V SA/Wa 430/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-29

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zasadnie odmówiła umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 marca 2015 r. z powodu braku wykazania przez wnioskodawczynię szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych, w tym zdrowotnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ zasadnie odmówił umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 marca 2015 r., ponieważ wnioskodawczyni, pomimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej szczególną sytuację życiową, finansową lub zdrowotną, które mogłyby przemawiać za umorzeniem. Sąd podkreślił, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych przyznaje organowi jedynie możliwość umorzenia, a nie obowiązek, a ciężar wykazania przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie zaległości abonamentowych, powołując się na spełnianie warunków do zwolnienia z opłat ze względu na wiek i wysokość emerytury. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ uchylił pierwszą decyzję, umorzył część zaległości (przedawnionych lub spełniających kryteria zwolnienia) i odmówił umorzenia pozostałej części za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 marca 2015 r. z powodu braku dokumentów potwierdzających szczególne względy społeczne lub losowe. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się umorzenia wszystkich zaległości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych oraz umorzenie postępowania o umorzenie należności z tytułu opłat abonamentowych oddala skargę. W dniu [...] 2015 r. do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wpłynął wniosek Z. M. (dalej: Skarżąca) o umorzenie zaległości abonamentowych wskazanych w upomnieniu Poczty Polskiej SA nr [...] z dnia [...] 2015 r. Wnioskodawczyni wskazała, iż zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 6 jest osobą uprawnioną do zwolnienia od opłat abonamentowych. Oświadczyła, iż ukończyła 60 lat i pobiera emeryturę, która nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Będąc przekonana, iż zwolnienie następuje samoczynnie, zaprzestała uiszczania opłat abonamentowych. Dopiero po otrzymaniu upomnienia Poczty Polskiej SA dowiedziała się o konieczności dopełnienia formalności w Urzędzie Pocztowym. Dodatkowo wskazała, iż w związku z trudną sytuacją materialną nie jest w stanie uiścić zaległości. Do wniosku załączono kserokopię decyzji ZUS-u o waloryzacji emerytury z dnia [...] 2015 r. Decyzją z dnia [...] 2016 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ([...]) odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 1098,20 zł. wraz z odsetkami w wysokości 287,94 zł. W dniu [...] 2016 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśniła, iż w okresie wykazywanych zaległości spełniała warunki określone w art. 4 ust 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych uprawniające do zwolnienia od opłat. Od 2000 r. pobiera świadczenie emerytalne, które wynosi 1 486,34 złotych. Za umorzeniem zaległości przemawia również zły stan zdrowia. Od 1994 r. zmaga się z licznymi chorobami przewlekłymi, co wiąże się z koniecznością regularnej diagnostyki oraz systematycznym przyjmowaniem lekarstw. Decyzją z dnia [...] 2017 r. ([...]) Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji uchyliła w całości decyzję [...] z dnia [...] 2016 r., umorzyła postępowanie administracyjne, w części dotyczącej okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. w wysokości 409,80 złotych wraz z odsetkami w wysokości 233,46 złotych, odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 marca 2015 r. w wysokości 741,90 złotych wraz z odsetkami w wysokości 174,73 złote oraz umorzyła zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 października 2015 r. w wysokości 150,50 złotych wraz z odsetkami w wysokości 7,94 złotych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Organ dokonuje ponownej całościowej analizy sprawy nie będąc związanym zarzutami strony. Umorzenie bądź rozłożenie na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych odbywa się wyłącznie na wniosek zobowiązanego. Podniesiono, iż decyzją [...] w sposób nieprawidłowy zidentyfikowano zakres przedmiotowy sprawy w aspekcie okresu oraz kwoty zaległości w płatności opłat abonamentowych. We wniosku o umorzenie zaległości, który wpłynął do Organu dnia [...] 2015 r. Z. M. wnosiła o umorzenie zaległości za okres od 01/2010 do dnia wydania decyzji. Istota postępowania wszczynanego wyłącznie na wniosek Zobowiązanego z tytułu opiaty abonamentowej wyklucza możliwość objęcia rozstrzygnięciem na podstawie art. 10 u.o.a. okresu od 1 stycznia 2011 r., a tym samym kwoty zaległości niezgodnej z żądaniem Strony. Biorąc pod uwagę powyższe, Organ we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobligowany był dokonać prawidłowej identyfikacji ram przedmiotowych postępowania, zgodnie z wnioskiem Strony, obejmując zakresem rozstrzygnięcia zaległości w opłacie abonamentowej okres od 01/2010 do 10/2015. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego KRRiT została poinformowana przez Pocztę Polską S.A. iż zaległości za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. uległy przedawnieniu. Wskazano, iż zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa zobowiązanie opłaty abonamentowej przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Biorąc pod uwagę, iż zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych wygasło w zakresie, w którym należność została przedawniona, brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Z. M. w części dotyczącej zaległości za okres od 01/2010 do 12/2011. Przedawnienie należności uczyniło zatem niniejsze postępowanie w tej części bezprzedmiotowym, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Uzasadniając decyzję w pozostałym zakresie organ stwierdził, iż za okres od kwietnia 2015 roku do października 2015 roku wysokość pobieranej emerytury w kwocie 1782,79 zł brutto uprawniała wnioskodawczynię do zwolnienia z opłat RTV w wysokości 150,50 zł wraz z odsetkami w wysokości 7,94 zł. Odmówił natomiast umorzenia zaległości za okres od 1 stycznia 2012 roku do 31 marca 2015 roku w wysokości 741,90 zł wraz z odsetkami w wysokości 174,73 zł z uwagi na brak dokumentów co do posiadanych uprawnień do zwolnienia z opłat RTV, między innymi dokumentów potwierdzających szczególne względy społeczne lub przypadki losowe w tym zdrowotne. Pismem z dnia 11 stycznia 2018 roku Z. M. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] 2017 roku domagając się umorzenia wszystkich zaległości wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.) a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy przede wszystkim wskazać trzeba, że przedmiotem postępowania jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej wraz z odsetkami. Sąd będzie zatem badał sprawę tylko w zakresie możliwości umorzenia tych należności, pod kątem spełniania przez Skarżącą wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. W związku z powyższym należy wskazać, że w toku postępowania administracyjnego Skarżąca pomimo wezwania, nie złożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby jej szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, który przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności za okres od 1 stycznia 2012 roku do 31 marca 2015 roku. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, organ nie uznał wniosku Skarżącej za zasługujący na uwzględnienie w tym zakresie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. Organ przed wydaniem decyzji wzywał Skarżącą pismem z [...] 2017 r. do wykazania okoliczności, o których mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Jednocześnie Skarżącą poinformowano, że dowodami takimi mogą być w szczególności: zaświadczenie o dochodach lub uprawnienie do zwolnienia z opłat, zaświadczenie o dochodach lub bezrobociu osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, zaświadczenie o liczbie osób prowadzących wspólne gospodarstwo, zaświadczenie o pobieraniu zasiłku rodzinnego, ewentualnie także zaświadczenie o korzystaniu z pomocy ośrodka opieki społecznej. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] 2017 roku wskazując, iż jego treść oraz termin nadania ją zaskoczyły. W świetle powyższego organ zasadnie stwierdził, iż Skarżąca nie wykazała przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 ww. ustawy. Skarżąca winna bowiem nadesłać rzetelne informacje i potwierdzić je określonymi dowodami. Rolą natomiast organu było wezwanie wnioskodawcy do przedstawienia swojej wyjątkowej sytuacji i dokonanie oceny tej sytuacji w kontekście art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Z tych obowiązków organ w całości wywiązał się. Decyzja została również podjęta w oparciu o obowiązujące przepisy, z poszanowaniem wskazanych w treści skargi przepisów postępowania. Reasumując, zdaniem sądu orzekającego w sprawie, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały w określonym zakresie okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych co było przedmiotem sporu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadach przepisów art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło