V SA/Wa 420/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2010 r. w sprawie ze skargi E. S. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ([...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: 1. Uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 420/10. 2. Przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnić od kosztów sądowych i ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi E. S. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż prowadzi [...] hektarowe gospodarstwo położone na bardzo słabych glebach. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie, co w sytuacji samotnego prowadzenia gospodarstwa ma kluczowe znaczenie dla jego funkcjonowania. Zachodzi też konieczność wynajmu pracowników do ciężkich i skomplikowanych prac. Dochody skarżącego wynoszą około 920 zł i pochodzą ze sprzedaży mleka oraz świadczenia rentowego. Skarżący opłaca energię – 90 zł, telefon – 140 zł oraz wodę. W lutym br. padła mu krowa o wartości 3000 zł, powodując znaczną stratę gospodarczą. Dochody skarżącego ze sprzedaży mleka są zajęte przez komornika. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż miesięcznie na utrzymanie wydaje około 800 zł, a na opłacenie kosztów utrzymanie domu około 400 zł. Uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych – za rok 2008 w marca 2009 r. otrzymał 17 653,43 zł. Wydatki związane z zatrudnianiem osób do pomocy w gospodarstwie maja charakter sezonowy i wynoszą około 400-500 zł miesięcznie. Skarżący ponosi także wydatki na zakup części zamiennych do maszyn, remonty maszyn, koszty usług, leczenia własnego i zwierząt, zakup środków produkcji rolnej i wiele innych. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, odmówił natomiast przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Referendarz zauważył, że skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu i sam prowadzi gospodarstwo domowe. Wysokość uzyskiwanych dochodów, pomimo konieczności zatrudniania do pomocy pracowników sezonowych oraz z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania i opłacenia mieszkania daje zaś możliwość poniesienia przewidywanych kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2010 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, odmówił natomiast przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że część dochodów skarżącego może zostać przeznaczona na poniesienie kosztów postępowania, gdyż nie można uznać skarżącego za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł w szczególności, że komornik sądowy zajmuje cały jego dochód uzyskiwany ze sprzedaży mleka. Dodał ponadto, że nadmierne opady spowodowały częściowe zniszczenie plonów w jego gospodarstwie. Do zażalenia skarżący dołączył m.in. protokół oszacowania i wysokości szkód w jego gospodarstwie. Z protokołu tego wynika, że straty te wyniosły 38,65% średniej rocznej produkcji, tj. około 17.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Dokonując analizy sprawy w ramach autokontroli Sąd doszedł do przekonania, że materiał zgromadzony w aktach sprawy oraz przedstawiona przez skarżącego w zażaleniu argumentacja daje podstawy, aby przychylić się do zgłoszonego żądania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sytuacja materialna skarżącego znacznie pogorszona w wyniku strat spowodowanych nadmiernymi opadami uzasadnia zmianę stanowiska Sądu, co do przyznanego mu prawa pomocy. W konsekwencji kierując się celem instytucji prawa pomocy jakim jest zapewnienie stronie dostępu do sądu należało uznać, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 195 § 2 w zw. z art. 245 § 1 i § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.