V SA/Wa 4201/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiebiorstwa Handlowo-Usługowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia: uchyla zaskarżone postanowienie Po zapoznaniu się z zażaleniem wniesionym pismem z dnia [...] maja 2015 r. przez G. Sp. z o.o. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] o obciążeniu wierzyciela – R. G. kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Z. R., na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu ww. postanowienia podkreślono m.in., że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanego Z. R., na rzecz wierzyciela –R. G. W dniu [...] maja 2015 r. wydał postanowienie nr [...], w którym obciążył wierzyciela – R. G. kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego wystawionego wobec – Z. R. W uzasadnieniu niniejszego postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone ze względu na bezskuteczność, a zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. to wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (dodatkowo wskazał, że przeniesienie odpowiedzialności na wierzyciela za powstałe w trakcie postępowania egzekucyjnego koszty egzekucyjne może nastąpić po zakończeniu postępowania egzekucyjnego). Pismem z dnia [...] maja 2015 r. powołując się na okoliczność, iż G. Sp. z o.o. jest następcą prawnym G. R. G., R. G. działający jako Prezes Zarządu - uprawniony do samodzielnej reprezentacji spółki wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] maja 2015 r. nr ... . W uzasadnieniu niniejszego zażalenia wskazał naruszenie art. 64c § 1 u.p.e.a. podnosząc, iż obciążanie kosztami postępowania egzekucyjnego w sprawie [...] stanowiącymi opłatę za zajęcie prawa majątkowego w postaci wierzytelności z rachunku bankowego, jest sprzeczne z obowiązującym z prawem, godzi w jego interes jako wierzyciela i jest niczym nieuzasadnione. Ponadto wskazał na naruszenie art. 64c § 4 u.p.e.a. uzasadniając powyższe naruszenie okolicznością, iż niemożność poniesienia kosztów postępowania przez dłużnika po zakończeniu postępowania nie może stanowić reguły, że to wierzyciel jest zobowiązany pokryć opłaty należne organowi egzekucyjnemu. Skarżący zanegował też obowiązek ponoszenia kosztów prowadzonej egzekucji, z uwagi na fakt nieodzyskania należności, a także podniósł, że nie odzyskał kosztów egzekucyjnych w kwocie 2.784,60 zł uiszczonych na rzecz Komorników Sądowych w D. i C. Wskazał również, iż Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt I [...] wyznaczył do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.i Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] przekazał temu komornikowi tytuły wykonawcze wraz z aktami spraw. Skarżący podniósł, że do tej pory nie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co dowodzi, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., gdyż nie prowadzi on sprawy, a tym bardziej brak jest podstaw do obciążania skarżącego kosztami egzekucyjnymi. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż przesłanką skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego jest złożenie odwołania przez legitymowany podmiot. Zgodnie z dyspozycją art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Powyższe zaś oznacza, iż tylko podmiot będący stroną postępowania, która brała udział, bądź mogła być stroną w postępowaniu w pierwszej instancji, może skutecznie wnosić środek odwoławczy. W świetle przepisów u.p.e.a. stronami postępowania egzekucyjnego w administracji są wierzyciel i zobowiązany. Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. przez wierzyciela rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Stosownie do art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Z niniejszego zapisu wynika, iż tylko strona postępowania, w tym przypadku wierzyciel, jest uprawniona do wniesienia zażalenia na postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W związku z tym organ wskazuje, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanego – Z. R. na rzecz wierzyciela – R. G., które umorzył a kosztami tego postępowania obciążył wierzyciela. Z powyższego zaś wynika, że stroną - wierzycielem tego postępowania był R. G. Natomiast zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] wniosło G. Sp. z o.o. z siedzibą w M., powołując się na okoliczność, że jest następcą prawnym G. R. G. Jednak z akt sprawy nie wynika, aby w/w spółka była następcą prawnym G. R. G., ani w inny sposób nabyła prawa do wierzytelności będącej przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Dokumenty przesłane przez G. Sp. z o.o. przy piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. (tj. odpis aktualny z KRS spółki G. Sp. z o.o. - stan na dzień 30 czerwca 2015 r., pismo z dnia [...] sierpnia 2011 r. skierowane przez G. Sp. z o.o. do Urzędu Skarbowego w C., pismo z dnia [...] kwietnia 2005 r. skierowane przez R. G. do Urzędu Skarbowego w C.), będące odpowiedzią na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2015 r., nie potwierdzają następstwa prawnego w/w spółki w stosunku do G. R. G., które umożliwiałoby występowanie ww. spółki w niniejszym postępowaniu. Skargę na wyżej opisane postępowanie wniósł R. G. oraz G. Sp. z o.o. w M. reprezentowane przez Prezesa Zarządu R. G. zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a konkretnie przepisów art. 64 c par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postepowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm./, art. 28 kpa oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że nie może zgodzić się ze stwierdzeniem, że nie został uznany za stronę postępowania, skoro wcześniej Urząd Skarbowy w C. nie miał w tym względzie zastrzeżeń, prowadząc z nim korespondencję i przekazując część odzyskanych wierzytelności na rachunek Spółki/ de facto poniesionych przez niego kosztów. Korespondencja była kierowana na adres ul. [...] [...] w M., gdzie mieści się siedziba Spółki, a nie [...] [...] w M., gdzie mieszka. Skarżący dodaje, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. podpisał zarówno jako Prezes Zarządu Spółki przystawiając pieczątkę oraz obok po lewej stronie imieniem i nazwiskiem , jako osoba fizyczna/wierzyciel. Te fakty dowodzą że zadośćuczynił dyspozycji art. 1a pkt 13 cytowanej na wstępie ustawy. Zdaniem skarżącego nie można zgodzić się, że zajęcie prawa majątkowego było skuteczną czynnością, pociągającą za sobą naliczenie opłaty w łącznej kwocie 1.357,71 zł skoro z rachunków bankowych nie uzyskano żadnych kwot. Trudno zatem przyjąć, że opłaty te można nazwać wydatkami egzekucyjnymi w ujęciu art. 64b pkt 9 cytowanej ustawy. Wydatkami egzekucyjnymi są bowiem koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, dlatego należy przyjąć, że wysokość tych wydatków musi być udokumentowana rachunkami lub innymi dokumentami wystawionymi przez podmioty świadczące na rzecz organu egzekucyjnego. Skarżący wskazuje, że w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej wobec dłużnika Z. R., Sąd Rejonowy w C. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr sygn. akt [...] wyznaczył Komornika Sądowego przy SR dla W. do prowadzenia postępowania w tej sprawie. Mimo to Urząd Skarbowy w C. dopiero w dniu [...] stycznia 2014 r. przekazał akta sprawy, kiedy postępowanie zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Po [...] września 2013 roku nie powinien wykonywać już żadnych czynności, a dokonał zajęcia rachunku bankowego w D. – w dniu [...] stycznia 2014 roku i A. - w dniu [...] września 2014 roku, które okazały się bezskuteczne. W ocenie skarżącego powyższe fakty, w zestawieniu z tym, że prowadzone prawie przez 15 lat postępowanie egzekucyjne nie przyniosło efektu w postaci odzyskania przez niego wierzytelności, prowadzą do nieodpartego wniosku, że obciążenie go obecnie jeszcze kosztami egzekucyjnymi było niczym nieuzasadnione i sprzeczne z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje : Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Na wstępie przypomnieć należy, iż adresatem postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego (wydanego na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.) był R. G. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł jednym pismem zarówno R. G. jak i będący tą samą osobą Prezes Zarządu G. Sp. z o.o. w M. W zażaleniu jego autor powołał się m.in. na okoliczność, że G. Sp. z o.o. jest następcą prawnym G. R. G. Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżonym skargą postanowieniem stwierdził jednak niedopuszczalność zażalenia i to wyłącznie ze względu na to że zażalenie to wniosło G. Sp. z o.o., które nie jest (zdaniem tego organu) następcą prawnym G. R. G. Postanowienie to nie odnosi się natomiast w ogóle do kwestii legitymacji do jego wniesienia przez R. G. i to mimo tego że był on adresatem postanowienia o obciążeniu go jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oraz wniósł zażalenie na to postanowienie zarówno jako osoba fizyczna jak i Prezes Zarządu podmiotu o nazwie G. Sp. z o.o. Rozważania poczynione przez organ w kwestii następstwa prawnego G. R. G. nie były więc wystarczające do podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. W dalszym ciągu bowiem nie oceniono zażalenia w tej części, w której wniósł je R. G. Takiej oceny organ dokona przy ponownym rozpatrzeniu zażalenia i rozważy ewentualnie uznanie jego niedopuszczalności jedynie w części. Sąd podkreśla poza tym, iż adresat postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] (wierzyciel R. G.) został pouczony, że na to postanowienie przysługuje mu na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia . Organ odwoławczy musi więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnić własne pouczenie i zażalenie R. G. rozpoznać merytorycznie. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.