V SA/Wa 42/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia wniosek uwzględniając jego sytuację majątkową, zdrowotną, dochody oraz wysokość obciążeń finansowych związanych z postępowaniem.Stan faktyczny
Skarżąca I. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku z toczącą się sprawą ze skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury, ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i ogrzewaniem, jest osobą słabowidzącą z pierwszą grupą inwalidzką i otrzymuje dodatek pielęgnacyjny. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków, stanu zdrowia oraz załączyła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represji; postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi I. W. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 1 lutego 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 944,70 złotych netto. Posiada mieszkanie o pow. ok. 51,65 m2. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 5 lutego 2008 r. wezwano skarżącą do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 13 lutego 2008 r. skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż miesięcznie ponosi następujące wydatki: mieszkanie – 149,40 złotych, gaz – 179,13 złotych, prąd – 90 złotych, multimedia – 53,99, AIGO pożyczka- 131,40 złotych. Oświadczyła, iż co jakiś czas musi brać pożyczki na opał, gdyż mieszkanie ogrzewa piecami. Wskazała, iż jest osobą słabowidzącą, posiadającą pierwszą grupę inwalidzką i z tego tytułu skarżąca otrzymuje dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153 złotych. Poinformowała, iż " na życie" pozostaje jej kwota ok. 350 złotych Do pisma skarżąca załączyła m.in. dokumenty potwierdzające ww. wydatki, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 16 listopada 2007r. do 1 lutego 2008r. z saldem minus 598,88 złotych, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 21 kwietnia 2006r., decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 11 września 2006r. przyznającą zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 złotych, zaświadczenie o stanie zdrowia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację majątkową, zdrowotną (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności) oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez skarżącą wynosi ok. 1100 złotych netto i pozwala wyłącznie na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych. Zważono również na fakt niepełnosprawności skarżącej i konieczności ponoszenia w związku z tym większych wydatków na leczenie. Ponadto wzięto pod uwagę, iż skarżąca nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło