V SA/Wa 4203/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-14
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Bożena Zwolenik, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest zgodna z prawem, jeśli opiera się na wynikach kontroli terenowej wykazującej przedeklarowanie powierzchni i niespełnienie norm dobrej kultury rolnej, pomimo złożenia przez rolnika wniosków dowodowych, w tym o przesłuchanie świadków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe. Raport z kontroli terenowej, wraz z dokumentacją fotograficzną i szkicami, stanowił wiarygodny dowód potwierdzający przedeklarowanie powierzchni i niespełnienie norm dobrej kultury rolnej. Zeznania świadków, uznane za sprzeczne ze sobą i z innymi dowodami, nie podważyły ustaleń organów. Rolnik, kwestionując ustalenia kontroli, nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swojego stanowiska.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2010 rok. Kontrole terenowe wykazały nieprawidłowości, w tym przedeklarowanie powierzchni i niespełnienie norm dobrej kultury rolnej na kilku działkach. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji i prawomocnym oddaleniu skargi kasacyjnej, organy ponownie rozpatrzyły sprawę, przesłuchując świadków. Mimo to, ponownie odmówiono przyznania płatności, uznając zeznania świadków za niewiarygodne i potwierdzając ustalenia kontroli. Rolnik zaskarżył tę decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania: oddala skargę.
Skarżący D. M. [...] maja 2010 r. na podstawie § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 329) złożył wniosek o przyznanie płatności na 2010 rok wraz załącznikami. Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW – strefa nizinna I wynosiła 263,59 ha.
W dniach od [...] do [...] września 2010 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzone zostały dwie kontrole: w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie wzajemnej zgodności. W trakcie kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- na działce rolnej A (działka ewidencyjna nr [...]) zastosowano kod błędu DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) - wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 7,88 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 7,27 ha; oraz kod DR37 (identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS);
- na działce rolnej B (działka ewidencyjna nr [...]) zastosowano kod błędu DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) - wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 36,36 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 31,95 ha, kod DR37 (identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS) oraz kod DR22 (działka rolna jest niespójna, błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną);
- na działce rolnej CI (działka ewidencyjna [...]) zastosowano kod błędu DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 20,30 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 18,65 ha, kod DR37 (identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS);
- na działce rolnej D oraz DA (działka ewidencyjna [...]) zastosowano kod DR14 normy DKR nie są przestrzegane oraz kod DR18 na działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (stwierdzono teren nieużytkowany, zadrzewiony);
- na działce rolnej E (działka ewidencyjna [...]) zastosowano kod błędu DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) - wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 7,19 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 4,31 ha, kod DR37 (identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS);
- na działce rolnej EA (działka ewidencyjna [...]) zastosowano kod błędu DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 25,51 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 3,16 ha, kod DR37 (identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS);
- na działce rolnej I (działka ewidencyjna [...]) zastosowano kod błędu DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) - wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 32,82 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 8,93 ha;
- na działce rolnej J (działka ewidencyjna [...]) zastosowano kod błędu DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 7,00 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 5,46 ha, kod DR37 (identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS).
Kolejnymi pismami D.M. zgłaszał zastrzeżenia do przeprowadzonej w gospodarstwie kontroli. Pismami z [...] kwietnia 2011 r. oraz z [...] maja 2011 r. wniósł o przesłuchanie wskazanych przez siebie świadków.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wydał decyzję nr [...] z [...] lipca 2011 r., mocą której odmówił przyznania płatności ONW strefa nizinna I na 2010 r.
W odwołaniu D.M. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie szeregu zgłoszonych przez niego dowodów, a w szczególności przesłuchania wskazanych świadków na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] września 2010 r., przeprowadzania zabiegów rolniczych i prowadzenia działalności rolniczej zgodnie ze złożonymi wnioskami o dopłaty za rok 2010.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o wyniki prawidłowo przeprowadzonych oględzin działek rolnych i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Organ wyjaśnił, iż w sprawie przeprowadzona została kontrola w zakresie wzajemnej zgodności oraz kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Obie kontrole stwierdziły nieprawidłowości, polegające na przedeklarowaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na działkach rolnych oznaczonych symbolami: A, B, CI, D, DA, E, EA, I, J.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 16 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% nie przyznaje się pomocy w danym roku. W przedmiotowej sprawie różnica wyniosła 39,1858 %, a więc Kierownik Biura Powiatowego zasadnie odmówił D. M. przyznania płatności ONW strefa nizinna I.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75 oraz art. 78 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, iż co prawda Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość zgłoszenia przez stronę żądania przeprowadzenia dowodu, a jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, niemniej jednak przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ponadto w myśl art. 77 § 4 k.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Organ podkreślił, że podczas prowadzonego postępowania administracyjnego D.M. wnosił o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadków oraz powołania biegłych, natomiast organ I instancji dysponując raportem z czynności kontrolnych uznał, że wnioski beneficjenta są niezasadne i nie mają wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Organ podniósł, iż art. 78 k.p.a. przewiduje także możliwość odmówienia stronie żądania przeprowadzenia dowodu (§ 2). Ma to na celu uniemożliwienie przeciągania postępowania przez zgłaszanie zbędnych wniosków dowodowych, tj. dotyczących takich okoliczności, które już zostały bezspornie ustalone.
W ocenie organu odwoławczego, brak jest dowodów świadczących o tym, iż w rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja wydana została przez organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, a mianowicie w oparciu o raporty z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie beneficjenta.
Organ odwoławczy dokonał analizy raportu z kontroli, zdjęć oraz szkiców i uznał, że zawarte w odwołaniu wnioski dowodowe również nie zasługują na uwzględnienie. Organ II instancji wyjaśnił, iż nie kwestionuje dowodów, ale realizując kontrolę sprawdzany jest stan faktyczny działek rolnych na dzień przypadającej kontroli. Wobec tego późniejsze zeznania świadków, opinie biegłych, zeznania osób zlecających i przeprowadzających kontrolę nie mogą mieć wpływu na wyniki już przeprowadzonej kontroli. Inspektorzy terenowi określają przebieg działek rolnych na podstawie zasięgów poszczególnych upraw z uwzględnieniem położenia ich na działkach ewidencyjnych oraz mierzą rzeczywistą powierzchnię upraw kwalifikujących się do przyznania płatności wynikających z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Odnosząc się do zarzutu dokonania czynności kontrolnych przed upływem terminu na dokonanie obowiązkowych prac i zabiegów rolniczych, organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem w sprawie minimalnych norm okrywa roślinna na działkach rolnych powinna być koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca lub powinny być na nich wypasane zwierzęta. Jednym z warunków przyznania płatności ONW jest utrzymywanie gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Ze zdjęć wykonanych podczas kontroli jednoznacznie wynika, iż znajdująca się na działkach rolnych roślinność, wysokie trawy, zakrzaczenia oraz samosiewki brzóz, nie jest roślinnością jednoroczną, a co za tym idzie grunty te nie są utrzymywane zgodnie z normami, w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy. Ponadto składając wniosek o przyznanie płatności ONW w terminie od 15 marca do 15 maja beneficjent pomocy deklaruje powierzchnie działek rolnych, które kwalifikują się do otrzymania wnioskowanej płatności na dzień złożenia wniosku. Zdaniem organu stwierdzone uchybienia świadczą również o tym, że na dzień złożenia wniosku działki rolne nie kwalifikowały się do otrzymania płatności ONW. Podsumowując organ wskazał, iż rozporządzenie w sprawie płatności rolnośrodowiskowych przewiduje możliwość wykonania dwóch pokosów w ciągu roku, oznacza to, że koszenia dokonuje się według potrzeb na danej działce rolnej. D.M. chcąc utrzymywać swoje działki w dobrej kulturze rolnej, powinien dokonać koszenia wcześniej, przed ostatecznym terminem.
Organ wyjaśnił również, iż kontrola na miejscu nie mogła uwzględnić nieskoszonej łąki, ponieważ na wykluczonych powierzchniach znajdują się zamiast trwałych użytków zielonych grunty odłogowane, czego potwierdzeniem są widoczne na zdjęciach zadrzewienia i zakrzaczenia. Ponadto organ II instancji wskazał, iż w sytuacji pozostawienia 10 % niewykoszonej powierzchni, wnioskodawca składając wniosek o przyznanie płatności dołącza do niego materiał graficzny, na którym zaznacza powierzchnię działki rolnej, która ma pozostać niewykoszona w danym roku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D.M. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. zarzucając m.in. naruszenie art. 78, art. 80 i art. 107 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 610/12 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie decydujące dla jej uchylenia było niedostrzeżenie przez organ potrzeby przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] września 2010 r., przeprowadzania zabiegów rolniczych i prowadzenia działalności rolniczej zgodnie ze złożonymi wnioskami o dopłaty za rok 2010.
WSA wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o wyniki kontroli w zakresie wzajemnej zgodności oraz kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Obie kontrole stwierdziły nieprawidłowości polegające na przedeklarowaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności, na działkach rolnych oznaczonych symbolami: A, B, CI, D, DA, E, EA, I, J. Sąd I instancji stwierdził, że jakkolwiek zasadne jest stanowisko organu, iż nie miał on obowiązku powiadomienia o terminie kontroli, a zatem bezprzedmiotowe są rozważania dotyczące osoby pełnomocnika strony, to nie zwalniało to organu od rzetelnego odniesienia się do zarzutów strony sformułowanych do doręczonego jej raportu z czynności kontrolnych.
Sąd podkreślił, że po otrzymaniu raportów skarżący zgłosił do Biura Powiatowego ARiMR w O. zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych i zastrzeżenia te konsekwentnie powtarzał w kolejnych etapach prowadzonego postępowania, natomiast organ nie przeprowadził żadnej czynności wnioskowanej przez stronę zarówno w zarzutach do raportu jak i w odwołaniu.
Odmowę przeprowadzenia dowodów organ uzasadniał ich zbytecznością jako dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, co w ocenie Sądu nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. WSA uznał, że odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych w sposób oczywisty naruszyła art. 78 k.p.a.
WSA wskazał również, że w toku ponownego rozpoznania sprawy organ winien przede wszystkim przesłuchać wnioskowanych przez skarżącego świadków, wyjaśnił, że ciążący na stronie ciężar dowodowy znalazł realizację w przedstawieniu organowi listy świadków, ich adresów i wskazaniu okoliczności, na którą mieliby być przesłuchani a która dotyczy istoty sprawy (stanu działek na dzień kontroli). Stwierdził, że oczekiwanie organu, by skarżący przedstawił sam te zeznania jest niedopuszczalne nawet przy uwzględnieniu specyfiki postępowania dowodowego prowadzonego przez ARiMR z mocy art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Dalej WSA wskazał, że po przesłuchaniu wnioskowanych świadków organ winien skonfrontować ich zeznania z posiadanym materiałem zdjęciowym powstałym w czasie kontroli. Wówczas dopiero będzie mógł podjąć (i uzasadnić) decyzję co do zasadności przeprowadzenia kolejnych zgłoszonych w odwołaniu dowodów. Organ winien także wyjaśnić podnoszoną przez stronę niekompletność dokumentacji zdjęciowej.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżył wskazany wyrok skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W wyniku rozpoznania sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1578/12 oddalił skargę kasacyjną, z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw. Wyrok WSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 610/12 stał się prawomocny.
Mając na uwadze stanowisko wyrażone przez sądy administracyjne, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] uchylił decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. w dniu [...] lipca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu podkreślił, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien przesłuchać wnioskowanych przez stronę świadków, a po ich przesłuchaniu winien skonfrontować zeznania z posiadanym materiałem fotograficznym, wykonanym podczas czynności kontrolnych. Dodatkowo organ winien wyjaśnić podnoszoną przez skarżącego niekompletność dokumentacji zdjęciowej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu postępowania dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję nr [...] z [...] marca 2015 r., na mocy której odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, iż mając na uwadze wytyczne sądów administracyjnych podjęto czynności zmierzające do realizacji wskazań zawartych w wyrokach sądów administracyjnych oraz w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z [...] kwietnia 2014 r.
Organ wskazał, że [...] września 2014 r. przesłuchał świadków zawnioskowanych przez stronę w toku postępowania: D. M., W. P., B. W., L. W., J. S., H.F. O terminie i miejscu przeprowadzenia tego dowodu zawiadomił stronę. Świadkowie złożyli zeznania dotyczące stanu faktycznego działek zadeklarowanych przez D.M. we wnioskach o przyznanie płatności za lata 2010 i 2011, na których kontrole na miejscu ARiMR wykryły nieprawidłowości.
W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił w sposób obszerny i szczegółowy zeznania złożone przez wskazanych świadków. Podkreślił, że dowód z przesłuchania świadków został zgłoszony przez wnioskodawcę w celu zanegowania wyników z kontroli na miejscu z [...] września 2011 r. i w konsekwencji wykazania, że w badanym okresie sporne działki spełniały wymogi do objęcia ich wnioskowanymi płatnościami.
W ocenie organu zeznania świadków nie zdołały podważyć wyników przedmiotowej kontroli na miejscu. Zdaniem organu zeznania świadków są sprzeczne nie tylko wzajemnie ze sobą, ale przede wszystkim z oświadczeniami samego wnioskodawcy co do stanu faktycznego na spornych działkach w badanym okresie. Organ zwrócił uwagę, że praktycznie wszyscy świadkowie zeznali, iż na spornych działkach były grunty orne bądź użytki zielone, pastwiska oraz, że wszystkie działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej we wszystkich okresach wymienionych w otrzymanych przez świadków wezwaniach do złożenia wyjaśnień. Inny stan faktyczny gruntów wynika zaś z pisma wnioskodawcy, który przyznał, iż na części spornych działek były przede wszystkim ugory, na których występowały okresowo jednoroczne odrosty brzozy, byliny, krzewy, na dzień kontroli częściowo nie wykoszone, które zostały usunięte po kontroli na miejscu.
Organ podkreślił, że zeznania świadków są także całkowicie sprzeczne z obszernym materiałem dowodowym dokumentującym wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy [...] września 2011 r. Organ wskazał, iż przedmiotowa kontrola została bardzo szczegółowo udokumentowana, w szczególności w odniesieniu do działek, na których stwierdzono największe nieprawidłowości. Podkreślił, iż raport z kontroli na miejscu zawiera szczegółowe szkice spornych działek, niektóre wykonane w formacie A3, na których inspektorzy terenowi bardzo dokładnie oznaczyli miejsca, w których zostały wykonane zdjęcia działki. Dokumentacja fotograficzna jest także czytelna i szczegółowa, na niektórych działkach wykonano nawet po kilkadziesiąt zdjęć. Wyniki kontroli na miejscu przedstawiają stan faktyczny kontrolowanych działek na dzień kontroli. Są one całkowicie rozbieżne z opisanymi zeznaniami świadków.
Odnośnie zarzutu wnioskodawcy dotyczącego niekompletności dokumentacji zdjęciowej z kontroli na miejscu, organ powołał się na pismo z Biura Kontroli na Miejscu OR ARiMR, w którym organ odpowiedzialny za przeprowadzenie kontroli na miejscu, po dokonaniu ponownej analizy dokumentacji pokontrolnej, stwierdził jednoznacznie, iż kontrola gospodarstwa rolnego wnioskodawcy została przeprowadzona prawidłowo. We wskazanym piśmie organ m.in. szczegółowo opisał, na czym polega metodyka realizacji kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej, stwierdzając w podsumowaniu, iż zgłoszony przez rolnika zarzut braku ciągłości w numeracji fotografii wynika bezpośrednio z faktu wykonania niektórych zdjęć w złej jakości (zdjęcia nieostre, niepoprawnie wykadrowane, prześwietlone - wykonane pod słońce, itp.). Fotografie niewystarczającej jakości nie mogły stanowić dowodu w sprawie, dlatego też nie zostały włączone przez inspektorów do dokumentacji pokontrolnej, na etapie realizacji części terenowej kontroli na miejscu.
Reasumując organ podkreślił, iż wnioskodawca składając wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności zobowiązał się pisemnie (na 4 str. wniosku) do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, a nie tylko na koniec września czy też października danego roku. Przeprowadzona kontrola na miejscu jednoznacznie wykazała, iż powyższych wymogów strona nie dopełniła. Wyniki kontroli zostały potwierdzone bez żadnych zastrzeżeń przez W. P. (pisemna adnotacja w protokole z czynności kontrolnych), pełnomocnika wnioskodawcy i osoby która, jak wskazuje strona, pracuje na skontrolowanych gruntach. Jednocześnie wnioskodawca kwestionując ustalenia kontroli na miejscu nie przedstawił merytorycznego dowodu realnie podważającego prawidłowość przeprowadzonych czynności kontrolnych.
Nie zgadzając się z tak podjętym rozstrzygnięciem skarżący wniósł odwołanie do organu wyższej instancji.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu podkreślił, że zaskarżone rozstrzygnięcie prawidłowo oparto na treści raportu z czynności kontrolnych oraz jego załącznikach w postaci zdjęć i szkiców. Zasadnie odmówiono mocy dowodowej zeznaniom świadków, z uwagi na ich rozbieżności i wzajemne sprzeczności. Organ przedstawił również obowiązujące przepisy prawa w sprawie przyznania płatności ONW.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie:
art. 8, art. 75, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.),
21 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
W motywach skargi skarżący wskazał, że postępowanie, w szczególności kontrola terenowa, zostały przeprowadzone w sposób nierzetelny, niewyjaśniający okoliczności faktycznych sprawy a poprzez to naruszający normy prawne.
Przedmiotowy raport z czynności kontrolnych jest niemiarodajny i nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych dla niniejszego postępowania. Skarżący podkreślił, iż przeprowadzone pomiary przez pracowników Agencji są nieprawidłowe, a kontrola nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego. Kontrolujący podczas wykonywania pomiarów upraw bez żadnej podstawy pominęli części poszczególnych działek rolnych zaniżając ich rzeczywiste powierzchnie. Skarżący wskazał ponadto, iż pomimo tego, że wnioskował o przeprowadzenie powtórnej kontroli oraz składał konkretne wnioski dowodowe zostały one pominięte bez podania konkretnej przyczyny.
Jak dalej podkreślił skarżący, w dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do wskazanego raportu z czynności kontrolnych brak jest ciągłości numeracji zdjęć. Szczególną uwagę zwrócił na brak zdjęć, które zostały wykonane podczas kontroli terenowej. W ocenie skarżącego zdjęcia, które nie zostały załączone do raportu mogły być korzystnymi z punktu widzenia wnioskodawcy. Podkreślił, że użytkował i przestrzegał zasad dobrej kultury rolnej, a tym samym był uprawniony do otrzymania płatności w pełnej wnioskowanej wysokości. Sporne działki nie tylko na dzień kontroli, ale przez cały rok 2010 były prawidłowo użytkowane i utrzymane w dobrej kulturze rolnej. W ocenie skarżącego kontrolerzy przeprowadzili kontrolę wskazanych działek rolnych niewłaściwie, bez zachowania należytej staranności lub w oparciu o niewłaściwą identyfikację granic działek w terenie.
Co więcej, w odczuciu strony skarżącej, organ wyciągnął błędne wnioski z dowodu w postaci zeznań świadków. Organ skupił się jedynie na nieścisłościach wynikających z poszczególnych zeznań, nie wyciągając odpowiedniego wniosku i nie uwzględniając wszystkich okoliczności towarzyszących przedmiotowym zeznaniom. Podkreślił, że każdy ze świadków zeznał, iż przedmiotowe działki były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zeznania świadków różniły się jedynie co do konkretnego określenia sposobu ich zagospodarowania. Wynika to stąd, iż okres, którego dotyczyły zeznania był dalece odległy od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Zdaniem skarżącego nie ma żadnych podstaw, żeby nie dać wiary świadkom będącym osobami obcymi, które nie mają żadnego interesu w tym, żeby fałszować stan faktyczny.
Reasumując skarżący wskazał, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy obu instancji w sposób bardzo instrumentalny - organy postępowania nie pochyliły się nad wszystkimi okolicznościami sprawy, mimo ich formalnego zgłaszania przez skarżącego i przedstawiania na dane okoliczności wniosków dowodowych. W ocenie skarżącego naruszenie przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 8, 75, 77, 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 i 2 pkt 1, 2 3 i 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich jest oczywiste i niewątpliwe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach działania wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 (Dz. U. z 2009 roku, nr 40 poz. 329 ze zm.), zwanym dalej Rozporządzeniem ONW.
Płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009,
1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:
a) art. 14 ust. 2 tiret drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo
b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.);
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszystkie grunty rolne powinny być utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wskazać należy, iż minimalne normy utrzymywania gruntów określone są w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 211, ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 tegoż rozporządzenia grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:
- w przypadku gruntów ornych - jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie,
- w przypadku łąk i pastwisk - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.
W myśl § 5 ust. 2 Rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z postanowieniem § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW i jest to iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych
Mając na uwadze wskazane regulacje zauważyć należy, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności ONW na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, organ ma obowiązek stosowania przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiających szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27).
Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez wnioskodawcę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Przeprowadza się je w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.
Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny tego, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia powierzchni gruntów spełniających wymogi określone w obowiązujących przepisach i tym samym kwalifikujących się do płatności.
Jak wynika z akt administracyjnych w rozpoznawanej sprawie przeprowadzona została kontrola w zakresie wzajemnej zgodności oraz kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Obie kontrole stwierdziły nieprawidłowości, polegające na przedeklarowaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności, na działkach rolnych oznaczonych symbolami: A, B/B1, C1, D, DA, E, EA, J oraz na stwierdzeniu niespełnienia norm dobrej kultury rolnej - stwierdzono bowiem, co wynika z protokołu pokontrolnego, że grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany. Na częściach działek rolnych A, B, C1, J, E, EA, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnie nieużytkowane rolniczo, w przypadku natomiast działek rolnych D, DA zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej stwierdzono na całej ich powierzchni.
Z uwagi na stwierdzoną procentową różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności ONW a powierzchnią stwierdzoną w stosunku do powierzchni stwierdzonej ((263,59 ha – 189,38 ha)/189,38 ha x 100% = 74,21 ha/189,38 ha x 100% = 39,19%), podstawą rozstrzygnięcia był art. 16 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, nie przyznaje się pomocy w danym roku.
Organy oparły swoje rozstrzygnięcia przede wszystkim na dowodzie, jakim jest raport z czynności kontrolnych oraz jego załączniki w postaci zdjęć i szkiców. Zdaniem Sądu takie działalnie organu było prawidłowe. Dzieje się tak dlatego, że w realiach sprawy przeprowadzone dowody z zeznań świadków nie podważyły skutecznie ustaleń wynikających z raportu i jego załączników.
Wyjaśnić należy, że kontrola na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w O. przy wykorzystaniu tzw. metody inspekcji terenowej. Metoda ta polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych technik pomiaru, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i ewentualnie zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Zatem celem kontroli było ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, istniejącego na gruntach rolnych w dniu kontroli. Z przeprowadzonych przez organ oględzin działek rolnych wynika, że część zadeklarowanej powierzchni nie była użytkowana rolniczo, tym samym nie kwalifikuje się ona do przyznania płatności. Fakt zaniechania działalności rolniczej wynika bezpośrednio z dowodu w postaci zdjęć, które były wykonane na deklarowanych do płatności gruntach. Zdjęcia te wykonywane były w różnych miejscach oraz kierunkach dzięki temu przedstawiają rzeczywisty ich stan. Potwierdzeniem natomiast lokalizacji wykonanych fotografii są szkice sporządzone przez kontrolerów, na których również przedstawiono granice stwierdzonych powierzchni.
Sąd nie dopatrzył się przy tym nieprawidłowości przy wykonywaniu kontroli i sporządzaniu raportu z jej wyników. Opis przeprowadzonej kontroli szczegółowo organy powołują w swoich rozstrzygnięciach. Nie powielając zatem przedstawiania szczegółowych wyników kontroli, Sąd podkreśla, że ich analiza prowadzi do wniosku, iż są one spójne i nie budzą żadnych wątpliwości, co do rzetelności przeprowadzonych pomiarów.
Dodać w tym miejscy należy, że przedmiotowa kontrola została bardzo szczegółowo udokumentowana, w szczególności w odniesieniu do działek, na których stwierdzono największe nieprawidłowości. Co istotne, raport z kontroli na miejscu zawiera szczegółowe szkice spornych działek, niektóre wykonane w formacie A3, na których inspektorzy terenowi bardzo dokładnie oznaczyli miejsca, w których zostały wykonane zdjęcia działki. Dokumentacja fotograficzna jest także czytelna i szczegółowa, na niektórych działkach wykonano nawet po kilkadziesiąt zdjęć. Na zdjęciach widoczne są zachwaszczenia, równomiernie pokrywające deklarowany obszar, które nie były koszone co najmniej od dwóch lat. Wskazują na to widoczne na fotografiach wyschnięte kwiatostany poszczególnych chwastów oraz poprzerastane kępy suchych traw.
Wyjaśnić w tym miejscu również należy, że na podstawie ust. 2 art. 30 ustawy o płatnościach przeprowadzenie kontroli może być powierzone jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1. Kontrole te przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzenie kontroli dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz roślin energetycznych przeznaczonych na cele energetyczne. Zgodnie z przytoczonym artykułem, jednostki organizacyjne i osoby zatrudnione w niej m.in.:
posiadają wykształcenie wyższe w zakresie rolnictwa lub ogrodnictwa, lub wykształcenie średnie rolnicze lub ogrodnicze albo wykształcenie wyższe w zakresie geodezji i kartografii lub wykształcenie średnie geodezyjne - odpowiadające zakresowi powierzchownych im czynności kontrolnych,
posiadają uprawnienia zawodowe w zakresie określonym w art. 43 pkt. 1, 2, 5 lub 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne,
zostaną przed podjęciem czynności kontrolnych przeszkolone, w zakresie odpowiadającym powierzonym im czynnościom,
jednostki organizacyjne zapewniają:
- sprzęt pomiarowy i informatyczny w liczbie umożliwiającej sprawne wykonanie pomiarów geodezyjnych,
- sprzęt informatyczny i oprogramowanie zapewniające przetwarzanie danych, zgodnie z systemem informatycznym posiadanym przez ARiMR,
- środki transportu zapewniające sprawne wykonywanie powierzonych kontroli.
W ocenie Sądu brak było powodów, dla których organ mógłby odmówić wiarygodności dowodu w postaci wyników kontroli na miejscu.
Odnośnie zarzutu niekompletności dokumentacji zdjęciowej, Sąd wskazuje, iż organ wyjaśnił tę kwestię w sposób wyczerpujący. Jak wynika z pisma BKM [...] Oddziału Regionalnego z [...] grudnia 2014 r., brak ciągłości w numeracji fotografii wynika bezpośrednio z faktu wykonania niektórych zdjęć w złej jakości (zdjęcia nieostre, niepoprawnie wykadrowane, prześwietlone - wykonane pod słońce). Zgodnie zaś z metodyką opracowania kontroli, fotografie niewystarczającej jakości nie mogły stanowić dowodu w sprawie, dlatego też nie zostały włączone przez inspektorów do dokumentacji pokontrolnej, na etapie realizacji części terenowej kontroli na miejscu.
Odnosząc się do dowodów z zeznań świadków, Sąd rację przyznaje organowi, który uznał, że zeznania te nie stanowią wartościowego materiału dowodowego, na podstawie którego możliwe byłoby ustalenie rzeczywistego stanu działek rolnych w dacie kontroli. Zeznania świadków są sprzeczne i wzajemnie ze sobą i z obszernym materiałem dowodowym dokumentującym wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy [...] września 2010 r. Spowodowało to, że organ miał podstawy, aby odmówić im mocy dowodowej. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji organy dokonały szczegółowej analizy zeznań wszystkich świadków oraz odniosły wynik tej analizy do wyników kontroli na miejscu. Dla przykładu wskazać należy, że w zasadzie tylko w odniesieniu do działek nr [...] świadkowie złożyli dość zbieżne zeznania, ograniczone jednakże do zdawkowych stwierdzeń, iż działki były pastwiskami, na których odbywał się wypas bydła oraz wykaszanie niedojadów. W odniesieniu do pozostałych działek zeznania świadków w wielu miejscach są sprzeczne oraz wzajemnie wykluczające się. I tak, w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działki rolne E, EA i F/F 1) świadek L.W. zeznał, iż na dwóch fragmentach tej działki było zboże (ok. 5 ha i ok. 3 ha), zaś pozostała część działki była wypasana. Ponadto świadek zeznał, iż działka ta była w całości ogrodzona po granicach ewidencyjnych. Świadek B. W. zeznała natomiast, że wskazana działka zarówno w roku 2010 jak i 2011 w całości była użytkiem zielonym. Także świadek H.F. stwierdził, iż działka nr [...] stanowiła w całości użytek zielony. Świadek D.M. zeznał, iż zarówno w roku 2010 i w 2011 na działce nr [...] było ok. 5 ha gruntów ornych, a pozostała część była wypasana.
Co więcej zeznania świadków są również sprzeczne z własnymi oświadczeniami wnioskodawcy co do stanu faktycznego na spornych działkach w badanym okresie. Praktycznie wszyscy świadkowie zeznali, iż na spornych działkach były grunty orne bądź użytki zielone, pastwiska oraz, że wszystkie działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej we wszystkich okresach wymienionych w otrzymanych przez świadków wezwaniach do złożenia wyjaśnień. Inny stan faktyczny gruntów wynika zaś z pisma wnioskodawcy, który sam przyznał, iż na części spornych działek były przede wszystkim ugory, na których występowały okresowo jednoroczne odrosty brzozy, byliny, krzewy, na dzień kontroli częściowo nie wykoszone, które zostały usunięte po kontroli na miejscu. Ponadto sam skarżący w treści skargi podnosi, iż okres, którego dotyczyły zeznania świadków był dalece odległy od daty przeprowadzenia dowodu z tych zeznań, co negatywnie wpływa na ocenę ich wiarygodności. Sąd nie stwierdza tym samym, by zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony wadliwie, sprzecznie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o płatnościach ONW Sąd stwierdza, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak wynika z przytoczonych na wstępie regulacji płatność może zostać przyznana rolnikowi po spełnieniu łącznie kilku przesłanek, które nie zostały przez stronę spełnione.
Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie zawiera wad skutkujących koniecznością jej uchylenia. Wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a.
W myśl art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. Z przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o płatnościach wynika, że to na stronie, nie zaś na organie administracji publicznej, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów na poparcie jej stanowiska, w sytuacji, gdy strona kwestionuje materiał dowodowy zgromadzony przez organ. Skarżący podważając wiarygodność kontroli na miejscu zobligowany był przedstawić w tym zakresie wiarygodne dowody, albowiem to on z tych kwestionowanych okoliczności chciał wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Skarżący nie przedstawił jednak dowodów podważających ustalenia dokonane przez organ.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło