V SA/Wa 4253/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARIMR w W. na rzecz J. G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi J. G. (dalej: skarżący) jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor OT ARiMR) nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania pełnomocnika skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. nr [...] z [...] stycznia 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z [...] listopada 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW przyznanych decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Zawiadomienie to zostało uznane za doręczone skarżącemu w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a.). Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na [...] zł. Rozstrzygnięcie to doręczono skarżącemu 30 stycznia 2015 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i 14 - dniowym terminie do wniesienia odwołania do Dyrektora OT ARiMR. Pełnomocnik skarżącego 13 lutego 2015 r. nadał w polskiej placówce operatora wyznaczonego (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.) odwołanie skierowane do Dyrektora OT ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przesłał środek odwoławczy wraz z aktami sprawy do rozpatrzenia Dyrektorowi OT ARiMR (art. 132 k.p.a.). Po zakończeniu postępowań incydentalnych, kontrolowanym obecnie postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2015 r., Dyrektor OT ARiMR stwierdził niedopuszczalność odwołania pełnomocnika skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] stycznia 2015 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor OT ARiMR wskazał art. 134 k.p.a. Uznał, że wadliwie uznano za doręczone skarżącemu pismo informujące o wszczęciu postępowania. W konsekwencji tego, zdaniem Dyrektora OT ARiMR, nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW przyznanych decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Dyrektora OT ARiMR uznał, że brak prawidłowego wszczęcia postępowania administracyjnego uniemożliwił wydanie prawidłowej decyzji. To zaś sprawia, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania od takiego rozstrzygnięcia. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. przez J. G. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania, a to: 1. art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie a w konsekwencji stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez pełnomocnika skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. nr [...] z [...] stycznia 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w sytuacji, w której Dyrektora OT ARiMR nie miał możliwości takiego rozstrzygnięcia; 2. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 3. art. 16, art. 156 i art. 158 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w przypadku braku doręczenia decyzji mamy do czynienia z nieaktem (czynnością prawną nieistniejącą), a nie decyzją nieważną, której eliminacja z obrotu prawnego wymaga wydania odrębnej decyzji stwierdzającej jej nieważność, co prowadzi do obejścia przepisów art. 156 i art. 158 k.p.a. i narusza zasadę trwałości tejże decyzji wyrażoną w art. 16 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi. W odpowiedzi na skargę Dyrektora OT ARiMR wniósł o jej uwzględnienie i o uchylenie postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Ze wskazanych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod rozwagę przytoczone podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga w sposób oczywisty zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszym postępowaniu, w kwestiach istotnych dla rozpoznania skargi, na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) zastosowanie mają przepisy k.p.a. Mając to na uwadze sąd stwierdza, że: Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. nr [...] z [...] stycznia 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) została 30 stycznia 2015 r. została skutecznie doręczona (art. 109 § 1 k.p.a.) prawidłowo oznaczonemu adresatowi (art. 107 k.p.a.), t.j. skarżącemu. W sposób oczywisty służyło od niej odwołanie (art. 127 § 1 k.p.a.). Odwołanie zostało przy tym prawidłowo wniesione przez osobę uprawnioną – t.j. pełnomocnika skarżącego (art. 127 § 1 k.p.a.). Okoliczności te w realiach jednoznacznie wskazują, że odwołanie było dopuszczalne, zaś postanowienie Dyrektora OT ARiMR zapadło z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 134 k.p.a. Skoro odwołanie nadano w ustawowym terminie (art. 129 § 2 k.p.a.) w polskiej placówce operatora wyznaczonego (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.) i skierowano je do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.), Dyrektor OT ARiMR zobligowany był do merytorycznego rozpatrzenia środka zaskarżenia, co uczyni w dalszym toku postępowania. Dopiero na tym etapie procedowania rozważy okoliczności związane z ewentualnym wadliwym wszczęciem postępowania administracyjnego. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.