V SA/Wa 425/07
PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-22
Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie skargi kasacyjnej powinny być zasądzone w wysokości 75% stawki minimalnej, a także czy opłata skarbowa od pełnomocnictwa podlega zwrotowi?Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie skargi kasacyjnej, w której adwokat nie brał udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, powinny być zasądzone w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Opłata skarbowa od pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczenia społecznego nie podlega zwrotowi, gdyż złożenie pełnomocnictwa w tych sprawach nie jest opodatkowane.Stan faktyczny
Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie skargi kasacyjnej J. S. na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Adwokat K. L. została ustanowiona do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, która została oddalona przez NSA. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokat K. L. kwotę 219,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wynagrodzenie 180,00 zł i 22% VAT 39,60 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne p o s t a n a w i a : - zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat K. L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 39,60 zł (trzydzieści dziewięć złotych i sześćdziesiąt groszy).
Postanowieniem z 7 września 2007 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z 10 lipca 2007 r. o sygn. akt VSA/Wa 425/07.
Wyznaczony w sprawie adwokat K. L. sporządziła i wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, które nie zostały uiszczone przez stronę.
Po przeprowadzeniu w dniu 6 listopada 2008 r. rozprawy – bez udziału ustanowionego z urzędu pełnomocnika – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), dalej: rozporządzenie.
Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w punkcie "c" powyższego przepisu, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu.
Wobec powyższego nie można było przyjąć dla obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika, iż przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest należność pieniężna (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia), tak jak wskazano to w skardze kasacyjnej poprzez podanie wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 30.000 zł.
Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, czyli nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Jednocześnie nie stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym w dniu 6 listopada 2008 r. Zatem przyjąć należy, iż należne wynagrodzenie w sprawie wynosi 75% stawki minimalnej.
Jednocześnie stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Jeżeli chodzi natomiast o zasądzenie innych udokumentowanych wydatków poniesionych przez pełnomocnika, tj. opłaty skarbowej w wysokości 17 zł tytułem złożenia do akt sądowych dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, opłaconej przelewem bankowym w dniu 19.11.2007 r. (potwierdzenie operacji na k. 147 akt sądowych), wskazać należy, iż złożenie pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczenia społecznego nie podlega opłacie skarbowej stosownie do regulacji art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), wobec czego jej uiszczenie nie było niezbędne, a tylko tego rodzaju wydatki pełnomocnika mogą zostać uwzględnione (art. 250 p.p.s.a. in fine).
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty postępowania nie zostały uiszczone – na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło