V SA/Wa 42/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę oddala skargę. Przedmiotem skargi D. Spółka z ograniczoną oodpowiedzialnością w W., dalej: "Strona", "Skarżąca" lub "Spółka" jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., dalej: "organ II instancji", "organ odwoławczy" lub "Dyrektor Oddziału" z dnia (...) grudnia 2015 r., Nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. Z. z siedzibą w W., dalej: "organ I instancji" lub "Kierownik Biura ARiMR" z dnia (...) listopada 2015 r. Nr (...) odmawiającą udzielenia pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 30 września 2015 r. Spółka złożyła do Biura Powiatowego ARiMR W. Z. wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. Strona wniosła o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni gruntów rolnych wynoszących 265,63 ha (łąka trwała). Do wniosku dołączyła: uproszczony (cząstkowy) protokół nr 6/2015 z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej sporządzony w dniu 7 września 2015 r. i dotyczący uprawy łąki na powierzchni 210,21 ha - utracony plon 40 %, protokół z 3 września 2015 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w uprawie łąki na powierzchni 26,62 ha - szkody w gospodarstwie w uprawach wyniosły 35% średniej rocznej produkcji roślinnej oraz protokół z 17 września 2015 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w uprawie łąki na powierzchni 28,8 ha - wysokość szkód oszacowano na poziomie 40%. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, Spółka przedstawiła kopię zbiorczego protokołu nr (...) z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych zgodnie z którym łączne straty w gospodarstwie rolnym wyniosły 25,8% średniej rocznej produkcji. W dniu 5 listopada 2015 r. organ I instancji odmówił przyznania Spółce pomocy finansowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że na mocy § 13c ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), dalej "Rozporządzenie", pomoc finansowa rolnikom, w gospodarstwach których powstały szkody spowodowane przez suszę udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji WE nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie z rozporządzeniem nr 702/2014 niekorzystne zjawisko klimatyczne oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza, grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej. Ponieważ wysokość łącznych strat w gospodarstwie rolnym określona w protokole nr (..) wyniosła 25,8% średniej rocznej produkcji, organ I instancji odmówił Spółce przyznania pomocy finansowej. W dniu 10 listopada 2015 r. Spółka złożyła odwołanie od decyzji z (...) listopada 2015 r. zarzucając naruszenie przepisów § 13c ust. 3 Rozporządzenia, poprzez pominięcie i niezastosowanie legalnej definicji pojęcia "gospodarstwo rolne" przewidzianej przez prawodawcę dla sfery stosowania Rozporządzenia Komisji 702/2014. W ocenie Strony organ I instancji rozpatrując sprawę błędnie przyjął definicję gospodarstwa traktowanego jako wszystkie jednostki produkcyjne wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Zdaniem Skarżącej, odrębnymi jednostkami produkcyjnymi na potrzeby produkcji podstawowej produktów rolnych są grunty położone w poszczególnych gminach i województwach. Z tego też powodu nieuzasadnione było łączenie odrębnych jednostek produkcyjnych należących do gospodarstwa Spółki w jedną jednostkę i do tak połączonej jednostki odniesienie 30% limitu zakreślonego w art. 2 pkt 16 Rozporządzenia nr 702/2014. Spółka wskazała, że według protokołów cząstkowych w co najmniej trzech jednostkach produkcyjnych (P., C., M.) wystąpiły szkody w wysokości ponad 30% produkcji. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Dyrektor Oddziału w dniu (...) grudnia 2015 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt 8 Rozporządzenia Komisji nr 702/2014 gospodarstwo rolne oznacza jednostkę obejmującą grunty, obiekty i urządzenia wykorzystywane na potrzeby produkcji podstawowej produktów rolnych. W ocenie organu II instancji jako jednostkę należy uznać wszystkie grunty, obiekty i urządzenia przez tę jednostkę wykorzystywane. Z art. 25 ust. 8 Rozporządzenia nr 702/2014 wynika, że obliczenia strat poniesionych wskutek niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej dokonuje się na poziomie poszczególnych beneficjentów. Według protokołu oszacowania strat nr 26/2015 sporządzonego przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody Lubuskiego z dnia 7 września 2015 roku, łączne straty w gospodarstwie Spółki określone zgodnie z art. 25 ust. 8 rozporządzenia nr 702/2014 wyniosły 25,8 %. Ponieważ poziom szkód wyniósł mniej niż 30% średniej produkcji pomoc finansowa nie była Spółce należna. Od powyższej decyzji Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji obydwu instancji, wskazanie organowi sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w związku z art. 25 ust. 5, 8, 9 i 10 rozporządzenia Komisji nr 702/2014, § 13c ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., poprzez pominięcie i niezastosowanie legalnej definicji pojęcia "gospodarstwo rolne", przewidzianej przez prawodawcę dla sfery stosowania rozporządzenia 702/2014. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego. W rozpatrywanej sprawie badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady przyznawania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. stanowią przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Z przepisu § 5 ust. 2 Rozporządzenia wynika, że pomoc, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, jest udzielana: zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo na warunkach określonych w art. 25 rozporządzenia nr 702/2014 - w przypadku gdy szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód: wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1, lub gdy szkoda przekracza kwotę 1050 zł - w przypadku szkód w środku trwałym, wystąpiły w danym roku kalendarzowym co najmniej dwukrotnie w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej i wynoszą łącznie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1. Na podstawie § 13c ust. 1 Rozporządzenia, w 2015 r. Agencja udzielała pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. Pomoc, o której mowa w ust. 1, była przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13c ust. 4 rozporządzenia). Zgodnie z § 13c ust. 6 Rozporządzenia do wniosku o udzielenie pomocy, o którym mowa w ust. 4, należało załączyć: 1) kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zawierającego informacje o powierzchni: owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę; 2) informacje dotyczące wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie z § 5 ust. 6 Rozporządzenia w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, lub dział specjalny produkcji rolnej jest prowadzony na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły takie szkody, komisja powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa lub obszaru, na którym jest prowadzony dział specjalny produkcji rolnej, sporządza protokół zbiorczy zawierający określenie zakresu i wysokości szkód, uwzględniający dane zawarte w protokołach oszacowania szkód, o których mowa w ust. 5, przedłożonych przez producenta rolnego w terminie umożliwiającym komisji przekazanie wojewodzie protokołu zbiorczego zgodnie z ust. 7 pkt 3. W rozpoznawanej sprawie organy stwierdziły, że pomoc finansowa z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich nie przysługuje Spółce, ponieważ szkody oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia wynoszą poniżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej uzyskanej przez beneficjenta – spółkę D.. Sąd podziela ocenę organów administracji, iż podstawą oszacowania szkody była wielkość produkcji rolnej wnioskodawcy. Pomoc bowiem udzielana jest beneficjentowi w związku z szkodą zaistniałą w prowadzonej przez tego beneficjenta produkcji rolnej. Powyższe wynika wprost z art. 25 ust. 8 Rozporządzenia nr 702/2014, który stanowi, że obliczenia strat poniesionych wskutek niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej dokonuje się na poziomie beneficjentów występujących o przyznanie pomocy. W ocenie Sądu organy prawidłowo zinterpretowały przepis art. 2 pkt 8 Rozporządzenia nr 702/2014. Stanowi on, że gospodarstwem jest jednostka obejmująca grunty, obiekty i urządzenia wykorzystywane na potrzeby produkcji podstawowej produktów rolnych. Z przedstawionej definicji gospodarstwa rolnego nie wynika aby gospodarstwem była każda pojedyńcza jednostka produkcyjna wyodrębniona np. według położenia geograficznego. Sąd podziela ocenę organu, iż jednostką w rozumieniu art. 2 pkt 8 Rozporządzenia nr 702/2014 jest podmiot (beneficjent) ubiegający się o przyznanie pomocy, nie zaś jednostka produkcyjna funkcjonująca w ramach gospodarstwa prowadzonego przez tego beneficjenta. Dla producenta rolnego ubiegającego się o przedmiotową pomoc, którego gospodarstwo położone jest na terenie wielu gmin czy województw, sporządza się protokół zbiorczy, który określa ostateczny poziom szkód, które wystąpiły w tym gospodarstwie. Protokół obejmuje wszystkie grunty, obiekty i urządzenia wykorzystywane na potrzeby produkcji podstawowej produktów rolnych, co odpowiada dyspozycji art. 25 ust. 8 Rozporządzenia nr 702/2014. Wysokość poniesionej szkody ustalona została dla Spółki w tzw. protokole zbiorczym nr (...) sporządzonym przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody L. z (...) września 2015 roku, w sposób określony § 5 ust. 6 rozporządzenia. Szkodę oszacowano na 25,8 % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie, czyli mniej niż 30% tej produkcji. W konsekwencji organy administracji prawidłowo stwierdziły, że beneficjent pomocy (Spółka D. Spółka z o.o.) spełnił warunek przyznania pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych opisany w § 5 ust. 2 pkt 2 lit. a) Rozporządzenia. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrola decyzji. W tej sytuacji skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.