V SA/Wa 431/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia listopada 2007 r. Nr w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty z tytułu prowadzenia plantacji wierzby wykorzystywanej na cele energetyczne postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa J. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 kwietnia 2008 r. uzupełnił brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż jest w bardzo ciężkiej sytuacji bytowej, bo jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości ... zł netto. Ma ... lat i jest schorowany. Zabiegi w klinice ..., lekarstwa i zioła ... pochłaniają około 800 zł. Gospodarstwo rolne (...) nie przynosi żadnych dochodów, a Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za 2006 i 2007 rok odmówiła mu dopłaty bo kontrole stwierdziły zachwaszczone ugory z powodu zakazu pracy. Trudna sytuacja uniemożliwia opłacenie kosztów sądowych, które uszczuplą małe środki do życia. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. wezwano go do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie z dnia 5 maja 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, łączne wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wynoszą ... zł, nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani żadnego majątku znacznej wartości. Ponadto skarżący nadesłał dowody zakupu lekarstw oraz odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego za marzec 2008 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Skarżący uzyskuje wyłącznie dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł netto, które w całości przeznacza na swoje utrzymanie, nie posiada żadnego majątku, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie, które w obecnym stadium postępowania sądowego sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.