V SA/Wa 424/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-24
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który zatrudnił pracownika niepełnosprawnego, ale otrzymał od niego orzeczenie o niepełnosprawności z opóźnieniem (po zawarciu umowy o pracę), może ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia z PFRON, jeśli pracownik był faktycznie osobą niepełnosprawną w dniu zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracodawca ma prawo do dofinansowania, jeśli pracownik był faktycznie osobą niepełnosprawną w dniu zatrudnienia, nawet jeśli orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność zostało przedstawione z opóźnieniem. Brak formalnego udokumentowania niepełnosprawności w dniu zawarcia umowy nie pozbawia pracodawcy prawa do ulgi, jeśli niepełnosprawność istniała obiektywnie i została później potwierdzona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Zarządu PFRON nakazującej zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Organ uznał, że nie wystąpił tzw. efekt zachęty, ponieważ pracownik nie przedstawił orzeczenia o niepełnosprawności w dniu zawarcia umowy o pracę. Pracodawca twierdził, że pracownik poinformował o niepełnosprawności i przedstawił orzeczenie z opóźnieniem z powodu jego zagubienia, a orzeczenie zostało wydane wcześniej. Pracodawca złożył skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Prezesa Zarządu PFRON na rzecz K. R. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) grudnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z (...) sierpnia 2018 r. Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz K.R. 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. R. (dalej: Skarżący, Strona) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON, dalej: organ) z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...], [...] , nakazującą K. R. zwrot w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze lipiec 2017 r., sierpień 2017 r., październik 2017 r. oraz listopad 2017 r. w łącznej kwocie [...] zł.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Skarżąca strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków PFRON, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze lipiec, sierpień, październik oraz listopad 2017 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...],[...] Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze lipiec 2017 r., sierpień 2017 r., październik 2017 r. oraz listopad 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł.
Organ stwierdził nieprawidłowości w zakresie pobierania dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego polegające na niespełnieniu tzw. efektu zachęty uprawniającego do otrzymania pomocy ze środków PFRON w postaci dofinansowania do jego wynagrodzenia. Umowa o pracę z pracownikiem niepełnosprawnym M. G. została zawarta w dniu [...] maja 2017 r., zaś orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] marca 2016 r., zostało przedstawione pracodawcy w dniu [...] czerwca 2017 r. W związku z powyższym pracodawca w dniu zawarcia umowy z ww. pracownikiem nie posiadał dokumentu potwierdzającego jego niepełnosprawność i nie mógł go zaliczyć do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w tej dacie. W następstwie powyższych ustaleń Strona została wezwana do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Termin zapłaty wyznaczony w wezwaniu bezskutecznie upłynął, więc organ wszczął postępowanie administracyjne, w wyniku którego została wydana decyzja nakazująca zwrot nienależnie pobranych dofinansowań
Od powyższej decyzji Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona podniosła, że wg jej oceny przedłożenie orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność nie było konieczne, gdyż efekt zachęty definiuje się jako przepadek, gdy zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego powoduje w miesiącu podpisania umowy o pracę, wzrost zatrudnienia ogółem w stosunku do średniego stanu zatrudnienia z 12 miesięcy poprzedzających ten miesiąc. Strona wskazała, że przedstawiona definicja nie odwołuje się do wzrostu niepełnosprawnych, a wzrostu zatrudnienia ogółem. Strona wskazała, że pracownik niepełnosprawny M. G. nie został wliczony do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, tylko do stanu zatrudnienia ogółem. Skarżący wskazał, że efekt zachęty został spełniony, a pracodawca w chwili zatrudnienia nie miał wątpliwości, że zatrudnia osobę niepełnosprawną. Strona wskazał, że pracownik nie przedstawił oryginału orzeczenia w dniu zatrudnienia, z uwagi na jego zagubienie.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. nakazującą zwrot nienależnie pobranych dofinansowań.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W związku z tym, jednym z warunków koniecznych do spełnienia efektu zachęty jest przedstawienie pracodawcy ważnego orzeczenia najpóźniej w dniu podpisania umowy o pracę.
O zrekrutowaniu i dalszym zatrudnieniu pracownika niepełnosprawnego jako przesłance wyjściowej do ustalenia efektu zachęty można mówić jedynie w przypadku, gdy pracodawca wiedział, że zatrudnia osobę niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji.
W świetle art. 1 tej ustawy pracodawca musi dysponować orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność osoby zatrudnianej. W przeciwnym przypadku pracodawca nie mógł zostać przekonany do zatrudnienia tej osoby tym, że będzie mógł na nią uzyskać pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych. Zatem w przypadku, gdy zatrudniana osoba nie przedstawiła w dniu podpisania umowy o pracę orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, nie można wykazać efektu zachęty.
Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu PFRON wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.
Zgodnie natomiast z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Organ stwierdził, że nie uznaje wyjaśnień Strony za wiarygodne, dotyczących posiadania wiedzy, iż w momencie zatrudnienia strona była w posiadaniu informacji, że M. G. jest osobą niepełnosprawną, gdyż pismami z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] oraz z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] Stronę wezwano do przesłania oświadczenia o dacie doręczenia orzeczenie o niepełnosprawności pracownika M. G.. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Strona oświadczyła, że w dniu zatrudnienia M. G. nie zostało dostarczone orzeczenie o niepełnosprawności pracownika niepełnosprawnego, ponieważ pracownik je zagubił. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało doręczone pracodawcy w dniu [...] czerwca 2017 r. W związku z powyższym organ uznał, że pracodawca był świadomy dat, które wskazywał w przesłanym oświadczeniu.
Organ nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że posiadała wiedzę o tym, iż pracownik jest osobą niepełnosprawną, ponieważ w postępowaniu wyjaśniającym Strona jednoznacznie wskazała, że orzeczenie otrzymała w dniu [...] czerwca 2017 r. Dodatkowo wskazano, iż z przedstawionego orzeczenia o niepełnosprawności M. G. w trakcie czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniu [...] września 2017 r., nie wynika data wpływu przedmiotowego orzeczenia do pracodawcy.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Strony przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , organ wskazał, że zgodnie z art.2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, tj. tego że osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, co należy również rozumieć w ten sposób, że warunkiem uznania pracownika za niepełnosprawnego jest konieczność posiadania w dniu zatrudnienia takiej osoby orzeczenia potwierdzającego jego niepełnosprawność. Osobą niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub orzeczeniem równoważnym. Natomiast efekt zachęty trzeba wykazać na każdego pracownika zatrudnionego jako osoba niepełnosprawna od 1 stycznia 2009 r. Należy zwrócić uwagę, że warunkiem zatrudnienia pracownika jako osoby niepełnosprawnej jest przedstawienie przez pracownika ważnego orzeczenia potwierdzającego jego niepełnosprawność najpóźniej w dniu zawarcia umowy o pracę.
Odnosząc się do stanowiska strony w zakresie wzrostu zatrudnienia ogółem w stosunku do średniego stanu zatrudnienia z 12 miesięcy, organ wskazuje, że efekt zachęty jest spełniony co do zasady w przypadku, gdy zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego powoduje w miesiącu zatrudnienia wzrost zatrudnienia ogółem w stosunku do średniego stanu zatrudnienia z 12 miesięcy poprzedzających ten miesiąc (metoda ilościowa).
W świetle przedstawionych okoliczności w ocenie organu twierdzenie strony, iż posiadanie wiedzy o orzeczeniu o niepełnosprawności M. G. miało miejsce w maju 2017 r. nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości organu, że M. G. nie został zatrudniony w warunkach efektu zachęty.
Na powyższą decyzję złożył skargę K. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz Strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący wniósł skargę, zarzucając , iż decyzja wydana została z naruszeniem:
-art. 2 a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. , poz. 511 ze zm.) poprzez przyjęcie , że w przedmiotowej sprawie nie wystąpił efekt zachęty,
-art. 7, 7a, 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania niezgodnie z procedurą administracyjną,
-art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że motywem podjęcia decyzji nakazującej zwrot stało się w ocenie organu brak wystąpienia tzw. efektu zachęty przy zatrudnianiu pracownika niepełnosprawnego.
Efekt zachęty definiuje się jako przypadek, gdy zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego powoduje w miesiącu podpisania umowy o pracę, wzrost zatrudnienia ogółem w stosunku do średniego stanu zatrudnienia z 12 miesięcy poprzedzających ten miesiąc (metoda ilościowa) - dane ze strony www.pfron.org.pl. Przedstawiona definicja nie odwołuje się do wzrostu zatrudnienia (jak wskazuje wezwanie za art. 2a wliczenia do stanu zatrudnienia) osób niepełnosprawnych a wzrostu zatrudnienia ogółem. Skarżący nie wliczył Pana G. do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a wliczył osobę niepełnosprawną do stanu zatrudnienia ogółem.
Zauważyć należy, że w tym przypadku przedłożenie orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność nie było konieczne. Zatem, należy uznać, że efekt zachęty został spełniony. Pracodawca w chwili zatrudniania nie miał wątpliwości, że zatrudniany jest osobą niepełnosprawną. Przecież to nie fakt posiadania przy sobie dokumentu decyduje o formalnym uznaniu danej osoby za niepełnosprawną. Decyduje o tym wydanie orzeczenia. Jak zostało wykazane, orzeczenie to zostało wydane znacznie wcześniej. Niepełnosprawny pracownik nie mógł przedstawić oryginału tego orzeczenia z uwagi na jego zagubienie.
Niezasadnym i nielogicznym byłoby odmówienie przyjęcia do pracy tej osoby tylko dlatego, że czeka na wydanie odpisu orzeczenia. Działanie takie przeczyłoby idei rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, a wręcz należałoby je uznać za formę dyskryminacji. Skarżący zgodnie z ustawą zaliczył Pana G. do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w chwili dostarczenia orzeczenia, a od następnego miesiąca wystąpił o refundację.
Organ błędnie zakłada, że pracodawca nie mógł zostać przekonany do zatrudnienia tej osoby tym, że będzie mógł na nią uzyskać pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych. Z okoliczności sprawy wynika wprost, że tak właśnie było i od kolejnego miesiąca Skarżący wystąpił o refundację. Organ stosuje interpretację zawężającą prawa pracodawcy do uzyskania pomocy, a także, co istotne, zawężającą prawa osób niepełnosprawnych do podjęcia pracy. Interpretacja ta jest sprzeczna z celem powołanego przepisu i wprost narusza dyrektywy płynące z prawa unijnego.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Skarżącego należy uznać, że nie ma podstaw do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania. Wystąpienie efektu zachęty oraz zgodne z ustawą wnioskowanie o refundację powodują, że zostały spełnione wszelkie przesłanki do uzyskania dofinansowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia interpretacji art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, który stanowi, iż osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W ocenie organu w związku z treścią cyt. przepisu jednym z warunków koniecznych do spełnienia efektu zachęty jest przedstawienie pracodawcy ważnego orzeczenia najpóźniej w dniu zawarcia umowy o pracę. Z kolei w ocenie Skarżącego nie fakt posiadania przy sobie dokumentu decyduje o formalnym uznaniu danej osoby za niepełnosprawną, lecz decyduje o tym wydanie orzeczenia.
W ocenie Sądu zasadne są podnoszone przez Stronę skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Zgodnie z treścią art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) dalej jako "ustawa o rehabilitacji", "ustawa" - w brzmieniu obowiązującym w spornych okresach - pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych.
Nadto – w myśl art. 1 tej ustawy – ustawa ta dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:
1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 lub
2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub
3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia
- zwanych dalej "osobami niepełnosprawnymi".
Dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego jest instrumentem zachęty do zatrudniania osób niepełnosprawnych.
Efekt zachęty został zdefiniowany w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. Urz. UE L 214 z 9.8. 2008 r., str. 3). Zgodnie z art. 8 ust. 5 ww. rozporządzenia "W odniesieniu do pomocy (...) w formie subsydiów płacowych na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych (...) warunki określone w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu uznaje się za spełnione, jeżeli pomoc prowadzi do zwiększenia liczby netto pracowników niepełnosprawnych." Efekt zachęty polega więc na tym, że miesięczne dofinansowanie przysługuje na pracowników niepełnosprawnych, którzy po zatrudnieniu u pracodawcy prowadzącego działalność gospodarczą powodują wzrost netto zatrudnienia ogółem oraz wzrost netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych.
Zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
Z akt sprawy wynika, że Strona skarżąca w całym postępowaniu, jak też w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w treści skargi wskazywała, iż wymieniony pracownik podczas przyjęcia do pracy poinformował pracodawcę, iż jest osobą niepełnosprawną i posiada orzeczenie o niepełnosprawności, jednakże samo orzeczenie przedstawił w terminie późniejszym z uwagi na fakt jego zagubienia. Z kolei sam fakt niepełnosprawności pracownika - M. G. - potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności wydane w dniu [...] marca 2016 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T., a więc ponad rok przed podjęciem pracy u Skarżącego.
Zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji nie można kwestionować prawa pracodawcy do zaliczania pracownika do osób niepełnosprawnych, jeżeli jego niepełnosprawność istnieje obiektywnie. Podstawą do uznania posiadania przez pracownika statusu osoby niepełnosprawnej był art. 1 ustawy o rehabilitacji z tym, że dokument, o którym mowa w tym przepisie złożony np. w okresie późniejszym, nie pozbawiał pracodawcy prawa do ulgi. Z okoliczności sprawy wynika, że niepełnosprawność została potwierdzona stosownym orzeczeniem wprawdzie po zawarciu umowy, ale z orzeczenia wynika, że na dzień podpisania umowy pracownik był osobą niepełnosprawną. Tym samym, choć w dniu zawarcia umowy pracownik nie przedłożył wymaganego orzeczenia, to brak ten został usunięty i uznać należy, że był on osobą niepełnosprawną w rozumieniu art. 1 ustawy o rehabilitacji.
Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyrokach NSA z 24 sierpnia 2014 r., II GSK 1064/13, z dnia 7 maja 2019 r. II FSK 2396/18, czy też WSA w Warszawie z 29 listopada 2006 r., III SA/Wa 1066/06 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych oraz zawartą w nich ocenę prawną w pełni podziela także skład orzekający w tej sprawie.
Tym samym można stwierdzić, że organy działały z naruszeniem art. 1 ustawy o rehabilitacji przez niewłaściwą interpretację cyt. przepisu. Skoro w dniu [...] marca 2016 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzekł o niepełnosprawności M. G. wskazując, że datuje się ona od 14 roku życia, a od [...] marca 2016 r. został ustalony stopień niepełnosprawności, to tym samym należało przyjąć, że w dniu zawarcia umowy tj. [...] maja 2017 r. M. G. był osobą niepełnosprawną. Tym samym, choć w dniu zawarcia umowy pracownik nie przedłożył wymaganego orzeczenia, to brak ten został usunięty i uznać należy, że M. G. był osobą niepełnosprawną w rozumieniu art. 1 ustawy o rehabilitacji.
Okoliczność zaś, iż tej niepełnosprawności na dzień podpisania umowy pracownik nie udokumentował, nie może obecnie mieć decydującego znaczenia w sprawie, gdyż te nieprawidłowości w dniu wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. już nie istniały, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej.
Powyższe wskazuje, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez co naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Należy przy tym podkreślić, że Sąd - rozpoznając niniejszą sprawę - przyjął, iż organ w decyzji zastosował nieprawidłową wykładnię wskazywanych przepisów ustawy o rehabilitacji.
Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu zasadnym było - na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. -umorzenie postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 litera a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Strony skarżącej kwotę [...],00 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego ([...]zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika ([...]zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło