V SA/Wa 4220/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D. A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] maja 2015 roku; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz D. A. Sp. z o.o. w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Dy-rektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału") utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. (dalej: "Kierownik Biura") z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...], mocą którego za-wiesił on postępowanie administracyjne dotyczące wniosku Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") o wstąpienie do toczącego się postępowania w ramach następstwa prawnego w sprawie przyznania płatności w ra-mach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] marca 2014 r. [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o wstą-pienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach sys-temów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. wskazując, że jest następcą prawnym [...] Sp. z o.o. Kierownik Biura postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku na rok 2012 o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w związku z następstwem prawnym. W uzasadnieniu postanowienia Kierownik Biura jako okoliczność uzasadniającą zawieszenie przedmiotowego postępowania wskazał fakt zawieszenia na wniosek strony postępowania z wniosku transferowego spółki [...] Sp. z o.o. przejmującej gospodarstwo po spółce [...] w sprawie o przyznanie płatności obszarowych za rok 2012, w związku z czym postępowanie z wniosku o przejęcie płatności na rok 2012 przez następcę prawnego w postaci [...] Sp. z o.o. związane było z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego poprzez ustalenie, czy wskazany wyżej podmiot – [...] był uprawniony do przyznania jemu płatności na rok 2012 oraz tego, czy [...] poprzednik prawny skarżącej spółki skutecznie przejął ich zobowiązania. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Oddziału zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Odwołując się do wskazanych w treści przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164) organ wskazał, że prowadził czynności mające na celu ustalenie faktycznego posiadacza działek rolnych w zakresie płatności na rok 2012. Wobec zawieszenia postępowań administracyjnych dotyczących podmiotów, które złożyły uprzednio wnioski o płatność oraz zawieszenia postępowania dotyczącego poprzednika prawnego strony rozstrzygnięcie organu I instancji, jest prawidłowe. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane postanowienie Dyrektora Oddziału, Skarżąca wniosła o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że za-stosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie w sytuacji postępowania, które może zostać zakończone wydaniem decyzji. Tymczasem wstąpienie do toczącego się postępowania jest skutkiem oświadczenia woli strony i nie wymaga żadnego aktu władczego organu. Wnioski o wstąpienie do toczącego sie postępowania nie wszczynają odrębnej sprawy a stanowią jedynie pomocnicze zagadnienie związane. W ocenie Spółki samo złożenie wniosku transferowego stanowiło wniosek o podjęcie zawieszonego postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. przez Kierownika BP ARiMR w W. postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kwestie związane z następstwem prawnym regulowane były w art. 22a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2011r., poz. 1164 ze zm.- dalej: "ustawa o płatnościach") ), zgodnie z którym w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie przysługują następcy prawnemu, jeżeli: 1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu [...] maja roku, w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego; 1a) przejmuje on zobowiązania wynikające z umowy na uprawę tytoniu lub umowy kontraktacji - w przypadku płatności do tytoniu; 2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują, o ile rolnik spełniał lub następca prawny spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego. Zgodnie z art. 22a ust. 3 w przypadku, o którym mowa w ust. 1, następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce rolnika na wniosek złożony w ter-minie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Następca prawny podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 3, numer identyfika-cyjny, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewiden-cji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o przyznanie takiego numeru. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, następca prawny dołącza dokument potwierdzający zaistnienie następ-stwa prawnego albo kopię tego dokumentu potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, następca prawny składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności lub wsparcia, o których mowa w ust. 1. Termin, o którym mowa w ust. 3, nie podlega przywróceniu (art. 22a ust. 4,5, 6 i 7). Z treści zacytowanych przepisów nie wynika, aby w przypadku wstąpienia następcy prawnego do toczącego się postępowania istniała konieczność prowadzenia postępowania tzw. wpadkowego i wydania postanowienia w przedmiocie wstąpienia następcy. Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności jest z chwilą złożenia wniosku, o którym mowa w art. 22a ust. 3, prowadzone z udziałem następcy i o skuteczności wstąpienia tegoż organ zdecyduje decyzją w przedmiocie przyznania (lub odmowy przyznania) płatności. Termin "toczące się postępowanie" użyte w cytowanym art. 22a ust. 3 oznacza każde postępowanie wszczęte złożeniem wniosku o płatność i niezakończone w rozu-mieniu art. 22a ust. 1 ustawy. Fakt, iż postępowanie jest zawieszone nie zmienia prze-cież obowiązku dochowania trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku transfero-wego. Skutek związany ze wszczęciem postępowania o przyznanie płatności niweczy dopiero upływ terminu określonego w art. 98 § 2 k.p.a. Z tych też względów brak było podstawy prawnej do zawieszenia postępowania o przyznanie płatności jednolitej za rok 2012 w przypadku następstwa prawnego. Postę-powanie było bowiem w momencie wydania tegoż postanowienia zawieszone postanowieniem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] października 2013 r., a wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie został złożony. Jak wspomniano wyżej, wniosek transferowy nie wszczął żadnego postępowania tzw. wpadkowego, zaś zawieszonego postępowania w przedmiocie przyznania płatności nie można zawiesić po raz drugi. Sąd nie podziela stanowiska strony co do faktu, iż złożenie wniosku transferowego należy uznać też za złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Kwestia podjęcia zawieszonego fakultatywnie postępowania uregulowana została w przepisie art. 98 § 2 k.p.a. Organ administracji publicznej podejmuje zawieszone na żądanie strony postępowanie, jeżeli zwróci się o to strona. Z przepisu art. 98 § 2 wynika, że z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania może zwrócić się każda ze stron, a nie tylko ta, na której żądanie postępowanie zostało zawieszone. Druga przesłanka, której spełnienie jest niezbędne do podjęcia postępowania związana jest z terminem. W razie gdy w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Kodeks wymaga, aby nastąpiło to w okresie do 3 lat od daty zawieszenia postępowania, bowiem po upływie tego terminu żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (umarza się postępowanie). Z treści art. 98 § 2 k.p.a. wynika, że podjęcie zawieszonego fakultatywnie postępowania oparte jest na zasadzie dyspozycyjności. Zwrócenie się o podjęcie postępowania jest postacią czynności procesowej strony postępowania. Dla podjęcia postępowania dokonanie tej czynności ma wymiar bezwzględny. Wyraźne żądanie strony podjęcia postępowania nie może być zastąpione innymi czynnościami lub uzależnione od określonych zdarzeń. (zob. G. Łaszczyca, Koment. do art. 98 K.p.a.). W przedmiotowej sprawie Sąd podziela i uznaje za prawidłowe stanowisko organu II instancji, że nie jest dopuszczalne podjęcie zawieszonego postępowania tylko wyłącznie ze względu na okoliczność złożenia przez Stronę tzw. wniosku transferowego. Podjęcie zawieszonego postępowania może zaistnieć tylko i wyłącznie na wyraźne żądanie Strony. Organ nie ma obowiązku domniemywać, czy Strona składając do akt sprawy jakiekolwiek dokumenty, żąda podjęcia zawieszonego postępowania. Przepisy regulujące przesłanki podjęcia zawieszonego postępowania nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Z tych względów Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnia art. 200 powołanej wyżej ustawy.