V SA/Wa 425/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. N.-G. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę Przedmiotem skargi z dnia [...] stycznia 2012 r. (data nadania) wniesionej przez D. N.G., dalej "skarżąca", jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej "organ" lub "ARiMR", z dnia [...] października 2011r., dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Zaskarżone pismo zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2010 r. skarżąca złożyła w L. Oddziale Regionalnym ARiMR w Z. Górze, dalej "Oddział Regionalny ARiMR" wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Jako planowany cel operacji wskazała wykończenie i wyposażenie nowo budowanego budynku z przeznaczeniem na cele [...] oraz udostępnienie na krótkotrwałe [...] związane z [...]. W dniu [...] lipca 2010 r. skarżąca uzupełniła wniosek o przyznanie pomocy, nie będąc do tego wzywana. Skarżąca została trzykrotnie wzywana do uzupełnienia braków wniosku. Pismem z dnia [...] września 2011 r. złożyła w Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Pismem z [...] września 2011 r. skarżąca została po raz kolejny powiadomiona o konieczności wydłużenia terminu rozpatrywania wniosku. Pomimo ponownego, dwukrotnego wezwania do usunięcia braków wniosku o przyznanie pomocy finansowej, skarżąca nie uzupełnienia wniosku, w sposób umożliwiający przeprowadzenie pozytywnej jego oceny, pod kątem spełnienia warunków przyznania pomocy finansowej określonych dla działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Wobec nie dokonania w wyznaczonym terminie prawidłowego uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy, pismem z dnia [...] października 2011 r. organ odmówił przyznania skarżącej pomocy. W piśmie organ wskazał, że w uzupełnieniach brak było m.in. prawidłowego kosztorysu inwestorskiego sporządzonego zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, poprawnie uzupełnionego zestawienia rzeczowo - finansowego, brak przeprowadzenia postępowania ofertowego dotyczącego zakupu wyposażenia budynku oraz brak dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do budynku. W tym samym dniu odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do złożenia uzupełnień i dodatkowych dokumentów. Pismem z dnia [...] października 2011r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wskazując na nieprawidłowość rozstrzygnięcia odmownego poprzez wadliwe rozpoznanie kompletności wniosku o przyznanie pomocy. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. organ poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania. W dniu [...] stycznia 2012 r. do ARiMR wpłynęła skarga kierowana do WSA w Warszawie, złożona przez Skarżącą dotycząca odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W dniu [...] stycznia 2012 r. (data nadania), skarżąca za pośrednictwem Prezesa Agencji, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie organu [...] października 2011 r. tj. odmowę przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego pisma, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie § 22 ust. 1 rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przez błędną wykładnię tego przepisu poprzez uznanie, że nie uprawdopodobniła w sposób należyty braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wniosku skutkiem czego było odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca wskazała, że w jej ocenie w instrukcji wypełniania wniosku brak szczególnych wymogów co do sporządzania kosztorysów inwestorskich, dlatego skarżąca załączyła do wniosku szczegółowe faktury z dowodami. Zarzuciła również naruszenie § 18 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przez błędną wykładnię przepisu polegającą na uznaniu, że wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony właściwie, że nie dołączono do niego wymaganych dokumentów oraz, że skarżąca nie usunęła nieprawidłowości w terminie wskazanym przez Oddział Regionalny ARiMR. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. przez przyjęcie, że Oddział Regionalny ARiMR nie naruszył prawa, a organ nie ustosunkował się w uzasadnieniu pisma do zarzutów zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się bowiem w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Rozpoznawana sprawa dotyczy złożonego w dniu [...] czerwca 2010 r. w L. Oddziale Regionalnym ARiMR wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Podstawa wsparcia finansowego w ramach tego działania została określona w przepisach ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm), dalej "ustawa z 7 marca 2007 r.". Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie", wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei stosownie do § 18 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie, w myśl § 18 ust. 4 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków - Agencja nie przyznaje pomocy, a jeżeli nie usunął wszystkich braków - Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy (ust. 6). Stosownie do § 18 ust. 5 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. Stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Ponadto art. 21 ust. 3 ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu toczącym się w sprawie przyznania pomocy, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Przepis ponadto wyraźnie wskazuje, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zarzut naruszenia przez organ przepisu § 22 ust. 1 rozporządzenia jest bezzasadny. Zgodnie z przywołanym przepisem, w razie uchybienia terminu wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy organ, na prośbę wnioskodawcy, przywraca termin wykonania tych czynności, jeżeli wnioskodawca wniósł prośbę w terminie 45 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnił czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Powołane przesłanki musza wystąpić łącznie. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko organu oraz poglądy wyrażane w orzecznictwie, zgodnie z którym strona wnosząca o przywrócenie terminu jest obowiązana uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność w zakresie prowadzenia własnych spraw oraz fakt, że przeszkoda, która zaistniała była od niej niezależna, nagła i w szczególności nie do przewidzenia oraz fakt, że istniała przez cały czas biegu terminu do dokonania określonej czynności (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku z dnia 14 stycznia 2009 r. II SA/Gd 2/2008). Skarżąca powołując się na okoliczność pobytu w szpitalu, rekonwalescencji oraz pobytu na urlopie wypoczynkowym nie uprawdopodobniła uchybienia terminu dokonania określonych czynności bez swojej winy Powołane okoliczności mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu, ale też ich wystąpienie nie oznacza każdorazowo zasadności przywrócenia terminu. Sąd podziela ocenę, iż wnioskująca o przywrócenie terminu, wypełniając nakaz zachowania należytej staranności powinna podjąć próbę dokonania czynności np. korzystając z pomocy innych osób, wskazując ze wniosku przynajmniej podjęcie takiej próby. Odnosząc się do argumentu, zgodnie z którym skarżąca składając uzupełnienie wniosku (kosztorys) nie wiedziała, że będzie ono niewystarczające dla organu, stwierdzić należy, że skarżąca była wzywana do uzupełnienia wniosku w tym zakresie dwukrotnie, a w piśmie z [...] lipca 2011r. organ wymienił, co kosztorysem należy objąć. Pomimo tego skarżąca nie przesłała do organu kompletnego kosztorysu, co oznacza, że nie wypełniła jednej z obligatoryjnych przesłanek przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 18 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony właściwie oraz, że nie dołączono do niego wymaganych dokumentów oraz niewłaściwe jego zastosowanie przez przyjęcie, że skarżąca nie usunęła nieprawidłowości w terminie wskazanym przez Oddział Regionalny ARiMR podkreślić należy, że charakterystyczne dla postępowań prowadzonych w przedmiocie przyznawania pomocy finansowej ze środków unijnych jest, że dla ich wszczęcia niezbędne jest złożenie wniosku o przyznanie pomocy oraz wniosku o płatność w ramach działań objętych programem. Wniosek składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Formularz należy wypełnić zgodne ze stosownymi objaśnieniami. Objaśnienia te stanowią swoistą instrukcję, co do tego jakie treści i w jaki sposób powinny zostać zamieszczone we wniosku. Celem wypełnienia opisanych zasad wszyscy potencjalni wnioskodawcy otrzymują stosowne materiały informacyjne, w tym instrukcję, która jest ogólnie dostępna na stronie internetowej Agencji oraz wniosek o przyznanie pomocy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzut naruszenia powołanych przepisów jest bezpodstawny. Skarżąca pomimo dwukrotnego wezwania nie przedłożyła kosztorysu inwestorskiego uwzględniającego prace związane z wykonaniem [...]. Podkreślić należy, że brak pozwoleń budowlanych nie stanowił przesłanki odmowy przyznania pomocy. Ważne jest natomiast, iż zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, określenie wartości kosztów kwalifikowalnych dla operacji, w których zaplanowano wykonanie robót budowlanych nastąpić powinno w oparciu o przedłożone wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy. W aktach administracyjnych sprawy brak jest takiego dokumentu. Bezpodstawny jest zarzut braku konieczności przeprowadzenia postępowania ofertowego na zakupu [...]. Powołując się na zapisy instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, zauważyć należy, że z instrukcji jednoznacznie wynika, iż jednym z załączników wymaganym do przeprowadzenia weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy są zapytania ofertowe, wysłane do co najmniej trzech dostawców - kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem przez wnioskodawcę - wraz z potwierdzeniem ich wysłania oraz trzy odpowiadające im oferty, na zakup lub wykonanie zadania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty w przypadku zadania, którego planowany koszt w kwocie netto przekracza 50 000 złotych. W instrukcji określono też definicję zadania, poprzez którą należy rozumieć dostawę, robotę lub usługę, będącą przedmiotem zakupu pochodzącego od jednego dostawcy lub wykonawcy, przy czym dostawa obejmować może zarówno jeden przedmiot, jak i całą partię, robota może składać się z jednej roboty bądź kilku robót, a usługa może składać się z jednej usługi bądź kilku rodzajów usług. Mając na uwadze powyższe, jak również fakt, iż niektóre z planowanych do zakupu urządzeń, stanowiłyby przedmiot zakupu u jednego dostawcy, którego planowany koszt w kwocie netto przekracza 50 000 złotych, za bezzasadną należy uznać argumentację, wskazującą na brak możliwości przeprowadzenia postępowania ofertowego. Następnym brakującym elementem wniosku były dokumenty potwierdzające tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości, na której zamierzał realizować operację. W przypadku, gdy nieruchomość, na której planowano realizację inwestycji będzie operacja znajduje się w posiadaniu samoistnym wnioskodawcy, dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tej nieruchomości jest odpis z ksiąg wieczystych wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy. W sytuacji braku możliwości przedstawienia odpisu ksiąg wieczystych dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja może być odpis aktu notarialnego wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej, prawomocne orzeczenie sądu wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej, ostateczna decyzja administracyjna wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej, wypis z notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego o którym mowa w przepisach art. 95a - 95p ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. 2008 Nr 189, poz. 1158 z późn. zm.). Z akt sprawy wynika, iż skarżąca przedłożyła właściwy dokument dopiero z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Sąd podziela w tym zakresie ocenę organu, zgodnie z którą na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ dokonuje przedsądowej kontroli rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy na podstawie zebranego w trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy materiału dowodowego i bada, czy w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, naruszono prawo. W konsekwencji nie jest możliwe, aby na etapie odwoławczym organ mógł uwzględnić dokument, który nie był przedmiotem oceny. Odnosząc się do wyjaśnień, że budynek, w którym jest realizowana inwestycja przeznaczony jest na działalność [...] wraz z [...], jedynie zaś dla potrzeb obliczania podatku od nieruchomości, opłat za energię elektryczną i usług wodno - kanalizacyjnych, podział ten został formalnie dokonany na część mieszkalną i część usługową, stwierdzić należy, iż w sprawach związanych z klasyfikacją obiektów budowlanych, dla organu wiążące jest stanowisko przedstawione w decyzjach właściwych organów administracji budowlanej. Z załączonej do wniosku o przyznanie pomocy decyzji pozwolenia na budowę wynika, że pozwolenie dotyczy budynku usługowo mieszkalnego zaklasyfikowanego do I kategorii obiektów budowlanych, a więc skarżąca powinna, dokonać zmiany sposobu użytkowania budynku, bądź wyodrębnić koszty kwalifikowalne dotyczące jego części usługowej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Również w tym zakresie Sąd podziela ocenę zgodnie z którą, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest czynnością regulowaną przez kpa. W świetle p.p.s.a. organ nie ma nawet obowiązku udzielać odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani też tym bardziej odpowiedź na wezwanie nie musi spełniać wymogów stawianych decyzji administracyjnej na gruncie kpa Reasumując, w opinii Sądu ocena dokonana przez organ była dokonana z poszanowaniem zasad postępowania w takich sprawach, określonych w art. 21 i 22 ustawy z 7 marca 2007 r., nie naruszała też mających zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ocena ta była wyczerpująca i nie przekraczała zasad dopuszczalnej swobody w ocenie materiału dowodowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.