V SA/Wa 431/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA - Joanna Gierak po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty z tytułu prowadzenia plantacji wierzby wykorzystywanej na cele energetyczne; postanawia: -przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skarżący J. P., złożył w terminie do uiszczenia ww. opłaty sądowej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podał, że jego sytuacja bytowa jest bardzo ciężka, utrzymuje się tylko ze świadczenia rentowego wynoszącego 1026 zł netto. Dodatkowo podał, ze jest osobą 68-letnią, schorowaną. W piśmie z 5 maja 2008 r. skarżący uzupełnił swoje oświadczenie dotyczące sytuacji finansowej. Postanowieniem z 23 maja 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 431/08, Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględnił w całości wniosek skarżącego – J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Referendarz sądowy wskazał, iż w przytoczonych we wniosku okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie, które w obecnym stadium postępowania sądowego sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Odpis niniejszego postanowienia, wraz z pouczeniem o sprzeciwie, został doręczony zainteresowanemu w dniu 9 czerwca 2008 r. W dniu 16 czerwca 2008 r. skarżący złożył przysługujący mu środek zaskarżenia z uwagi -jak wskazał- na sprzeczność postanowienia z uzasadnieniem. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że powyższe postanowienie nie określa jednoznacznie zakresu zwolnienia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, iż zwolnienie zostało ograniczone do 200 zł. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym częściowe zwolnienie od kosztów skutkowało zaś -jak zauważył- zwolnieniem ze wszystkich kosztów sądowych. Wobec powyższego skarżący podtrzymał swój wniosek o uchylenie postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie Sądu z 23 maja 2008 r. o przyznaniu prawa pomocy we 2 Sygn. akt V SA/Wa 431/08 wnioskowanym przez skarżącego zakresie, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest rozpoznawany od początku. Następnie podkreślić trzeba, iż na podstawie art. 199 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z treścią wymienionego przepisu, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy, uregulowane w art. 243 i przepisach następnych p.p.s.a., stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Wskazać również należy, iż instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie zainteresowany byłby zobowiązany ponieść w toczącym się postępowaniu, oraz jego możliwości finansowych. Uznano, iż z uwagi na wysokość dochodu skarżącego (1026 zł netto) oraz ogólną sytuację bytową w jakiej zainteresowany się znajduje, a na którą niewątpliwy wpływ ma również stan jego zdrowia, uzasadnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku w całości, a więc przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wyjaśnia, iż na obecnym stadium sprawy koszty te wynoszą 200 zł. Tyle bowiem wynosi wpis sądowy od złożonej skargi, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz 3 Sygn. akt V SA/Wa 431/08 szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jednocześnie Sąd wskazuje, iż nie oznacza to, że skarżący został zwolniony tylko od ww. wpisu sądowego. Sąd uznał, iż okoliczności wynikające z wniosku o przyznanie prawa pomocy i pisma stanowiącego jego uzupełnienie uzasadniają zwolnienie skarżącego z wszelkich kosztów sądowych, które powstaną w tej sprawie sądowoadministracyjnej. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.