Organ uznał, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości i nakazał jej zwrot wraz z odsetkami. Fundacja zaskarżyła decyzję, argumentując, że wydatkowanie środków w terminie realizacji zadania, nawet przed ich otrzymaniem, jest dopuszczalne i stanowi refundację poniesionych kosztów. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez F. O. Z. T.i M. w B. B. (dalej "Skarżąca", "Fundacja" albo "Strona") jest decyzja Ministra Obrony Narodowej (dalej "Minister", "Organ") z dnia [...] 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] 2017 roku, określającą wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od F. O. Z. T. M. w wyniku realizacji umowy numer [...] z dnia [...] 2016 r. wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi począwszy od dnia [...] 2016 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] 2016 r. pomiędzy Ministrem a Fundacją zawarta została umowa numer [...], dotycząca realizacji zadania publicznego pod nazwą: "[...]" (dalej: "umowa"). Zawarta umowa była umową o wsparcie realizacji zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1817, z późn. zm., dalej: "u.d.p.p.w."). W § 1 ust. 3 zawartej umowy, strony zobowiązały się stosować przy jej realizacji Regulamin Otwartego Konkursu Ofert, który stanowił załącznik do Otwartego Konkursu Ofert z dnia [...] 2016 r. o nr ewid. [...] (dalej: "Regulamin"), w którym szczegółowo określono sposób wykorzystania rozliczenia dotacji. Termin realizacji zadania publicznego ustalono: od dnia 14 września 2016 r. do dnia 18 października 2018 r. (§ 2 ust. 1 umowy). W świetle umowy Fundacja zobowiązywała się do wykorzystania środków z dotacji zgodnie z celem, na jaki Fundacja je uzyskała, a przede wszystkim na warunkach określonych umową. Zgodnie z pkt. 1 rozdziału 4 Regulaminu (Dyscyplina finansów publicznych), stanowiącego integralną część umowy wskazano, że środki przyznane w ramach dotacji mają "znaczony" charakter i mogą być wykorzystane wyłącznie po otrzymaniu dotacji przez zleceniobiorcę, tj. dotacja nie może być przeznaczona na zwrot wydatków wcześniej poniesionych. Ponadto: 1) w pkt. 3 rozdziału 5 Regulaminu (Zatwierdzenie sprawozdania) wskazano, że "w sprawozdaniu z realizacji zadania publicznego mogą zostać ujęte wyłącznie dokumenty księgowe zaksięgowane i faktycznie opłacone, przy czym nie podlegają rozliczeniu koszty niekwalifikowane"; 2) w pkt. 1 rozdziału 4 Regulaminu (Dyscyplina finansów publicznych) wskazano, że "ostateczne wykorzystanie dotacji na cel na który została przyznana, nie daje podstaw do stwierdzenia, że nie podlega ona zwrotowi jako nienależna lub pobrana w nadmiernej wysokości. Wydatkowanie dotacji podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych i o prawidłowości dokonanych wydatków decyduje fakt wypełnienia wszystkich szczegółowych zapisów zawartej umowy" jak również, że "zleceniodawca nie ponosi odpowiedzialności za działania podmiotów współpracujących ze zleceniobiorcą podczas realizacji zadania publicznego, co oznacza, że to zleceniobiorca jest w całości odpowiedzialny za realizację zadania publicznego oraz prawidłowość wydatkowania dotacji i tylko zleceniobiorca może być stroną w postępowaniu dotyczącym zwrotu dotacji w związku z jej nieprawidłowym wykorzystaniem, Całkowity koszt realizacji zadania publicznego określono na kwotę 31.000 zł, na którą to składały się następujące kwoty: - 17.500 zł, - dotacja od organu płatna w jednej transzy do 14 dni od daty zawarcia umowy; - 6.000 zł – środki finansowe własne Fundacji; - 7.5000 zł – wniesione środki osobowe. Ponadto Fundacja zobowiązała się do zachowania procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego nie większego niż 61,45%, tj. 56,45% + 5,00% (§ 4 ust. 2 i § 10 ust. 5 umowy), przy czym przekroczenie wskazanego limitu stanowić miało pobranie dotacji w nadmiernej wysokości (§ 10 ust. 6 umowy). Dotacja została przekazana Fundacji w dniu 23 września 2016 r., a umowa w trakcie realizacji zadania publicznego nie była aneksowana. W dniu 16 listopada 2016 r. w siedzibie organu zostało złożone sprawozdanie (nr [...]) z wykonania zadania publicznego. W przedmiotowym sprawozdaniu Skarżąca wykazała koszt całkowity zadania publicznego w wysokości 31.102,45 zł, z czego: - 17.500,00 zł miałoby być pokryte z dotacji, - 6.102,45 zł ze środków finansowych własnych Fundacji, - 7.500,00 zł stanowiło równowartość z wniesionej na rzecz zadania pracy wolontariuszy. W wyniku analizy ww. sprawozdania stwierdzono, iż wszystkie wydatki finansowe zostały zrealizowane przed dniem przekazania dotacji na rachunek bankowy Fundacji. Pismem z dnia [...] 2016 r. nr [...] Organ wezwał Skarżącą do zapłaty kwoty 17.500 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 18 listopada 2016 r. W odpowiedzi na powyższe (pismo z dnia [...] 2016 r.) Skarżąca złożyła wyjaśnienia oraz podniósł, że zgodnie z Regulaminem przekazanie dotacji winno nastąpić przed rozpoczęciem realizacji zadania publicznego, co też nie miało miejsca, a zatem wezwanie do zwrotu dotacji jest bezzasadne. W związku z niedokonaniem ww. płatności w dniu [...] 2017 r. organ wszczął postępowanie administracyjne mające na celu określenie kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu państwa. Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Minister określił wysokość kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od Fundacji w wyniku realizacji umowy na kwotę 17.500 zł oraz określił dzień 18 listopada 2016 r. jako termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że umowa na wsparcie realizacji zadania publicznego przewidywała, iż dotacja zostanie przekazana Fundacji w terminie 14 dni od zawarcia umowy (tj. najpóźniej do dnia 29 września 2016 r.), co też zostało dochowane. Organ wskazał, że umowa została zawarta w dniu 15 września 2016 r., z terminem realizacji zadania publicznego od dnia 14 września 2016 r. do dnia 18 października 2016 r., a zatem już w dniu zawarcia umowy niemożliwym było przekazanie dotacji przed terminem rozpoczęcia realizacji zadania publicznego, który to fakt był znany Stronie. Minister wskazał, że wcześniejsze posiadanie przez Fundację środków finansowych innych niż dotacja, a umożliwiających pokrycie wszystkich wydatków związanych z realizacją zadania publicznego (co miało faktycznie miejsce), nawet w przypadku przekazania dotacji przed terminem realizacji zadania, świadczyło o tym, iż dotacja była zbędna dla realizacji zadania publicznego. Organ wskazał również, że z Regulaminu wynika wprost, że płatności z dotacji mogą być dokonywane wyłącznie po jej otrzymaniu, natomiast wydatkowanie kwoty dotacji przed jej otrzymaniem doprowadziło organ do uznania, że dotacja nie była niezbędna dla sfinansowania zadania publicznego, a wydatki poniesione z dotacji na zasadach refundacji kosztów, zgodnie z zawartą umową i zapisami zawartymi w Regulaminie oraz w oparciu o art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870, z późn. zm., dalej: "u.f.p.") stanowią dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Tym samym Minister stwierdził, iż zwrotowi do budżetu państwa jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości podlega kwota 17.500 zł. Ponadto organ wskazał, że za dzień stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji uznano dzień 18 listopada 2016 r., czyli dzień w którym organ stwierdził nieprawidłowości w wydatkowaniu dotacji, co też potwierdził wystawiając Wezwanie do zapłaty Nr [...] i wysyłając je do Fundacji (pismo nr wych. [...] z [...] listopada 2016 r.). W dniu [...] 2017 r. (data stempla pocztowego) Fundacja złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc, iż Minister błędnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce refundacja kosztów wcześniej poniesionych, a nadto organ nieprawidłowo zakwalifikował dotację jako dotację pobraną w nadmiernej wysokości. W ocenie Fundacji naruszone zostały art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 u.f.p., a nadto art. 9 k.p.a., art. 127 u.f.p., arrt. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 169 ust. 2 u.f.p., art. 5 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 4 u.d.p.p.w. Decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję własną Nr [...] z dnia [...] 2017 r., określającą wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od Fundacji w wysokości 17.500 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi począwszy od dnia 18 listopada 2016 r. W uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy Organ odniósł się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej oraz zarzutów podniesionych przez Fundację. Minister wskazał, że Organ prowadząc postępowanie, podczas analizy sprawozdania od Fundacji z realizacji zadania publicznego oraz dokumentacji księgowej uznał, że Fundacja wydatkowała środki finansowe na realizację zadania publicznego przed dniem przekazania dotacji na rachunek bankowy tj. przed dniem 23 września 2016 r., a niektóre nawet przed zawarciem umowy. Podał, że wykazane nieprawidłowości stanowiły podstawę żądania zwrotu zakwestionowanej kwoty dotacji, zgodnie z § 11 ust.1 umowy. Ponadto Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż dotacja z budżetu państwa została pobrana w nadmiernej wysokości, czyli w wysokości wyższej niż niezbędna dla sfinansowania dotowanego zadania, gdyż Fundacja opłaciła koszty realizowanego zadania publicznego w wysokości 17.500,00 zł przed dniem przekazania dotacji na rachunek bankowy Fundacji. W ocenie Ministra, stanowi to równocześnie dowód na to, że Fundacja posiadała środki finansowe na realizację zadania publicznego, a otrzymana kwota dotacji okazała się zbędna. Zatem organ uznał, że przekazana Fundacji kwota dotacji była nadmierna, w stosunku do rzeczywistych potrzeb Fundacji. Minister wskazał, że posiadana przez organ dokumentacja finansowo - księgowa i ewidencja księgowa nie potwierdza faktu wykorzystania dotacji przez Fundację zgodnie z umową, w terminie realizacji zadania wskazanym w umowie. Nie zgadzając się z powyższym, w dniu [...] 2018 r. (data stempla pocztowego) Fundacja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła: I. Rażące naruszenie przepisów postepowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) Art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 3 k.p.a. w zw. z art. 126 u.f.p. przejawiające się w braku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wydaniem rozstrzygnięcia i pominięcie, iż: a) z treści § 11 ust. 1 umowy z dnia 15 września 2016 r. wynika, iż Fundacja była zobowiązana do wykorzystania środków finansowych z dotacji w terminie od dnia 14 września 2016 r, do dnia 18 października 2016 r., Ponadto z literalnego brzemienia w/w postanowienia umownego wynika, iż w w/w przedziale czasowym Fundacja mogła wykonywać płatności, co faktycznie zrobiła. Tym samym wydanie środków z dotacji w dniach 18 września 2016 r. oraz 22 września 2016 r. świadczy o tym, że doszło do prawidłowego, zgodnego z umową wydatkowania dotacji, b) w samej umowie nie ma żadnego odniesienia do daty rzeczywistej wpłaty na rachunek bankowy Fundacji środków finansowych z dotacji. Tym samym twierdzenia Ministra, iż kwota dotacji została wydatkowana już po zawarciu umowy (15 września 2016 r.) ale przed rzeczywistą wpłatą środków finansowych na rachunek bankowy Fundacji (23 września 2016 r.) nie mają żadnego znaczenia prawnego i nie mogą stanowić podstawy do uznania dotacji za pobraną w nadmiernej wysokości, c) w praktyce finansowej, co jest zaakceptowane przez NSA, zawierane są umowy o dotacje celowe, w ramach których przyznana dotacja nie jest wypłacana beneficjentowi niezwłocznie po zawarciu umowy celem pokrycia z niej przyszłych wydatków, ale beneficjent finansuje zadanie ze środków własnych, po czym otrzymuje gwarantowane umową środki dotacji refinansującej uprzednio dokonane płatności. Takie refinansowanie otrzymywane jest jednak na zadanie publiczne (cel), którego realizacja dokonuje się w warunkach posiadania już przez wykonawcę prawa do otrzymania (wypłaty) dotacji, d) samo zawarcie umowy na wsparcie realizacji zadania publicznego w orzecznictwie sądów administracyjnych jest równoważne z faktycznym wypłaceniem kwoty dotacji, w wyniku czego Organ błędnie uznał, iż dotacja winna zostać zwrócona przez Fundację jako pobrana w nadmiernej wysokości, gdyż stanowi refundację zadania publicznego, które zostało wykonane przed faktyczną wpłatą środków publicznych na rachunek bankowy Fundacji, 2) art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli) przez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przede wszystkim co do okoliczności w jakich przeprowadzone zostało postępowanie konkursowe i podpisana umowa (opóźnienia po stronie Ministra Obrony Narodowej) oraz literalnej treści umowy z której bezspornie wynika, iż Fundacja mogła wydatkować przyznane jej środki finansowe w okresie od dnia 14 września 2016 r. do dnia 18 października 2016 r. Tym samym żądnie przez Ministra Obrony Narodowej zwrotu dotacji, wydatkowanej w umownym przedziale czasowym oraz w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy również narusza zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej; 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji z dnia [...] 2017 r., w sytuacji gdy prawidłowym działaniem było uchylenie powyższej decyzji i nieobarczanie Fundacji kosztami zwrotu prawidłowo wydatkowanej dotacji, II. Naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 126 i art. 127 u.f.p. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że dotacja celowa może być wykorzystana przez beneficjenta wyłącznie na wydatki poniesione po wpłacie przyznanej kwoty dotacji na rachunek bankowy beneficjenta, a co za tym idzie błędne przyjęcie, że Fundacja nie mogła skorzystać z dotacji już po podpisaniu umowy z dnia 15 września 2016 r. na wsparcie realizacji zadania publicznego ale przed faktyczną wpłatą na rachunek bankowy przez Ministra Obrony Narodowej kwoty przyznanej dotacji (23 września 2016 r.) pomimo, że środki dofinansowania w całości zostały wykorzystane na realizację zadania publicznego - na usługi transportu pojazdów militarnych, wynajem broni hukowej i amunicji oraz wykonanie usługi pirotechnicznej wraz z materiałami; 2) art. 169 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 169 ust. 2 u.f.p. poprzez błędne uznanie, że dotacja udzielona Fundacji z budżetu państwa na realizację zadania publicznego jako pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu państwa; 3) art. 5 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 4 u.d.p.p.w. poprzez naruszenie zasady partnerstwa i efektywności, która obowiązuje we współpracy organu administracji publicznej z organizacją pozarządową będącą organizacją pożytku publicznego. Minister Obrony Narodowej dopuścił się zwłoki w przeprowadzeniu całej procedury konkursowej, (w tym ok. 4 miesięcy opóźnienia w ogłoszeniu wyników konkursu) i tym samym doszło do znaczących opóźnień w podpisaniu umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego, co miało znaczący wpływ na wykonanie przez Fundację zadania publicznego. W ocenie skarżącej nigdzie w treści umowy nie ma żadnego odniesienia do daty wpłaty dotacji i jak ona wpływa na termin realizacji zadania publicznego, tym bardziej, iż wiadomym było, że do wpłaty dotacji dojdzie gdy już część należności z tytułu organizacji przedsięwzięcia stała się wymagalna, a tym samym Fundacja była zobowiązana do ich bezzwłocznego pokrycia pod rygorem skutków prawnych — odsetek za opóźnienie czy odstąpienia od umowy. W ocenie Fundacji już samo przyjęcie oferty i podpisanie umowy należy interpretować jako faktyczną wypłatę środków. Skarżąca wskazała, że w całej umowie, w tym w § 11 zatytułowanym "zwrot środków finansowych" brak jest jakichkolwiek zapisów, że środki Finansowe z dotacji należy wydatkować po dniu przekazania dotacji na rachunek bankowy Fundacji. Skarżąca wskazała, że w treści umowy strony nie powołują się na samą datę wpływu środków dotacji na rachunek bankowy Fundacji, tym samym nie ma ona żadnego znaczenia przy ocenie czy dane koszty są kosztami kwalifikowanymi oraz czy dotacja została pobrana nadmiernej wysokości. Strona skarżąca podkreśliła, iż dotacja została udzielona na realizację zadania publicznego, którego termin realizacji zgodnie z treścią § 2 umowy ustalony został od 14 września 2016 r. do 18 października 2016 r. W ww. terminie zadanie zostało zrealizowane w całości, a środki na jego pełną realizację zostały wydane. Zdaniem Fundacji, skoro zapłacono za prace, które w tym czasie zostały wykonane, to dotacja nie była pobrana w nadmiernej wysokości w rozumieniu art. 169 ust. 2 u.f.p., gdyż za takową należy uznać dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach lub umowie, albo w wysokości wyższej niż niezbędna dla dofinansowania lub sfinansowania dotowanego zadania. Zdaniem Skarżącej każda dotacja, zgodnie z powyższą definicją prawną określona w u.f.p., ma służyć finansowaniu lub dofinansowaniu realizacji zadań publicznych, a więc zadania które istnieje w dacie przyznania prawa do jego finansowania lub jego dofinansowania. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017, poz. 2188 tj. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 tj. ze zm.- dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie Skarżąca zarzucała brak "wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego", jednakże zarzut ten w gruncie rzeczy sprowadzał się do (odmiennej od organu) interpretacji zapisów umownych i ustawowych mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że w toku postępowania nie było kwestionowane zawarcie przez Strony umowy z dnia [...] 2016 r. nr [...] na realizację zadania publicznego pod nazwą: "[...]" 16 – 18.09.2016 r." Bezspornym jest także to, iż dotacja została wpłacona na rachunek bankowy Fundacji w dniu 23 września 2016 r. w kwocie 17.500 zł, a Strona wydatkowała te środki w całości przed terminem ich otrzymania (twierdzenia skarżącego w skardze – k. 2v, 4v - 5, odpowiedź na skargę – k. 25, wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy- k. 134- 135v akt administracyjnych, decyzja organu II instancji z dnia 14.12.2017 r. – k. 153 – 152 akt administracyjnych). Należy przypomnieć, że zawarta umowa była umową o wsparcie realizacji zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2016 r., poz. 1817, ze zm.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybach, o których mowa w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania dotacji na realizację zadania. Jak wskazuje zapis umowy z dnia 15 września 2016 r. (§ 1 ust. 3) strony zobowiązały się stosować przy jej realizacji Regulaminu Otwartego Konkursu Ofert, stanowiący załącznik do Otwartego Konkursu Ofert nr ew. [...] z dnia [...] 2016 r. (dalej: "Regulamin"). Regulamin ten określa szczegółowo sposób wykorzystania i rozliczenia dotacji. Zatem Skarżąca powinna była wydatkować otrzymaną kwotę dotacji w sposób wynikający z ww. umowy oraz Regulaminem, a więc w terminie realizacji zadania od 14 września 2016 r. do 18 października 2016 r. (§ 2 ust. 1 oraz 11 ust. 1 umowy), przy czym dopiero po otrzymaniu dotacji przez zleceniobiorcę (pkt 1 ppkt 3 rozdziału 4 Regulaminu). Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 umowy, dotacja miała być płatna jednorazowo w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy (tj. do dnia 29 września 2016 r.), co też nastąpiło w dniu 23 września 2016 r., a więc z zachowaniem terminu. Wobec powyższego, podnoszony przez Skarżącą brak odniesienia do daty rzeczywistej wpłaty na rachunek bankowy nie zasługuje na uwzględnienie. Umowa przewidywała ramy czasowe realizacji zadania, jednakże moment, od którego może kwota dotacji być wykorzystywana doprecyzowuje już Regulamin, do którego odsyła § 1 ust. 3 umowy. W toku postępowania administracyjnego wykazano, że wydatki które miały zostać pokryte ze środków pochodzących z dotacji zostały dokonane przed ich faktycznym otrzymaniem od Ministra, a zatem Fundacja nie mogła (zgodnie z ww. zapisami) faktycznie dokonać żadnych płatności ze środków pochodzących z przyznanej dotacji. Na marginesie, Sąd zauważa, że wcześniejsze posiadanie przez Fundację środków finansowych innych niż dotacja, a umożliwiające pokrycie wszystkich wydatków związanych z realizacją zadania publicznego (nawet w przypadku przekazania dotacji przed terminem realizacji zadania) świadczy o tym, iż dotacja była zbędna dla realizacji zadania publicznego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji w zakresie uznania wskazanej w decyzji kwoty dotacji 17.500 zł, przypadającej do zwrotu jako pobranej w nadmiernej wysokości stanowi art. 169 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.f.p. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Jak wynika z § 1 ust. 2 umowy, Strona zobowiązała się wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach określonych w umowie. W myśl § 2 ust. 2 zdanie pierwsze umowy zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania przekazanej dotacji, o której mowa w § 3, zgodnie z celem, na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych umową. Zatem Minister słusznie stanął na stanowisku, że wykorzystanie dotacji ze środków publicznych przed wyznaczonym terminem wykonania zadania stanowi naruszenie warunków umowy. Istotne w tej mierze jest, iż zawarta pomiędzy stronami umowa obejmuje realizację zadania publicznego (§1 ust. 1 umowy), a przekazana na ten cel dotacja, o której mowa w § 3 umowy stanowi środki publiczne. Wskazać zatem należy, że dotacja celowa jest przeznaczona na określony cel i powinna być zrealizowana w wyznaczonym terminie. Jej wykorzystanie jest wydatkiem ze środków publicznych, a zatem granice upoważnienia do jej wykonania stanowi zakreślony termin i cel. Zarówno przed wyznaczonym terminem realizacji zadania, jak i po jego upływie nie ma podstaw do dokonania z dotacji określonego wydatku, bowiem środki publiczne stanowiące dotację celową nie pozostają w dyspozycji jednostki, która je otrzymała. Dokonanie wydatku z takich środków jest przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych. Środki przyznane w ramach dotacji mają bowiem "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne, (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie sygn. akt II GSK 159/13 - LEX nr 1485494). Jak już wcześniej wskazano bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż środki pochodzące z dotacji w kwocie 17.500 zł zostały przez Fundację wydatkowane jeszcze przed otrzymaniem tychże środków, albowiem zapłaty za prace już wykonane dokonano w dniach: 18 września 2016 r. (faktura nr [...] na kwotę 5.000 zł oraz nr [...] na kwotę 5.000 zł) i 22 września 2016 r. (nr [...] r. na kwotę 7.500 zł), natomiast środki z dotacji Minister przekazał w dniu 23 września 2016 r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w odniesieniu do kwoty dotacji, o której mowa w zaskarżonej decyzji Fundacja naruszyła postanowienia umowy w zakresie § 2 ust. 1 w zw. z pkt 1 ppkt 3 rozdziału 4 Regulaminu, albowiem środki pochodzące z dotacji zostały wykorzystane na realizację zobowiązań i zakupy dokonane przed terminem realizacji zadania publicznego i wydatkowane przed tym terminem. Działanie to miało zatem miejsce z przekroczeniem udzielonego upoważnienia do wykorzystania środków publicznych. Skarżąca podniosła także nie mogła skorzystać z dotacji już po podpisaniu umowy, wskazując że błędnie uznano, iż dotacja udzielona z budżetu państwa na realizację zadania publicznego jako pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu państwa. Fundacja powołując się na art. 5 ust. ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 4 u.d.p.p.w. podniosła, że naruszono zasadę partnerstwa i efektywności. Zgodnie z art. 126 u.f.p. dotacje to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie ustawy o finansach publicznych, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. W kontekście powyższego uregulowania jak i wcześniej omawianych zarzutów, Sąd jedynie wskazuje, iż przedmiotowa dotacja z budżetu państwa została udzielona na realizacje zadania publicznego, którego termin realizacji, zgodnie z § 2 umowy został ściśle określony, a status zadania publicznego uzyskało w dniu 15 września 2016 r. (w dniu podpisania umowy), natomiast uprawnienie do wydatkowania powstało 23 września 2016 r. Powtórzyć należy, iż dotacja celowa jest przeznaczona nie tylko na określony cel, ale powinna być także zrealizowana w wyznaczonym terminie. Wydatkowanie kwoty dotacji przed terminem realizacji zadania z całą pewnością nie jest działaniem prawidłowym i w ocenie Sądu należy środki te zakwalifikować co najmniej jako pobrane w nadmiernej wysokości. W sytuacji bowiem, gdy zadanie zostanie wykonane prawidłowo, to jest zgodnie z celem i terminem realizacji, przy wykorzystaniu części środków na ten cel przeznaczonych, to część wykorzystana przed terminem realizacji zadania, w sytuacji gdy organ nie kwestionuje prawidłowości przeznaczenia tych środków stanowi kwotę dotacji pobraną w nadmiernej wysokości. Tym samym w ocenie Sądu nie zasługują na podzielenie zarzuty naruszenia przez Ministra art. 126 i art. 127 u.f.p., a także art. 169 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 169 ust. 2 u.f.p. oraz art. 5 ust. ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 4 u.d.p.p.w. Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach zaś należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (§ 2). Z treści zapisów umowy, także przywoływanych wyżej wynikają niewątpliwie obwiązki obu stron umowy. Niewątpliwy jest też charakter objętego umową zadania i środków na jego wykonanie przekazanych. Naruszenie postanowień umowy, o którym mowa wyżej jest niewątpliwe i w istocie niekwestionowane. Postanowienia te wynikając wprost z treści umowy i Regulaminu stanowiącego jej integralną część w sposób zrozumiały nie wymagają stosowania metod interpretacji poza gramatyczną. Odnośnie odsetek Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 169 ust. 5 pkt 2 u.f.p. podlegają one naliczeniu od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji (art. 169 ust. 5 pkt 2). W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 169 ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6). W przedmiotowej sprawie organ prawidłowo uznał, iż dniem stwierdzenia nienależnie pobranej dotacji jest 18 listopada 2016 r., czyli dzień, w którym organ stwierdził nieprawidłowości w wydatkowaniu dotacji (data wysłania do Fundacji pisma "[...]). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Minister zasadnie, w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 152 ust. 3 i art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych wydał zaskarżoną decyzję, obligując Skarżącego do dokonania zwrotu otrzymanej dotacji, w kwocie 17.500 zł wraz z odsetkami naliczanymi od dnia 18 listopada 2016 r. Podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia art. 7, 8, 77, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a nie jest zasadny. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji (jak również w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej) organ szeroko uargumentował motywy zapadłego rozstrzygnięcia, wskazując na powody zaliczenia kwoty dotacji jako kwoty nadmiernie poniesionej. Organ odniósł się także do argumentacji podnoszonej przez skarżącą. W uzasadnieniu zasadnie podkreślono, iż warunki realizacji zadania publicznego były Fundacji znane już na etapie opracowywania oferty. Fundacja obowiązana była wydatkować pozyskane z budżetu państwa środki w sposób ściśle wynikający z umowy, w której wyraźnie zastrzeżono, kiedy Strona może dokonać wydatkowania kwoty dotacji. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd z urzędu nie stwierdził także, by kontrolowana decyzja obarczona była takimi wadami, które nakazywałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło