V SA/Wa 427/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-24
Skład orzekający: Michał Sowiński, Izabella Janson, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej z funduszy unijnych z powodu niekompletnego oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa i braku wymaganych dokumentów, mimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty i wyczerpujący przyczyn odmowy przyznania pomocy. Uzasadnienie organu było wadliwe, ponieważ nie zawierało precyzyjnych obliczeń ani wyjaśnień, dlaczego dane przedstawione przez stronę zostały odrzucone, co uniemożliwiło kontrolę sądową nad prawidłowością rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka K. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na operację typu "Rozwój przedsiębiorczości – rozwój usług rolniczych". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dwukrotnie wzywała spółkę do uzupełnienia wniosku, w tym oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa i dokumentów finansowych. Po ponownym wezwaniu Agencja odmówiła przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie kryteriów dotyczących wielkości przedsiębiorstwa (obroty, suma bilansowa, zatrudnienie) oraz niekompletność dokumentów i brak uwzględnienia wszystkich podmiotów powiązanych. Spółka wniosła skargę, zarzucając organowi błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i zasądził od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi K. w K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. w K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi K. sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca, spółka lub strona) jest rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, Agencja lub organ) zawarte w piśmie z [...] stycznia 2018 r. nr [...] odmawiające przyznania pomocy na operację typu "Rozwój przedsiębiorczości – rozwój usług rolniczych". Rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z [...] listopada 2016 r. spółka zwróciła się o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości – rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania 6.4 "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Pismem z [...] sierpnia 2017r. organ zwrócił się do strony o uzupełnienie wniosku m.in o poprzez dostarczenie:
1) Oświadczenie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy o wielkości przedsiębiorstwa, potwierdzające, że prowadzi mikro lub małe przedsiębiorstwo - sporządzone na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR (dalej: oświadczenie o wielkości przedsiębiorstwa). Skarżąca został poinformowana, że w oświadczeniu należy uwzględnić wszystkie podmioty powiązane z podmiotem ubiegającym sią o przyznanie pomocy. Wyjaśniono, że przedstawione wyliczenia powinny zostać udokumentowane. Poinformowano, co należy rozumieć przez jedno przedsiębiorstwo zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L z 24 grudnia 2013 r., nr 352, s. 1, dalej: rozporządzenie 1407/2013). Wyjaśniono również, że analiza powiązań nie ogranicza się tylko do jednego poziomu zależności, lecz bierze pod uwagę także powiązania dalszego stopnia - poprzez kolejne podmioty (powiązania bezpośrednie i pośrednie).
Proszono o zaktualizowanie oświadczenia o wszystkie podmioty powiązane z wnioskodawcą: a) w polu 2 – liczba podmiotów powiązanych; b) w polu 5d) - relacji właścicielskich (właściciel/wspólnik). Wielkość zatrudnienia (RJR) należy wskazać liczbę zatrudnionych osób, która odpowiada liczbie rocznych jednostek roboczych (RJR), to jest liczbie pracowników zatrudnionych na pełnych etatach w obrębie danego przedsiębiorstwa lub w jego imieniu, w ciągu całego uwzględnianego roku obrachunkowego. Średnioroczne zatrudnienie określa się w przeliczeniu na pełne etaty. Praca osób, które nie przepracowały pełnego roku, które pracowały w niepełnym wymiarze godzin, bez względu na długość okresu zatrudnienia, lub pracowników sezonowych jest obliczana jako część ułamkowa RJR (organ wyjaśnił, kto wchodzi w skład personelu); c) w polu załącznik C - wiersz liczba; d) załącznik A - w polu 1d) relacji właścicielskich (właściciel/wspólnik); e) załącznik C (dotyczy wszystkich podmiotów powiązanych): w polu 6d) – relacji właścicielskich (właściciel/wspólnik), w polu10 - czy przedsiębiorstwo powiązane jest relacji powiązania z innymi podmiotami (podmiotami trzecimi) np. K. sp. z o.o. jest właścicielem A. sp. z o.o., współwłaścicielem A. sp. z o.o. itd., w części III — Dane przedsiębiorstwa powiązanego w stosunku do przedsiębiorstwa powiązanego z podmiotem ubiegającym się o przyznanie pomocy.
2) Sprawozdania finansowego lub innych dokumentów potwierdzających obroty i stan zatrudnienia dotyczący okresu referencyjnego we wszystkich powiązanych podmiotach, na podstawie którego ustalano wielkość podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy. Wyjaśniono, że status przedsiębiorstwa określany jest na koniec każdego zamkniętego roku obrachunkowego poczynając od pierwszego zamkniętego roku obrachunkowego poprzedzającego rok złożenia wniosku, aż do momentu utrwalenia się którejś wielkości przedsiębiorstwa, tj. do okresu dwóch kolejnych lat tej samej wielkości przedsiębiorstwa. Podano, że przez zatwierdzony rok obrachunkowy należy rozumieć rok zakończony, zamknięty - bez względu na termin zatwierdzania ksiąg rachunkowych. W przypadku przedsiębiorstw działających dłużej niż dwa zamknięte lata obrachunkowe, ocenę statusu należy rozpocząć od ustalenia statusu przedsiębiorstwa w ostatnich dwóch zamkniętych, kolejnych latach obrachunkowych, poprzedzających rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Jeśli wskazują one na tą samą wielkość, to badanie może zostać zakończone, albowiem przedsiębiorstwo uzyskało dany status. Natomiast jeżeli w dwóch latach przedsiębiorstwo osiąga dane właściwe dla dwóch różnych wielkości przedsiębiorstwa, należy cofać się sukcesywnie do danych z dalszych okresów działalności przedsiębiorstwa, aż do momentu, kiedy wystąpią dwa lata z rzędu, kiedy przedsiębiorstwo osiągnęło dane właściwe dla tej samej kategorii przedsiębiorstwa (tj. mikro lub małego przedsiębiorstwa).
W wymaganym terminie wpłynęły do ARiMR uzupełnienia i w wyniku weryfikacji stwierdzono dalsze braki. W związku z tym organ pismem z [...] listopada 2018 r. ponownie wezwał spółkę m.in. do nadesłania prawidłowo wypełnionego oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa oraz sprawozdań finansowych lub innych dokumentów potwierdzających obroty i stan zatrudnienia dotyczący okresu referencyjnego we wszystkich powiązanych podmiotach, na podstawie którego ustalano wielkość podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy.
Po dokonaniu weryfikacji dostarczonych uzupełnień Agencja pismem z [...] stycznia 2018 r. odmówiła przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 14 ust. 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości – rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U., poz. 1843 ze zm., dalej: rozporządzenie). W uzasadnieniu organ przytoczył treść powyższych przepisów i stwierdził, że mimo dwukrotnego wezwania wniosek o przyznanie pomocy jest niekompletny i zawiera brak poprawnie sporządzonego oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa. W dostarczonym oświadczeniu stwierdzono, że:
a) wysokość rocznego obrotu i sumy bilansowej w poszczególnych latach po przeliczeniu wg kursu wskazanego w § 2 ust. 2 rozporządzenia wskazuje na przedsiębiorstwo średnie, co skutkuje niespełnieniem kryteriów dostępu określonych w rozporządzeniu;
b) wielkość zatrudnienia jest wyższa w stosunku do skumulowanych danych przedsiębiorstwa. Organ zauważył, że ustalony status na dzień złożenia uzupełnień wskazuje na przedsiębiorstwo średnie, co skutkuje niespełnieniem kryteriów dostępu określonych w przedmiotom rozporządzeniu. W tym zakresie Agencja powołała się na art. 5 i 6 ust. 2 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego nie które rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. U E L 187 z 26 czerwca 2014, str. 1, dalej: rozporządzenie 651/2014);
c) nie zaktualizowano liczby podmiotów powiązanych. Wskazano liczbę 8 podmiotów powiązanych. Natomiast dostarczono 11 szt. załączników C do oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa;
d) nie uwzględniono wszystkich podmiotów powiązanych:
- "R.sp. z o.o. - zgodnie z KRS stan na dzień 10 stycznia 2018r. członkiem zarządu (reprezentacja jednoosobowa) jest W. T., który równocześnie jest prokurentem (prokura samoistna) w K. sp. z o.o. - wnioskodawca. W ramach uzupełnień wnioskodawca dostarczył protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "R." sp. z o.o. z 13 lutego 2006r., w którym jednogłośnie odwołano zarząd spółki i powołano zarząd spółki w nowym składzie. Organ zauważył, że uwzględniając informacje z KRS załączony protokół jest dokumentem datowanym zbyt odległe, aby można było uznać go za wystarczający dla celów potwierdzenia braku powiązań pomiędzy spółkami. Spółki działają na tym samym rynku (jedno województwo) i pokrewnym (kod PKD).
- B. sp. z o.o. – zgodnie z odpisem KRS stan na dzień 12 stycznia 2018 r. właścicielem i prezesem zarządu jest B. H., który jest równocześnie prokurentem (prokura samoistna) u skarżącej. Spółki działają na tym samym rynku (jedno województwo) i pokrewnym (kod PKD);
- B. sp. z o.o. sp. komandytowa – zgodnie z odpisem KRS stan na dzień 12 stycznia 2018 r. spółkę reprezentuje komplementariusz B. sp. z o.o., którą reprezentuje zarząd w B. H. Osoba ta jest również prokurentem strony. Spółki działają na tym samym rynku (jedno województwo) i pokrewnym (kod PKD).
e) nie załączono kompletnych sprawozdań finansowych lub innych dokumentów potwierdzających obroty i stan zatrudnieni dotyczących okresu referencyjnego we wszystkich powiązanych podmiotach, na podstawie którego ustalono wielkość podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy. Organ przywołał treść art. 45 ust. 2 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2017 r., poz. 2342) wskazujących z czego się składa sprawozdanie finansowe i informacja dodatkowa. Wg Agencji w dostarczonych dokumentach, stwierdzono, że w stosunku do:
- R.sp. z o.o. załączone dokumenty nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem oraz brakuje pieczęci imiennych osób składających podpisy, a podpisy na dokumentach są nieczytelne. Brak pieczęci imiennych osób składających podpisy oraz nieczytelność podpisów na dokumentach przedstawiających aktywa i pasywa oraz rachunek zysków i strat stanowił również podstawę uznania wadliwości dokumentów złożonych w stosunku do: N.sp. z o.o., A. sp. z o.o., A.sp. z o.o., A.sp. z o.o., A.sp. z o.o., R.sp. z o.o., W.sp. z o.o., K.sp. z o.o., K.sp. z o.o.,
- G. sp. z o.o. załączono kopie ZUS DRA i brak jest załączników obowiązkowo składanych wraz z załącznikiem ZUS DRA dotyczących roku 2014, 2015 i 2016. Ponadto brak jest potwierdzenia złożenia dokumentów w ZUS dotyczących deklaracji za: 12/2013, 05/2014, 08/2014, 09/2014, 10/2014, 02/2015, 03/2015, 10/2015, 11/2015, 12/2015, 01/2016, 03/2016, 06/2016, 07/2016, 08/2016, 09/2016, 10/2016, 11/2016 i 12/2016;
- A. sp. z o.o. stwierdzono brak załączników obowiązkowo składanych wraz z załącznikiem ZUS DRA dotyczących roku 2013, 2014, 2015 i 2016. Podobne wady stwierdzono w stosunku do A. sp. z o.o. (dotyczy lat 2013-2016), R. sp. z o.o. (dotyczy lat 2013-2014 oraz stycznia 2015), W.sp. z o.o. (dotyczy lat 2013-2016), K.sp. z o.o. (dotyczy lat 2013-2016), Kłodzino-Agro sp. z o.o. (dotyczy lat 2013 -2016)
- K.sp. z o.o. brak jest ZUS DRA za 01/2013, 02/2013, 03/2013 i 04/2013.
Zdaniem organu spółka nie spełnia kryterium dostępu oraz nie dokonała uzupełnień w zakresie, który pozwoliłby ocenić kompletność wniosku o przyznanie pomocy, zgodnie z zasadami przyznawania pomocy i dlatego też Agencja odmówiła przyznania pomocy.
Pismem z 8 lutego 2018 r. spółka złożyła skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła także o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1. art. 27 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349, dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego i poczynienie błędnych ustaleń w następującym zakresie:
a) błędne ustalenie, że wnioskodawca jest przedsiębiorstwem średnim z uwagi na wysokość rocznego obrotu i sumy bilansowej, podczas gdy prawidłowo obliczona wysokość rocznego obrotu prowadzi do wniosku, że jest to przedsiębiorstwo małe,
b) błędne ustalenie wielkości zatrudnienia w przedsiębiorstwie skarżącym oraz przedsiębiorstwach powiązanych,
c) błędne ustalenie, że powiązane z wnioskodawcą są R. sp. z o.o., B. sp. z o.o., B. sp. z o.o. sp. komandytowa,
d) błędne ustalenia co do braku sprawozdań finansowych oraz innych dokumentów podczas gdy skarżący przedłożył je w wymaganej formie;
2. art. 5 i art. 6 ust. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia 651/2014 poprzez przyjęcie, że liczbę personelu ustala się na podstawie danych ujawnionych w KRS przy czym każdą z osób tam ujawnionych należy traktować jako zatrudnioną w danym podmiocie w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami dane te powinny być ustalane na podstawie ksiąg rachunkowych i innych danych przedsiębiorstwa, a praca osób pracujących w niepełnym wymiarze zatrudnienia, jest obliczana jako część ułamkowa RJP;
3. art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia 651/2014 poprzez przyjęcie, że za przedsiębiorstwo powiązane można uznać takie, które ma ujawnione jako przedmiot działalności w KRS działalność o takim samym numerze PKD jak działalność wnioskodawcy, podczas gdy decydująca jest faktycznie prowadzona przez to przedsiębiorstwo działalność;
4. art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia 651/2014 poprzez przyjęcie, że za przedsiębiorstwo powiązane można uznać takie, które ma ujawnione jako przedmiot działalności w KRS działalność o takim samym numerze PKD jak działalność strony, podczas gdy decydująca jest faktycznie prowadzona działalność.
W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one częściowo zasadne.
Należy podnieść, że ogólne zasady dotycząc przyznawania pomocy w zakresie działania zostały uregulowane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm., dalej: rozporządzeniem 1305/2013) oraz rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 808/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE L z 2014r., nr 227, s. 18, ze zm.).
Warunki oraz tryb przyznania pomocy finansowej w sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości – rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020, wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349, dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju).
W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju, pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1.
W myśl art. 22, art. 23 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju pomoc jest przyznawana na wniosek, który składa się w terminach wskazanych w ogłoszeniu o naborze wniosków o przyznanie pomocy. Wniosek o przyznanie pomocy składa się na formularzu opracowanym i udostępnionym przez agencję płatniczą. Wraz z formularzem została opracowana instrukcja wypełniania wniosku.
Zakres informacji koniecznych do umieszczenia w treści wniosku został określony przepisem § 12 ust. 1 rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 9 i 20) rozporządzenia do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się: 9) oświadczenie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy potwierdzające, że prowadzi przedsiębiorstwo w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji, sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję; 20) inne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do przyznania pomocy.
Postępowanie do przyznania pomocy finansowej w przypadku tego działania prowadzone jest z wyłączeniem stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi wyjątkami (art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju). Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju stanowi, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Ustawodawca w przepisach wykonawczych – w § 13 i § 14 rozporządzenia przewidział działania organu z urzędu. Polegają one na sprawdzeniu czy wniosek został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach oraz czy dołączono do nich wszystkie wymagane dokumenty. W przypadku stwierdzenia określonych braków organ wzywa stronę do ich uzupełnienia bądź złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie może być ponowione.
Powyższe przepisy były podstawą działania organu. Działania te były w części nieprawidłowe.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie pomocy nie był kompletny w dacie złożenia. Dlatego też skarżąca została wezwana pismem z [...] sierpnia 2017r. do poprawy wniosku oraz nadesłania określonych wyjaśnień i złożenia dodatkowych dokumentów, w tym w szczególności wezwano do nadesłania prawidłowo wypełnionego oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa oraz sprawozdań finansowych lub innych dokumentów potwierdzających obroty i stan zatrudnienia dotyczący okresu referencyjnego we wszystkich powiązanych podmiotach, na podstawie którego ustalano wielkość podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy.
Trzeba również zauważyć, że mimo złożonych uzupełnień wniosek nadal był niekompletny. W związku z tym zasadnie ponownie strona została wezwana pismem z 30 listopada 2017r. do nadesłania określonych dokumentów, w tym m.in. ponownie do ww. wymienionych.
Powyższe uzupełninie były wymagane wskazanymi wyżej przepisami prawa oraz pkt 8 i 18 części VII "Informacja o załącznikach" wniosku o przyznanie pomocy. Pkt 8 części VII Wniosku stanowi, że strona winna złożyć oświadczenie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy o wielkości przedsiębiorstwa, potwierdzające, że prowadzi mikro lub małe przedsiębiorstwo – sporządzone na formularzu opracowanymi i udostępnionym przez ARiMR – oryginał. Natomiast pkt 18 wskazuje na konieczność załączenia innych dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do przyznania pomocy.
Organ po dokonaniu czynności dwukrotnego wezwania stwierdził, że wniosek nadal jest niekompletny (§14 ust. 2 a rozporządzenia) oraz skarżąca nie spełniła warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i dlatego też odmówił przyznania pomocy.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia pomoc przyznaje się podmiotowi, który jest osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która jako mikro- lub małe przedsiębiorstwo, w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), zwanego dalej "załącznikiem I do rozporządzenia Komisji", wykonuje działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
W myśl natomiast § 14 ust. 2a rozporządzenia, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
W sprawie, według organu oświadczenia podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy o wielkości przedsiębiorstwa potwierdzające, że strona prowadzi mikro lub małe przedsiębiorstwo nie zostało sporządzone poprawnie, gdyż:
1) wysokość rocznego obrotu i sumy bilansowej w poszczególnych latach wskazuje na przedsiębiorstwo średnie;
2) wielkość zatrudnienia jest wyższa w stosunku do skumulowanych danych przedsiębiorstwa;
3) nie zaktualizowano liczny przedsiębiorstw powiązanych (strona w oświadczeniu wskazała 8 przedsiębiorstw, a załączyła 11 załączników C do oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa);
4) nie uwzględniono wszystkich podmiotów powiązanych (zdaniem organu przedsiębiorstwa powiązanymi są R. sp. z o.o., B. sp. z o.o. i B. sp. z o.o. sp. k.;
5) nie załączono kompletnych sprawozdań finansowych lub innych dokumentów potwierdzających obroty i stan zatrudnienia.
W tym miejscu sąd wyjaśnia, że odniesie się do poszczególnych zarzutów stawianych przez organ spółce. W odniesieniu do pierwszego zarzutu należy jednoznacznie stwierdzić, że powyższy zarzut stawiany spółce zupełnie wymyka się z pod kontroli sądu. Agencja bowiem, oprócz przedstawienia tego zarzutu oraz przytoczeniu § 2 ust 2 rozporządzenia i art. 6 ust. 2 załącznika I do rozporządzenia 651/2014 nie dokonała jakiejkolwiek analizy sprawy.
Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia wysokość rocznego obrotu i sumy bilansowej, wyrażonych w złotych przelicza się na euro według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego, którego dotyczy badanie statusu przedsiębiorstwa w zakresie definicji mikro- lub małego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji. Z kolei art. 6 ust. 2 załącznika I do rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że w przypadku przedsiębiorstwa mającego przedsiębiorstwo partnerskie lub przedsiębiorstwa powiązane dane, w tym dane dotyczące liczby personelu, określa się na podstawie ksiąg rachunkowych i innych danych przedsiębiorstwa lub, jeżeli istnieją, skonsolidowanego sprawozdania finansowego danego przedsiębiorstwa lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego innego przedsiębiorstwa, w którym ujęte jest dane przedsiębiorstwo. Dane, o których mowa w pierwszym akapicie, uzupełnia się danymi dotyczącymi każdego przedsiębiorstwa partnerskiego będącego bezpośrednio przedsiębiorstwem wyższego lub niższego szczebla w stosunku do danego przedsiębiorstwa. Uzupełnienie danych jest proporcjonalne do procentowego udziału w kapitale lub prawach głosu (zależnie od tego, która z tych wartości jest większa). W przypadku holdingów typu cross-holding stosuje się większy udział procentowy. Dane, o których mowa w pierwszym i drugim akapicie, uzupełnia się pełnymi danymi każdego przedsiębiorstwa, które jest bezpośrednio lub pośrednio powiązane z danym przedsiębiorstwem, jeśli dane te nie zostały podane wcześniej w ramach skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Zgodnie z tym, co zostało wskazane wyżej organ oprócz postawienia zarzutu nie dokonał żadnych własnych obliczeń i nie przedstawi ich w rozstrzygnięciu celem kontroli zarówno przez sąd a przede wszystkim stronę. Nie wyjaśnił dlaczego przyjął takie a nie inne dane oraz nie wskazał powodów dla, których nie przyjął danych strony.
Podobny zarzut w odniesieniu do rozstrzygnięcia organu należy postawić także podniesionej kwestii wskazującej, że wielkość zatrudnienia wskazuje na przedsiębiorstwo średnie. Także w tym wypadku organ nie wskazał jakie dane i dlaczego przyjął do obliczeń. Nie wyjaśnił również powodów, dla których nie przyjął danych spółki, ograniczył się jedynie do przytoczenia oprócz powołanego już art. 6 ust. 2, także art. 5 załącznika I do rozporządzenia 651/2014, który stanowi, że liczba personelu odpowiada liczbie rocznych jednostek pracy (RJP), to jest liczbie pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w obrębie danego przedsiębiorstwa lub w jego imieniu w ciągu całego uwzględnianego roku referencyjnego. Praca osób, które nie przepracowały pełnego roku, osób, które pracowały w niepełnym wymiarze godzin, bez względu na długość okresu zatrudnienia, lub pracowników sezonowych jest obliczana jako część ułamkowa RJP. W skład personelu wchodzą: a) pracownicy; b) osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników na mocy prawa krajowego, c) właściciele-kierownicy; d) partnerzy prowadzący regularną działalność w przedsiębiorstwie i czerpiący z niego korzyści finansowe. Praktykanci lub studenci odbywający szkolenie zawodowe na podstawie umowy o praktyce lub szkoleniu zawodowym nie wchodzą w skład personelu. Nie wlicza się okresu trwania urlopu macierzyńskiego ani wychowawczego.
Dodatkowo trzeba wskazać, że także skarżąca w skardze zauważyła, że organ powyższych zarzutów nie poparł żadnymi wyliczeniami i strona jedynie domyśla się powodów dla których wyliczenia przez nią przedstawione wg organu są nieprawidłowe i jej kwestionuje. Sąd wyjaśnia, że dokonując kontroli uzasadnienia rozstrzygnięcia nie może domyślać się intencji organu, ona musi być wyrażona precyzyjnie, aby zarówno strona, jak i ewentualnie sąd mógł odnieść się co do poprawności argumentacji. W sprawie ewidentnie tego zabrakło. Zatem sąd obecnie nie będzie czynił żadnych samodzielnych ustaleń i nie będzie również czynił rozważań, gdyż rozważania takie miałyby charakter wyłącznie akademicki, skoro w sprawie organ nie przedstawił stanu faktycznego będącego przedmiotem subsumpcji. Próba przedstawienia dodatkowej argumentacji w piśmie procesowym organu wywołanym na skutek wniesienia skargi jest zupełnie niewystarczająca, gdyż taka argumentacja powinna znaleźć się w rozstrzygnięciu, od którego stronie będzie przysługiwał środek zaskarżenia. Pismo procesowe nie zastępuje rozstrzygnięcia. Co więcej także w piśmie procesowym z 15 marca 2018 r. oprócz podania konkretnych liczb (liczby zatrudnionych i sumy bilansowej) organ nie wskazał dlaczego przyjął te dane, a nie dane przedstawione przez stronę.
W ocenie sądu również trzeci podnoszony zarzut nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania pomocy. Istotnie w oświadczeniu o wielkości przedsiębiorstwa strona wskazała na 8 podmiotów powiązanych, co nie korespondowało z załączonymi 11 załącznikami C do tego oświadczenia. Sąd jednakże w całości podziela stanowisko skarżącej, że była to oczywista omyłka pisarska, o czym ewidentnie świadczy zapis na tym oświadczeniu (strona 2 oświadczenia) wskazujący, że załączono 11 załączników C do oświadczenia oraz załączenie tych 11 załączników.
Sąd także nie podziela stanowiska ARiMR wskazującego, że do wyliczenia wielkości przedsiębiorstwa strony należało uwzględnić dane dotyczące R. sp. z o.o. Słusznie skarżąca powołała się na protokół z Nadzwyczajnego Zebrania Wspólników z 13 lutego 2006 r. (akt notarialny z [...] lutego 2006r., repertorium A numer [...]), z którego jasno wynika, że zgromadzenie wspólników odwołało T. W. i H. B. z zarządu spółki i powołało L. K. i Ł. M. B. do zarządu spółki. Tym samym dwa pierwsze podmioty w tej spółce nie pełnią już żadnych funkcji. To, że do dnia dzisiejszego nie zostały dokonane zmiany w KRS nie może obciążać T. W. i H. B., gdyż od dnia odwołania osoby te nie były uprawnione do reprezentowania spółki w tym złożenia do KRS odpowiedniego wniosku. Zgodnie bowiem z art. 168 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.) wszelkie zmiany danych wymienionych w art. 166 § 1 i § 2 (art. 166 § 1 pkt 5 – nazwiska, imiona i adresy członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki) zarząd powinien zgłosić sądowi rejestrowemu w celu wpisania do rejestru lub ujawnienia w aktach rejestrowych. Tym samy to nowy zarząd był jedynie upoważniony do zgłoszenia zmian w KRS. Dlatego też powoływanie się na odległość czasową nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, chyba że organ byłby w stanie udowodnić, że podmioty te mimo odwołania reprezentowały spółkę po tej dacie. Czego w sprawie nie uczyniono. Domniemanie prawdziwości danych KRS wskazane w art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 986) jest obalalne, co strona w sprawie uczyniła.
Odnośnie natomiast spółek B. sp. z o.o. i B. sp. z o.o. sp. k. organ w ogóle nie wskazał konkretnego kodu PKD, który organ uznaje za kod objęty rynkiem pokrewnym w stosunku do działalności. A więc także w tym zakresie należy domyślać się argumentów Agencji.
W ocenie sądu także piąta przyczyna wskazująca na wadliwość oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa nie jest zasadna. W szczególności należy zauważyć, że z żadnego przepisu prawa nie wynika konieczność podpisywania dokumentów finansowych (rachunek zysków i strat, bilans) podpisem czytelnym z pieczęcią kierownika jednostki. Co więcej organ nie może oczekiwać od strony, aby podpisywała ona dokumenty - sporządzane w latach 2013-2016 - czytelnie, wraz z imienną pieczęcią w 2017 r., skoro te dokumenty w takiej formie zostały pierwotnie sporządzone. W ocenie sądu organ także nie przedstawił podstawy prawnej wskazującej na konieczność złożenia załączników do deklaracji ZUS DRA. W tym miejscu trzeba zauważyć, że jeżeli organ widział potrzebę uzyskania dodatkowych danych wskazujących na osoby podpisujące się pod dokumentami finansowymi (w celu ustalenia prawidłowości sporządzenia), czy też konieczność złożenia przez stronę załączników do deklaracji ZUS DRA (w celu sprawdzenia poprawności samej deklaracji), to powinien był w drugim wezwaniu kierowanym do skarżącej, to wyartykułować. Tego jednak nie uczynił i w drugim wezwaniu zwrócił się do strony o nadesłanie podobnych dokumentów do tych już złożonych dotyczących innych spółek. Wezwanie to zatem utwierdziło stronę, że dotychczas złożone dokumenty są wystarczające do prawidłowej oceny oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa. Tym samym skoro organ nie kwestionował dokumentów złożonych na pierwsze wezwanie, to nie ma żadnych uprawnień, bez kolejnego wezwania do kwestionowania tych dokumentów w ostatecznej ocenie. Sąd wyjaśnia, że dwukrotność wezwania polega na tym, że organ ma obowiązek zbadać dokumenty nadesłane przez stronę i w wypadku jakichkolwiek braków winien wezwać ponownie stronę do ich uzupełnienia. Wezwanie winno być precyzyjne i odnosić się zarówno do braków w dokumentach już złożonych, jak i takich które nie były jeszcze dotychczas składane. Innymi słowy przekładając, to na stan sprawy, skoro w ocenie ARiMR istniała konieczność identyfikacji osób podpisujących się pod sprawozdaniami finansowanymi, czy też załączenia załączników do deklaracji ZUS DRA, to organ w ponownym wezwaniu winien wyraźnie to wyartykułować. Podobnie należy ocenić brak ZUS DRA w odniesieniu do miesięcy: 01/2013, 02/2013, 03/2013 i 04/2013 w stosunku do spółki K. sp. z o.o. Spółka ta na pierwsze wezwanie załączyła dokumenty potwierdzające stan zatrudnienia (deklaracje ZUS DRA) i organ mimo wiedzy, że część deklaracji nie została złożona nie wezwał ponownie strony do ich nadesłania. Organ podniósł, że w stosunku do części deklaracji ZUS dotyczących spółki G. sp. z o.o. strona nie przedstawiła potwierdzenia złożenia tych dokumentów w ZUS. Odnosząc się do powyższego sąd zauważa, że Agencja nie podała żadnej podstawy prawnej wskazującej na obowiązek złożenia dokumentów wraz z potwierdzeniem ich złożenia w ZUS. Również zupełnie niezrozumiałe dla sądu jest wskazywanie, że załączone dokumenty dotyczące R. sp. z o.o. nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem. Sąd zauważa, że z nadesłanych akt (kserokopie potwierdzone za zgodność z oryginałem) wynika, że dokumenty dotyczące tej spółki został potwierdzone w taki sam sposób jak pozostałe dokumenty dotyczące innych spółek. W związku z tym sąd nie jest w stanie odnieść się do powyższego zarzutu.
Mając powyższe na względzie oraz art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju (w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy) sąd stwierdza, że uzasadnienie rozstrzygnięcia nie spełnia wymogu podania przyczyn odmowy. Organ ma obowiązek wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadnienie zatem winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny. Uzasadnienie faktyczne powinno m.in. zawierać wskazanie faktów, które dowodzą, że treść przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia została wypełniona. W rozpoznawanej sprawie ta zasada nie została spełniona ze względu na pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy.
Ze wskazanych wyżej powodów zaskarżone rozstrzygnięcie narusza powołany art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju. Natomiast ze względu na brak ujawnienia w uzasadnieniu motywów, jakimi kierował się organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, akt ten nie poddaje się kontroli sądowej. Sąd nie może zatem odnieść się do pozostałych zarzutów skargi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ, mając na uwadze wskazania sądu, winien prawidłowo uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie z uwzględnieniem, powołanych przez sąd w niniejszym uzasadnieniu, przepisów prawa.
Sąd dodatkowo wyjaśnia, że odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych w skardze. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd wyjaśnia, że ocenia stan sprawy na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, a więc tych które skarżąca złożyła sama przy wniosku o przyznanie pomocy lub na wezwanie organu. Sąd natomiast nie dokonuje oceny sprawy na podstawie nowych dowodów, nieznanych organowi podczas orzekania. Dlatego też sąd odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacje (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), które obejmują wpis uiszczony od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło